อะดรีนาลีนคืออะไร

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ย. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 651,683 คน

ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิแพ้แนะนำให้ผู้ที่อาการแพ้ชนิดรุนแรงควรมี อะดรีนาลีน หรืออิพิเนฟริน (Epinephrine) แบบฉีดอัตโนมัติติดตัว

อะดรีนาลีน (Adrenaline) หรืออีกชื่อคือ อิพิเนฟริน (Epinephrine) เป็นฮอร์โมนที่ผลิตจากต่อมหมวกไตซึ่งอยู่เหนือต่อไตทั้ง 2 ข้าง ซึ่งฮอร์โมนนี้จำเป็นต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดที่มีสุขภาพดี เนื่องจากจะทำให้หัวใจเต้นอย่างแข็งแรง และทำให้เลือดไปเลี้ยงเนื้อเยื่อมากขึ้นในช่วงที่ร่างกายเกิดความเครียด

อะดรีนาลีนจัดอยู่ในกลุ่มฮอร์โมนประเภท catecholamine (เช่นเดียวกับ dopamine และ Norepinephrine) ซึ่งฮอร์โมนกลุ่มนี้ผลิตจากต่อมหมวกไตชั้นในที่เรียกว่า medulla อารมณ์ต่างๆ เช่นความกลัว ความเครียด หรือความโกรธสามารถทำให้เกิดการหลั่งอะดรีนาลีนเพิ่มขึ้นได้

เมื่อมีการหลั่งฮอร์โมนเข้าสู่กระแสเลือดจะทำให้เกิดการเพิ่ม

  • อัตราการเต้นของหัวใจ
  • การบีบตัวของหัวใจ
  • ความดันโลหิต
  • กระบวนการสลายน้ำตาล

ซึ่งจะทำให้ร่างกายพร้อมต่อการ “ต่อสู้หรือหลบหนี” หรือการเตรียมพร้อมสำหรับกิจกรรมที่รวดเร็วและใช้กำลังมาก

ภาวะที่ส่งผลกระทบต่ออะดรีนาลีน

สภาวะร่างกายต่อไปนี้มีผลเกี่ยวข้องกับระดับอะดรีนาลีน

Addison’s Disease เป็นโรคที่เกิดการขาดฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมหมวกไตอย่างรุนแรง ซึ่งฮอร์โมนดังกล่าวประกอบด้วยอะดรีนาลีน, cortisol และ aldosterone

เนื้องอกที่ต่อมหมวกไต หรือที่ในบางครั้งเรียกว่า pheochromocytoma สามารถทำให้เกิดการสร้างฮอร์โมนจากต่อมหมวกไตมากเกินไป ฮอร์โมนที่สร้างขึ้นนี้จะประกอบไปด้วย epinephrine และ noradrenaline ซึ่งการมี epinephrine ในปริมาณที่มากสามารถทำให้เกิดความดันโลหิตสูงขั้นรุนแรงและอันตรายได้

และเนื้องอกบางชนิดอาจทำให้เกิดการผลิตฮอร์โมนชนิดอื่นมากขึ้น เช่น cortisol, aldosterone และ androgens

การใช้อะดรีนาลีนในการรักษา

อะดรีนาลีนแบบสังเคราะห์สามารถนำมาใช้ในการรักษาภาวะต่อไปนี้

  • เพื่อกระตุ้นหัวใจระหว่างช่วงที่หัวใจหยุดเต้น
  • เพื่อทำให้หลอดเลือดบีบตัว (ใช้เพื่อเพิ่มความดันโลหิตเมื่อเกิดภาวะช็อก)
  • เพื่อขยายหลอดลมและยับยั้งการหดตัวของหลอดลมในโรคหอบหืด
  • เพื่อรักษาภาวะ anaphylaxis ซึ่งอันตรายถึงชีวิต

Anaphylaxis คืออาการแพ้อย่างรุนแรง โดยจะมีอาการคือความดันโลหิตตก และหลอดลมบวมและตีบแคบ

ภาวะนี้อาจเกิดได้จากการถูกแมลงกัดหรือต่อย, อาหาร, ยา, กาว, หรือสารกระตุ้นอื่น ๆ ขึ้นอยู่กับการแพ้ของแต่ละบุคคล

อะดรีนาลีนเป็นยาชนิดแรกที่ใช้ในการรักษา anaphylaxis โดยจะมาในรูปแบบของเครื่องฉีดยาอัตโนมัติ (เช่น EpiPen)

ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิแพ้แนะนำให้มีการพกเครื่องฉีดยาอะดรีนาลีนอัตโนมัตินี้ติดตัวในคนที่มีอาการแพ้อย่างรุนแรงทุกประเภท โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่

  • เคยมีการแพ้แบบ anaphylaxis มาก่อน
  • มีประวัติแพ้อาหารและเป็นโรคหอบหืด
  • แพ้ถั่ว, ปลา หรือหอย

แพทย์อาจทำการซักประวัติเพิ่มเติม ตรวจเลือด หรือทำการตรวจอาการแพ้ที่ผิวหนัง เพื่อให้ทราบว่าคุณมีอาการแพ้อยู่ในระดับใด

อะดรีนาลีนทำงานอย่างไร

อะดรีนาลีนช่วยแก้ภาวะที่อันตรายต่อชีวิตโดยการคลายกล้ามเนื้อในทางเดินหายใจและตีบหลอดเลือด โดยยานี้จะถูกฉีดเข้าที่บริเวณกล้ามเนื้อต้นขาในระหว่างที่ผู้ป่วยมีภาวะ anaphylaxis

สำหรับผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ระดับรุนแรงและครอบครัวหรือคนที่พบเจอกันบ่อย ๆ ควรรู้วิธีการฉีดยาอะดรีนาลีน โดยคุณสามารถสอบถามผู้เชี่ยวชาญเรื่องภูมิแพ้หรือภูมิคุ้มกันเพื่อสอนวิธีการฉีดยาดังกล่าว

ยาประเภทอื่น เช่น ยาต้านฮิสตามีนไม่สามารถลดอาการบวมของทางเดินหายใจหรือเพิ่มระดับความดันได้ ดังนั้น ยาเหล่านี้จึงไม่ช่วยแก้ไขอาการหากเกิด anaphylaxis

ผลข้างเคียงของอะดรีนาลีน

ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยของอะดรีนาลีนประกอบด้วย

  • วิตกกังวล
  • กระวนกระวาย
  • มึนศีรษะ
  • มีอาการสั่นตามร่างกาย

ผลข้างเคียงรุนแรงแต่พบได้ไม่บ่อยของอะดรีนาลีน เช่น

ดังนั้น คุณควรแจ้งประวัติสุขภาพทางกายทั้งหมดแก่ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิแพ้ เพื่อประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงชนิดที่รุนแรงเหล่านี้

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่