Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
การรักษา

ริดสีดวงทวารหนักคืออะไร?

ริดสีดวงเกิดจากอะไร ปัจจัยใดที่เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรค วิธีการป้องกันและรักษา
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 2,289,197 คน

ริดสีดวงทวารหนักคืออะไร?

ริดสีดวงทวาร คือเส้นเลือดดำที่อยู่บริเวณทวารหนัก หรือไส้ตรงส่วนล่างที่เกิดการโป่งพองขึ้น มีผู้ใหญ่ประมาณ 50% ที่เคยมีอาการของโรคนี้เมื่อมีอายุ 50 ปี 

โดยปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค ได้แก่ อายุที่มากขึ้น ท้องเสีย ตั้งครรภ์ โรคก้อนเนื้องอกบริเวณอุ้งเชิงกราน การเบ่ง การนั่งนาน ท้องผูกเรื้อรัง ยาต้านเกล็ดเลือด และยาละลายลิ่มเลือด

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
บรรเทาอาการท้องผูก ด้วยการล้างลำไส้ detox

วิธีธรรมชาติ ใช้เวลา 30-60 นาที ไม่เจ็บ ลดเพิ่ม 15% เริ่มต้นที่ 909 บาท

Istock 617748054

ริดสีดวงทวารสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งภายในและภายนอก โดยริดสีดวงทวารที่อยู่ภายในจะเกิดภายในทวารหนัก หรือไส้ตรง ในขณะที่ริดสีดวงทวารที่เกิดภายนอกจะอยู่ด้านนอกของรูทวารหนัก 

ซึ่งริดสีดวงทวารหนักภายนอกเป็นภาวะที่พบบ่อยที่สุด และมักจะทำให้เกิดปัญหามากที่สุด โดยสามารถทำให้เกิดอาการปวด คันอย่างรุนแรง และนั่งลำบากได้ อย่างไรก็ตาม โรคนี้สามารถรักษาให้หายได้

ลักษณะอาการโรคริดสีดวงทวารหนัก

อาการที่พบในผู้ที่เป็นโรคริดสีดวงทวารหนัก ประกอบด้วย

  • อาการคันอย่างรุนแรงรอบๆ รูทวาร
  • มีการระคายเคืองหรือเจ็บที่รอบๆ รูทวาร
  • มีก้อนที่คันหรือเจ็บใกล้กับทวารหนัก
  • กลั้นอุจจาระไม่ได้
  • เจ็บเวลาถ่าย
  • มีเลือดติดกระดาษทิชชูหลังถ่าย

ถึงแม้ว่า ริดสีดวงทวารจะทำให้เกิดอาการเจ็บ แต่ก็ไม่ได้เป็นโรคที่รุนแรงถึงชีวิต และมักจะหายได้เอง แม้จะไม่ได้พบแพทย์ อย่างไรก็ตาม หากเป็นบ่อยๆ อาจทำให้เกิดภาวะซีดจากเลือดที่ออก หรือทำให้เกิดอาการอ่อนเพลียได้ แต่ก็พบได้น้อย 

ภาวะแทรกซ้อนโรคริดสีดวงทวารหนัก

ภาวะแทรกซ้อนจากโรคริดสีดวงทวารหนักนั้นพบได้น้อย แต่อาจจะประกอบด้วย

  • ลิ่มเลือดในเส้นเลือดดำ
  • เลือดออก
  • ซีดจากการขาดธาตุเหล็กซึ่งเกิดจากการเสียเลือด

สาเหตุที่ทำให้เกิดริดสีดวงทวารหนัก

ปัจจุบันผู้เชี่ยวชาญยังไม่สามารถสรุปได้ว่าโรคนี้เกิดจากอะไร โดยปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้องประกอบด้วย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
บรรเทาอาการท้องผูก ด้วยการล้างลำไส้ detox

วิธีธรรมชาติ ใช้เวลา 30-60 นาที ไม่เจ็บ ลดเพิ่ม 15% เริ่มต้นที่ 909 บาท

Istock 617748054
  • การเบ่งขณะถ่าย
  • ภาวะแทรกซ้อนจากการมีท้องผูกเรื้อรัง
  • การนั่งนานๆ โดยเฉพาะการนั่งห้องน้ำ
  • มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคนี้มาก่อน

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคริดสีดวงทวารหนัก

  • ริดสีดวงสามารถส่งผ่านทางพันธุกรรมจากพ่อแม่มายังลูกได้ ดังนั้นหากพ่อแม่ของคุณเป็นโรคนี้ คุณก็จะมีความเสี่ยงในการเป็นโรคนี้เพิ่มขึ้นเช่นกัน 
  • การยกของหนักบ่อยๆ เป็นโรคอ้วน หรือใช้งานร่างกายหนักเรื้อรัง สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคริดสีดวงทวารหนัก และการยืนนานๆ โดยไม่พักก็สามารถทำให้เกิดริดสีดวงทวารได้เช่นกัน  
  • การมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก และท้องเสียบ่อยๆ อาจทำให้ความเสี่ยงในการเป็นริดสีดวงทวารเพิ่มขึ้น
  • คุณอาจจะมีแนวโน้มเกิดริดสีดวงทวารเพิ่มขึ้นเวลาตั้งครรภ์ เนื่องจากมดลูกที่โตขึ้นจะไปกดเส้นเลือดดำของลำไส้ใหญ่ และทำให้เส้นเลือดดำโป่งพองได้

