ระบบหัวใจและระบบไหลเวียนของเลือด

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 10, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 200,901 คน

หัวใจของผู้ใหญ่จะมีขนาดเท่ากับกำปั้น ประกอบด้วย กล้ามเนื้อที่เปรียบเสมือนปั๊มน้ำและปกคลุมด้วยเยื่อหุ้มหัวใจ

หัวใจจะสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกายโดยผ่านหลอดเลือดใหญ่ เมื่อหัวใจเต้น 1 ครั้งหรือแต่ละครั้งที่หัวใจบีบตัว เลือดดีจะถูกส่งไปเลี้ยงทั่วร่างกาย 60-90 มิลลิลิตรเข้าสู่หลอดเลือดแดงใหญ่ (Aorta) ซึ่งมีแรงดันมากพอที่จะส่งเลือดเข้าสู่หลอดเลือดขนาดเล็กที่สุดและไกลที่สุด เมื่อหัวใจคลายตัวเลือดที่มีออกซิเจนเหลือน้อยหรือ เลือดเสียจากทั่วร่างกายจะไหลเข้าสู่ระบบหลอดเลือดดำแล้วไหลกลับไปยังหัวใจและรอการนำไปฟอกที่ปอดต่อไปเพื่อเริ่มต้นวงจรการไหลเวียนเลือดใหม่

เลือดจะนำสารอาหารแลออกซิเจนไปสู่ส่วนต่างๆ ของร่างกายผ่านทางหลอดเลือดแดงและนำเลือดกลับสู่หัวใจทางหลอดเลือดดำ

หัวใจมี 4 ห้อง ซึ่งมีลิ้นหัวใจเป็นตัวปิดกั้นเพื่อควบคุมให้เลือดไหลถูกทาง เลือดที่ใช้แล้วจะไหลเข้าห้องด้านบนขวาต่อไปยังด้านล่างขวาแล้วสูบฉีดเข้าสู่ปอด เลือดใหม่ที่มีออกซิเจนจะออกจากปอดเข้าสู่หัวใจห้องบนซ้ายผ่านลิ้นหัวใจด้านซ้ายเข้าสู่ห้องล่างซ้ายซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการสูบฉีดเลือด โดยจะฉีดเลือดผ่านลิ้นของหลอดเลือดใหญ่เข้าสู่หลอดเลือดใหญ่ไปสู่ระบบไหลเวียนเลือดทั่วร่างกาย

เส้นเลือดในร่างกายผู้ใหญ่มีความยาว 60,000 ไมล์ ทำหน้าที่นำออกซิเจนและแร่ธาตุต่างๆ ไปยังทุกเซลล์ของร่างกาย และนำคาร์บอนไดออกไซด์รวมทั้งของเสียต่างๆ กลับมาที่ปอด หัวใจเป็นเครื่องปั๊มธรรมชาติที่มีความทนทานที่สุด ทำหน้าที่สูบฉีดเลือดไปทั่วร่างกายอย่างสม่ำเสมอ

โรคระบบหัวใจและหลอดเลือด เป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่ง ส่วนใหญ่เกิดจากหัวใจล้มเหลว โรคเหล่านี้พบมากในประเทศที่พัฒนาแล้ว เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิต เช่น รับประทานอาหารที่มีไขมันสูง สูบบุหรี่ ไม่ออกกำลังกาย เป็นต้น รวมทั้งเกิดจากกรรมพันธุ์ด้วย

อวัยวะต่างๆ ของร่างกายจะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ต้องมีการไหลเวียนของเลือดที่ดี ซึ่งขึ้นอยู่กับการทำงานของหัวใจและหลอดเลือดแดงที่ทำหน้าที่สูบฉีดเลือดและนำเลือดไปสู่ส่วนต่างๆ ของร่างกาย

