อัณฑะคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 15, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

อัณฑะทำหน้าที่สร้างสเปิร์มและฮอร์โมน testosterone ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศชาย

อัณฑะจัดเป็นต่อมไร้ท่อของเพศชายที่เป็นส่วนหนึ่งของระบบการสืบพันธุ์ โดยผู้ชายจะมีอัณฑะทั้งหมด 2 อันซึ่งอาจมีความแตกต่างกันในเรื่องของขนาดได้ อัณฑะมีหน้าที่สร้างสเปิร์ม และฮอร์โมน testosterone ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศชายที่สำคัญ

ข้อมูลทางกายวิภาคของอัณฑะ

ลูกอัณฑะนั้นอยู่ภายในอัณฑะ ซึ่งเป็นถุงระหว่างองคชาติกับขา 2 ข้าง ลูกอัณฑะแต่ละลูกนั้นก็ถูกยึดให้อยู่กับที่ด้วย spermatid cord ซึ่งเป็นโครสร้างของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันธ์และกล้ามเนื้อรอบๆ vas deferens (ท่อที่ทำหน้าที่ขนส่งสเปิร์ม) หลอดเลือด หลอดน้ำเหลือง และเส้นประสาท อัณฑะจะมีเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่เรียกว่า tunica ปกคลุม ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ชั้นคือชั้นใน tunica albuginea และชั้นนอก tunica vaginalis ชั้น tunica albuginea นั้นจะแบ่งลูกอัณฑะออกเป็นส่วนย่อยๆ ที่เรียกว่า lobes หรือ lobules ซึ่งโดยรวมแล้ว lobules ภายในอัณฑะทั้งหมดจะมี seminiferous tubules ซึ่งเป็นท่อรูปตัว u ที่ทำหน้าที่เชื่อมต่อกับ rete testis ทั้งหมดประมาณ 800 ท่อ และ rete testis นั้นก็จะเชื่อมระหว่างแต่ละท่อเข้ากับ epididymis ซึ่งเป็นท่อที่มีการขดตัวอยู่ด้วยกัน และสามารถแบ่งออกไดเป็นส่วนหัว ตัว และหางซึ่งจะเชื่อมเข้ากับ vas deferens

การทำงานของลูกอัณฑะ

มีเซลล์ภายในลูกอัณฑะอยู่ทั้งหมด 2 ชนิดที่ทำให้สามารถสร้างสเปริ์มและฮอร์โมนได้ คือ germ cells และ supportive stromal cells Germ cells จะอยู่ภายใน seminiferous tubules และทำหน้าที่สร้างสเปิร์ม นอกจากนั้นภายใน tubules ยังมีเซลล์ในกลุ่ม stromal cell ที่ชื่อ Sertoli cells ซึ่งช่วยให้ germ cells สามารถสร้างและขนส่งสเปิร์มได้ สเปิร์มจะเดินทางผ่านท่อ seminiferous tubules และ rete testis เข้าไปสู่ epididymis ซึ่งเป็นบริเวณที่สเปิร์มจะมีการเติบโตเต็มที่ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ เมื่อสเปิร์มโตเต็มที่แล้วนั้น ก็จะเดินทางออกไปสู่ vas deferens ซึ่งจะเกิดการรวมตัวเข้ากับสารน้ำจากต่อมลูกหมากและ seminal vesicle ทำให้เกิดน้ำอสุจิ ก่อนที่น้ำอสุจิจะถูกหลั่งออกนอกร่างกายผ่านทางท่อปัสสาวะ นอกจาก Sertoli cell แล้วนั้นยังมีเซลล์อีกหลายประเภทที่จัดอยู่ในกลุ่มของ stromal cells ซึ่งทำหน้าที่แตกต่างกันไป โดย Leydig cells เป็น Stromal cells รูปแบบเฉพาะชนิดหนึ่ง ตั้งอยู่ระหว่างเนื้อเยื่อเกี่ยวพันระหว่าง seminiferous tubules ใต้ต่อชั้น tunica albuginea และ septum tissue ที่แบ่งอัณฑะออกเป็น 2 ส่วนหลักๆ เซลล์ประเภทนี้เป็นเซลล์ที่เป็นแหล่งของฮอร์โมน testosteroneฮอร์โมน testosterone เป็นฮอร์โมนเพศชายที่ช่วยให้ germ cells สามารถสร้างสเปิร์มและจำเป็นต่อพัฒนาการและการทำงานของระบบสืบพันธุ์เพศชาย และยังช่วยเพิ่มความต้องการทางเพศให้กับผู้ชายอีกด้วย Testosterone ยังทำหน้าที่สร้างลักษณะทางเพศชาย เช่นเสียงทุ้ม ขนตามร่างกายและใบหน้า กล้ามเนื้อและร่างกายขนาดใหญ่

โรคและภาวะที่เกี่ยวข้องกับลูกอัณฑะ

มีโรคและปัญหาทางสุขภาพหลายโรคที่อาจส่งผลต่ออัณฑะ เช่น

  • ทองแดง เป็นภาวะที่ลูกอัณฑะข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างไม่ได้เคลื่อนตัวลงมาอยู่ในถุงอัณฑะก่อนคลอด
  • อันตรายต่อลูกอัณฑะซึ่งอาจทำให้อัณฑะปวดและบวมได้
  • Testicular torsion เป็นภาวะที่ spermatid cord เกิดการบิดตัว ทำให้ไม่มีเลือดมาเลี้ยงที่อัณฑะ และเกิดอาการเจ็บ
  • Ependidymitis เป็นการอักเสบของ ependidymis และ orchitis ซึ่งเป็นการอักเสบของลูกอัณฑะข้างหนึ่งหรือทั้ง 2 ข้างซึ่งมักจะเกิดจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เช่นหนองในแท้และหนองในเทียม
  • Primary hypogonadism เป็นภาวะที่ลูกอัณฑะไม่สามารถสร้างฮอร์โมน testosterone ออกมาได้มากเพียงพอ

นอกจากนั้นยังสามารถพบมะเร็งลูกัณฑะทีเกิดขึ้นกับ germ cells ได้แต่น้อย และเนื้องอกที่เกิดขึ้นใน Stromal cells นั้นมักจะไม่ใช่มะเร็ง

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่