การวินิจฉัยโรคริดสีดวงทวารหนัก

บางครั้งการตรวจด้วยการดูที่ทวารหนักก็อาจจะเพียงพอต่อการวินิจฉัย แต่เพื่อยืนยันความผิดปกติที่เกิดขึ้น แพทย์จะทำการตรวจทางทวารหนักด้วยนิ้ว หากพบความผิดปกติอาจมีการส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น การส่องกล้องทางทวารหนักเพื่อให้เห็นภายในของทวารหนักได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

การรักษาโรคริดสีดวงทวารหนัก

การรักษาริดสีดวงทวารหนักประกอบด้วยการรักษาที่บ้าน และที่โรงพยาบาล

การรักษาที่บ้าน

1. วิธีการบรรเทาอาการปวด

มียาทาหลายชนิด เช่น ครีมไฮโดรคอร์ติโซน (Hydrocortisone cream) หรือครีมทาริดสีดวงที่สามารถช่วยลดอาการปวดได้  นอกจากนั้นการแช่ก้นในน้ำร้อนวันละ 10-15 นาที ก็สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดได้เช่นกัน หรือคุณอาจจะนั่งทับขวดน้ำร้อน เพื่อบรรเทาอาการปวดของริดสีดวงทวารหนักที่อยู่ด้านนอกก็ได้ 

หากมีอาการปวดมากให้ใช้ยาเหน็บแก้ปวด ขี้ผึ้ง หรือครีม ก็สามารถช่วยลดอาการแสบและคันได้

นอกจากนี้ การประคบเย็นที่ก้นนั้นอาจจะช่วยลดอาการบวมจากริดสีดวงได้ และการใช้ยาแก้ปวด เช่น พาราเซตามอล ไอบูโพรเฟ่น (Ibuprofen) หรือแอสไพรินก็สามารถลดอาการปวด หรือไม่สบายตัวได้เช่นกัน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
บรรเทาอาการท้องผูก ด้วยการล้างลำไส้ detox

วิธีธรรมชาติ ใช้เวลา 30-60 นาที ไม่เจ็บ ลดเพิ่ม 15% เริ่มต้นที่ 909 บาท

Istock 617748054

2. รับประทานเส้นใยอาหารเยอะๆ

หากคุณมีอาการท้องผูก คุณสามารถรับประทานอาหารเสริมที่เป็นเส้นใยอาหารเพื่อช่วยทำให้อุจจาระนิ่มลง

หัตถการทางการแพทย์

หากใช้การรักษาที่บ้านแล้วยังไม่ดีขึ้น แพทย์อาจจะแนะนำให้ใช้หนังยางชนิดพิเศษเข้าไปรัดที่ริดสีดวงทวารเพื่อตัดเส้นเลือดที่มาเลี้ยงที่ริดสีดวงทวารดังกล่าว และทำให้ริดสีดวงนั้นเหี่ยวลง หัตถการนี้ต้องทำโดยแพทย์เท่านั้น ห้ามทำเองที่บ้านเด็ดขาด

หากวิธีนี้ไม่เหมาะสำหรับคุณ แพทย์อาจจะใช้ยาฉีดยาเข้าไปที่เส้นเลือดโดยตรง ซึ่งจะทำให้ริดสีดวงนั้นมีขนาดเล็กลง

การป้องกันโรคริดสีดวงทวารหนัก

ในการป้องกันการเกิดริดสีดวงทวารนั้น สามารถทำได้ง่ายๆ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดังนี้

  • หลีกเลี่ยงการเบ่งขณะถ่าย และไม่กลั้นอุจจาระ
  • ดื่มน้ำเพิ่มขึ้นเพื่อช่วยให้อุจจาระนั้นไม่แข็ง 
  • การออกกำลังกายเป็นประจำช่วยป้องกันการท้องผูกได้ 
  • อย่านั่งนานๆ โดยเฉพาะบนพื้นผิวที่แข็งเช่นคอนกรีตหรือกระเบื้อง 
  • การรับประทานอาหารที่มีเส้นใยอาหารสูงสามารถช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดริดสีดวงทวารในอนาคตได้ เนื่องจากเส้นใยอาหารสามารถช่วยให้อุจจาระนุ่มลง และทำให้ขับถ่ายได้ง่ายขึ้น อาหารที่มีเส้นใยอาหารสูง เช่น
    • ธัญพืช
    • ข้าวกล้อง
    • ข้าวโอ๊ต
    • ลูกแพร์
    • แครอท
    • บัควีต (Buckwheat)

ผลลัพธ์

หากได้รับการรักษาที่เหมาะสม คุณมักจะมีอาการดีขึ้น ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์และทำสม่ำเสมอ เช่นการออกกำลังกายและหลีกเลี่ยงการนั่งเป็นเวลานาน ซึ่งจะช่วยลดอาการของโรค ทำให้ผลลัพธ์ในการรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น

ข้อควรระวัง

  • ผู้ที่เป็นโรคริดสีดวงทวารหนักต้องรักษาสุขอนามัยให้ดี เช่น ทำความสะอาดทวารหนักด้วยน้ำอุ่นระหว่างที่อาบน้ำทุกวัน แต่อย่าใช้ "สบู่" เพราะสบู่นั้นสามารถกระตุ้นให้เกิดริดสีดวงทวารได้ 
  • ควรหลีกเลี่ยงการใช้กระดาษชำระที่มีเนื้อหยาบเวลาทำความสะอาดหลังอุจจาระ

ที่มาของข้อมูล

The prevalence of hemorrhoids and chronic constipation. An epidemiologic study., Johanson JF, Sonnenberg A , Gastroenterology. 1990;98(2):380.

The prevalence of hemorrhoids in adults., Riss S, Weiser FA, Schwameis K, Riss T, Mittlböck M, Steiner G, Stift A, Int J Colorectal Dis. 2012 Feb;27(2):215-20. Epub 2011 Sep 20


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป