การสร้างวินัยให้เด็ก

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมคืออะไร?

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเป็น 1 ใน 5 วิธีการหลักในการสร้างวินัยให้กับเด็ก ซึ่งมีที่มาจากทฤษฎีการวางเงื่อนไขด้วยการกระทำของ คุณบี เอฟ สกินเนอร์ แม้ว่าเดิมทีทฤษฎีดังกล่าวจะใช้ได้ผลกับหนูทดลอง แต่วิธีนี้ก็สามารถใช้ในคนได้เช่นกัน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสามารถลดปัญหาพฤติกรรมได้หลายหลาย โดยมักจะค่อยๆ ปรับพฤติกรรมให้เข้าร่องเข้ารอยไปทีละขั้นๆ และจะใช้ได้ดีเป็นพิเศษกับการสร้างวินัยให้กับเด็กที่มีปัญหาสมาธิสั้น ออทิซึม หรือโรคดื้อ

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมประกอบด้วยองค์ประกอบหลักๆ 4 อย่าง ได้แก่

  • การเสริมแรงทางบวก (Positive Reinforcement)
  • การเสริมแรงทางลบ (Negative Reinforcement)
  • การลงโทษทางบวก (Positive Punishment)
  • การลงโทษทางลบ (Negative Punishment)

การลงโทษทางบวก (Positive Punishment)

การลงโทษทางบวกใช้หยุดพฤติกรรมที่ไม่ดี แม้ว่าชื่ออาจฟังดูงงๆจากการสื่อถึงการลงโทษไปในทางที่เป็นบวก แต่บวกในทฤษฎีการวางเงื่อนไขด้วยการกระทำจะหมายถึงการเพิ่ม ดังนั้นการลงโทษทางบวกจึงเป็นการเพิ่มผลของการกระทำที่จะยับยั้งเด็กจากการทำพฤติกรรมนั้นซ้ำอีก ตัวอย่างหนึ่งที่เป็นที่นิยมของการลงโทษทางบวก คือการตีก้น มีการทดลองมากมายพบว่าการตีก้นสามารถส่งผลร้ายกับตัวเด็กและจะยิ่งทำให้เพิ่มปัญหาพฤติกรรมมากขึ้น แต่ก็ยังมีทางเลือกอื่นอีกมากมายที่สามารถแทนการตีก้นที่ไม่ต้องใช้การสร้างวินัยทางกายภาพ

ตัวอย่างเฉพาะสำหรับการลงโทษทางบวก มีดังนี้

  • ผู้ปกครองคนหนึ่งจะให้เด็กทำงานบ้านเพิ่มเติมหากจับได้ว่าเด็กคนนั้นโกหกว่าเขาทำความสะอาดห้องนอนตัวเองแล้ว
  • เด็กวัยรุ่นคนหนึ่งมักจะได้รับผลการกระทำของตัวเองอยู่แล้วจากการที่ผู้ปกครองปล่อยให้เขาไปโรงเรียนโดยไม่มีการบ้านไปด้วย สรุปแล้วเขาก็จะไม่ได้คะแนนนั่นเอง
  • เมื่อเด็กคนหนึ่งกล่าวคำหยาบแล้วผู้ปกครองบอกให้เขาคัดประโยคว่าเขาจะไม่พูดคำหยาบอีก เป็นจำนวน 100 จบ

การลงโทษทางลบ (Negative Punishment)

การลงโทษทางลบเป็นการยึดสิ่งบางอย่างไปจากตัวเด็ก เช่น ยึดสิทธิพิเศษหรือไม่ให้ความสนใจในทางบวก วิธีเหล่านี้สามารถช่วยเด็กให้เรียนรู้จากความผิดพลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ตัวอย่างเฉพาะสำหรับการลงโทษทางลบ มีดังนี้

  • เด็กคนหนึ่งถูกลงโทษให้เข้ามุมจากการพฤติกรรมที่ไม่ดี โดยเขาจะถูกแยกตัวจากสิ่งแวดล้อมที่เขาชอบ
  • ผู้ปกครองคนหนึ่งตั้งใจไม่ให้ความสนใจเด็ก เมื่อเด็กร้องอาละวาด
  • เด็กวัยรุ่นคนหนึ่งถูกยึดมือถือเมื่อกลับบ้านช้ากว่ากำหนด 1 ชั่วโมง

การเสริมแรงทางบวก (Positive Reinforcement)

การเสริมแรงทางบวก จะกล่าวถึงการให้บางอย่างกับเด็กเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมที่ดีของเขา การสร้างวินัยโดยพึ่งการเสริมแรงทางบวกเป็นหลักมักเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูง ตัวอย่างของการเสริมแรงทางบวก ได้แก่ การชม การให้รางวัล

ตัวอย่างเฉพาะสำหรับการเสริมแรงทางบวก มีดังนี้

  • หลังจากเด็กคนหนึ่งเอาจานไปเก็บในอ่างหลังทานข้าวเสร็จ แม่ของเขาพูดว่า "ดีมากลูก เก็บจานไปโดยไม่ต้องรอให้แม่บอกเลย!"
  • เด็กคนหนึ่งได้เวลาเล่นวีดิโอเกมมากขึ้นหลังจากทำการบ้านเสร็จโดยไม่อิดออด
  • เด็กวัยรุ่นคนหนึ่งได้ A ในใบเกรด เป็นการให้กำลังใจสนับสนุนให้เขาตั้งใจเรียนต่อไป

การเสริมแรงทางลบ (Negative Reinforcement)

การเสริมแรงทางลบ คือการที่เด็กถูกกระตุ้นให้เปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เพราะการกระทำดังกล่าวจะกำจัดสิ่งที่ไม่ดีบางอย่างออกไป เด็กที่หยุดทำพฤติกรรมนั้นๆเพราะโดนผู้ปกครองด่ากำลังพยายามกำจัดแรงเสริมทางลบ (การด่า) แต่วิธีการนี้ควรใช้แต่เท่าที่จำเป็นกับเด็ก เนื่องจากเป็นวิธีที่ไม่มีประสิทธิภาพดีเท่าการเสริมแรงทางบวก

ตัวอย่างเฉพาะสำหรับการเสริมแรงทางลบ มีดังนี้

  • แม่คนหนึ่งบ่นจู้จี้กับลูกชายว่าให้เขาทำงานบ้านทุกคืน คืนหนึ่งเขาจึงตัดสินใจทำงานบ้านหลังกลับมาจากโรงเรียน เพื่อเลี่ยงที่จะฟังแม่บ่นอีก
  • เด็กคนหนึ่งมีปัญหาทะเลาะเบาะแว้งกับเพื่อนๆที่ป้ายรถบัสอยู่หลายครั้ง ดังนั้นแม่ของเขาจึงตัดสินใจไปรอที่ป้ายรถบัสกับเขาทุกวัน เขาจึงเริ่มปรับพฤติกรรมให้ดีขึ้น เพื่อให้แม่ไม่ไปรอรถบัสด้วยพร้อมเขา
  • เด็กวัยรุ่นคนหนึ่งบ่นไม่อยากไปโรงเรียนตลอดทั้งทางขณะนั่งรถไปโรงเรียน พ่อของเขาจึงเปิดวิทยุเสียงดังมากๆ เพื่อกลบเสียงบ่น วันต่อมาเขาเลิกบ่นเพื่อไม่ให้พ่อเขาเปิดเสียงวิทยุอีก

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่