ระบบไหลเวียนเลือด มีหน้าที่นำเลือดซึ่งมีปริมาณออกซิเจน (O2) สูง (Oxygenated blood) ไปสู่เนื้อเยื่อ และรับเลือดซึ่งมีปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) สูง ออกจากเนื้อเยื่อกลับเข้าสู่หัวใจและส่งไปที่ปอดเพื่อฟอกต่อไป ระบบไหลเวียนของเลือด ประกอบด้วย 2 ส่วนใหญ่ๆ คือ หัวใจ (Heart) และหลอดเลือด (Vesseles) ระบบไหลเวียนเลือดมีศูนย์กลางของระบบคือหัวใจ นำเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายโดยผ่านหลอดเลือดแดง และนำเลือดเสียกลับสู่หัวใจทางหลอดเลือดดำ เลือดที่ไหลผ่านหลอดเลือดแดงเป็นเลือดที่ถูกสูบฉีดด้วยแรงดันที่สูง ดังนั้น ผนังของหลอดเลือดแดงจึงต้องมีถึง 4 ชั้น เพื่อให้ความแข็งแรงพอที่จะรับแรงดันดังกล่าวได้ หลอดเลือดแดงทั้งขนาดใหญ่และเล็กจะมีชั้นกล้ามเนื้อที่สามารถขยายและหดตัวได้เพื่อควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย ส่วนหลอดเลือดดำจะมีความแข็งแรงและยืดหยุ่นน้อยกว่าแต่มีชั้นกล้ามเนื้อยาวกว่า หลอดเลือดดำจะมีลิ้นซึ่งทำหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนหลับ

ระบบไหลเวียนเลือดจะทำงานได้ดี หลอดเลือดแดงจะต้องไม่อุดตันหรือไม่มีสิ่งกีดขวาง เช่น มีก้อนไขมันหรือลิ่มเลือด ซึ่งจะทำให้มีความดันเลือดสูงและหลอดเลือดอาจฉีกขาด หรืออาจทำให้หลอดเลือดอุดตัน

หัวใจ แบ่งเป็น 2 ซีก โดยมีผนังกั้น แต่ละซีกมี 2 ห้อง คือ บนและล่าง ซึ่งต่อถึงกัน โดยมีลิ้นหัวใจกั้น หัวใจซีกซ้ายทั้งบนและล่างเป็นซีกของเลือดแดงที่มีออกซิเจน ส่วนซีกขวาเป็นซีกของหลอดเลือดดำหรือเลือดที่ใช้แล้วซึ่งมีออกซิเจนน้อยและจะถูกส่งไปฟอกที่ปอดต่อไป ส่วนผนังกั้นหัวใจมีหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดแดงและดำผสมกัน

หากการไหลเวียนของเลือดลดน้อยลงจะมีอาการแสดงออกมาตามอวัยวะส่วนต่างๆ เช่น ที่หัวใจจะมีอาการเจ็บหน้าอก ใจสั่น หายใจลำบาก ที่สมองจะมีอาการมึนงง สับสน เป็นลม ที่ขาจะมีอาการปวดขา ขาบวม เป็นต้น

หัวใจ (Heart) ประกอบด้วย หัวใจห้องบนซ้าย (Left atrium) หัวใจห้องบนขวา (Right atrium) หัวใจห้องล่างซ้าย (Left ventricle) และหัวใจห้องล่างขวา (Right ventricle) หัวใจด้านขวาจะรับเลือดที่มีปริมาณออกซิเจนต่ำ (Deoxygenated blood) จากส่วนต่างๆ ของร่างกายแล้วส่งไปปอดเพื่อเพิ่มปริมาณออกซิเจน (Reoxygen) แล้วส่งกลับมาหัวใจด้านซ้ายซึ่งจะรับเลือดที่มีปริมาณออกซิเจนสูง (Oxygenated blood) จากนั้นจะส่งไปเลี้ยงร่างกายทางหลอดเลือดแดงใหญ่ (Aorta) ต่อไป ขนาดของหัวใจมีน้ำหนักโดยเฉลี่ยประมาณร้อยละ 0.75 ของน้ำหนักของร่างกาย นอกจากนี้หัวใจถูกหุ้มด้วยเยื่อหุ้มหัวใจ (Pericardium) ประกอบด้วยผนัง 2 ชั้น คือ Parietal layer และ Visceral layer ระหว่างชั้นทั้งสองจะเป็นกล้ามเนื้อลายชนิดพิเศษ เรียกว่า Myocardium

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่