เซ็กส์อย่างถูกวิธี

อัณฑะคืออะไร?

เผยแพร่ครั้งแรก 17 ส.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
อัณฑะคืออะไร?

อัณฑะ (Testicle) เป็นต่อมไร้ท่อของเพศชายซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบการสืบพันธุ์ ผู้ชายจะมีอัณฑะ 2 ลูก ที่อาจมีความแตกต่างกันในเรื่องของขนาดได้ อัณฑะมีหน้าที่สร้างอสุจิ (Sperm) และฮอร์โมนเทสโทสเทอโรน (Testosterone) ซึ่งเป็นฮอร์โมนสำคัญของเพศชาย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ข้อมูลทางกายวิภาคของอัณฑะ

ลูกอัณฑะ จะอยู่ภายในถุงอัณฑะ ซึ่งเป็นถุงที่อยู่ระหว่างองคชาตกับขา ลูกอัณฑะแต่ละลูกถูกยึดให้อยู่กับที่ด้วยสเปอร์มาติก คอร์ด (Spermatic cord) ซึ่งเป็นโครงสร้างของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันและกล้ามเนื้อรอบๆ หลอดตัวนำอสุจิ (Vas deferens) 

อัณฑะจะมีเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่เรียกว่าทูนิกา (Tunica) ปกคลุม ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ชั้น คือ 

  1. ชั้นใน (Tunica albuginea) 
  2. ชั้นนอก (Tunica vaginalis) 

เนื้อเยื่อทูนิกาชั้นใน จะแบ่งลูกอัณฑะออกเป็นส่วนย่อยๆ ที่เรียกว่า Lobules ซึ่งโดยรวมแล้ว Lobules ภายในอัณฑะทั้งหมดจะมีท่อเซมินิเฟอรัส (Seminiferous tubules) ซึ่งเป็นท่อรูปตัว U ที่ทำหน้าที่เชื่อมต่อกับท่อรวมของหลอดสร้างตัวอสุจิ (Rete testis) ทั้งหมดประมาณ 800 ท่อ และท่อรวมของหลอดสร้างตัวอสุจินั้นก็จะเชื่อมระหว่างแต่ละท่อเข้ากับหลอดน้ำอสุจิ (Epididymis) ซึ่งเป็นท่อที่มีการขดตัวอยู่ด้วยกัน และสามารถแบ่งออกเป็นส่วนหัว ตัว และหางซึ่งจะเชื่อมเข้ากับหลอดตัวนำอสุจิ

การทำงานของลูกอัณฑะ

มีเซลล์ภายในลูกอัณฑะอยู่ทั้งหมด 2 ชนิด ที่ทำให้สร้างอสุจิและฮอร์โมนได้ คือเซลล์สืบพันธุ์ (Germ cells) และ supportive stromal cells โดยเซลล์สืบพันธุ์จะอยู่ภายในท่อเซมินิเฟอรัส เพื่อทำหน้าที่สร้างอสุจิ 

นอกจากนั้นภายใน Tubules ยังมีเซลล์ในกลุ่ม stromal cell ที่ชื่อเซลล์เซอร์ทอร์ไล (Sertoli cells) ซึ่งช่วยให้เซลล์สืบพันธุ์สามารถสร้างและขนส่งอสุจิได้ โดยอสุจิจะเดินทางผ่านท่อเซมินิเฟอรัส และท่อรวมของหลอดสร้างตัวอสุจิ เข้าสู่หลอดน้ำอสุจิ ซึ่งเป็นบริเวณที่อสุจิจะมีการเติบโตเต็มที่ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ 

เมื่ออสุจิโตเต็มที่แล้วก็จะเดินทางออกไปสู่หลอดตัวนำอสุจิ ซึ่งจะเกิดการรวมตัวเข้ากับสารน้ำจากต่อมลูกหมากและต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ (Seminal vesicle) ทำให้เกิดน้ำอสุจิ ก่อนที่น้ำอสุจิจะถูกหลั่งออกนอกร่างกายผ่านทางท่อปัสสาวะ นอกจากเซลล์เซอร์ทอร์ไลแล้ว ยังมีเซลล์อีกหลายประเภทที่จัดอยู่ในกลุ่มของ Stromal cells ซึ่งทำหน้าที่แตกต่างกันไป โดยเซลล์เลย์ดิก (Leydig cells ) เป็น Stromal cells รูปแบบเฉพาะชนิดหนึ่ง ที่ตั้งอยู่ระหว่างเนื้อเยื่อเกี่ยวพันระหว่างท่อเซมินิเฟอรัส ใต้ทูนิกาชั้นในและแผ่นเนื้อเยื่อที่แบ่งอัณฑะออกเป็น 2 ส่วน 

เซลล์ประเภทนี้เป็นเซลล์ที่เป็นแหล่งของฮอร์โมนเทสโทสเทอโรน ที่ช่วยให้เซลล์สืบพันธุ์สามารถสร้างอสุจิ และจำเป็นต่อการทำงานของระบบสืบพันธุ์เพศชาย รวมถึงช่วยเพิ่มความต้องการทางเพศให้กับผู้ชายอีกด้วย 

โรคและภาวะที่เกี่ยวข้องกับลูกอัณฑะ

มีโรคและภาวะทางการแพทย์หลายชนิดที่อาจส่งผลต่ออัณฑะ เช่น

  • ทองแดง เป็นภาวะที่ลูกอัณฑะข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างไม่ได้เคลื่อนตัวลงมาอยู่ในถุงอัณฑะก่อนคลอด
  • ภาวะอัณฑะบิดขั้ว (Testicular torsion) เป็นภาวะที่สเปอร์มาติก คอร์ดเกิดการบิดตัว ทำให้ไม่มีเลือดมาเลี้ยงที่อัณฑะ 
  • การอักเสบของท่ออสุจิ (Epididymitis) เป็นการอักเสบของหลอดน้ำอสุจิ การอักเสบของลูกอัณฑะ (Orchitis) มักเกิดจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น หนองในแท้และหนองในเทียม
  • ภาวะฮอร์โมนเพศชายต่ำ (Primary hypogonadism) เป็นภาวะที่ลูกอัณฑะไม่สามารถสร้างฮอร์โมนเทสโทสเทอโรนออกมาได้มากเพียงพอ

10 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
One Testicle Bigger Than the Other? Is it Normal or Problematic?. Verywell Health. (https://www.verywellhealth.com/one-testicle-bigger-than-another-4579776)
Everything You Need to Know About Playing with Testicles. Healthline. (https://www.healthline.com/health/healthy-sex/play-with-testicles#benefits)
Sagging testicles: Causes, treatments, and when to see a doctor. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/326570)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
มาตรฐาน การอบประคบสมุนไพร : การประคบสมุนไพร
มาตรฐาน การอบประคบสมุนไพร : การประคบสมุนไพร

ภูมิปัญญาไทย แก้ปวด เมื่อย เคล็ด ขัด ยอก ฟกช้ำ และอักเสบ ได้ด้วยสมุนไพรและความร้อน