Doctor men
เขียนโดย
ทีมแพทย์แผนไทยประยุกต์ HONESTDOCS
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

กาบหอยแครง (Venus flytrap)

ว่านกาบหอยและกาบหอยแครง เป็นต้นเดียวกันหรือไม่ ทำไม้ต้นกาบหอยแครงต้องกินสัตว์เป็นอาหาร หาคำตอบได้ที่นี่
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2019 รีวิวเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 873,387 คน

กาบหอยแครง (Venus flytrap)

พืช เป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้ ดังนั้นการเจริญเติบโตต้องอาศัยสารอาหารจากดินเป็นหลัก หากขาดแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตก็ไม่สามารถอยู่รอดได้ แต่พืชบางชนิดก็สามารถทดแทนแร่ธาตุโดยการจับสัตว์มาเป็นอาหาร เช่น ต้นกาบหอยแครง ได้ขึ้นชื่อว่าเป็นต้นไม้กินแมลง (Carnivorous plant) ที่เป็นที่รู้จักกันดีนอกเหนือจากต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิง และต้นหยาดน้ำค้าง ที่เป็นพืชกินสัตว์ด้วยกัน ต้นไม้ประเภทนี้จะนำไนโตรเจนจากแมลงที่จับได้ มาย่อยสลายเพื่อสร้างโปรตีนนั่นเอง

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของกาบหอยแครง

กาบหอยแครง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Dionaea muscipula หรือชื่อสามัญที่เรียกกันทั่วไปคือ Venus Flytrap (ที่ดักจับแมลง) อยู่ในวงศ์ Droseraceae มีถิ่นกำเนิดบริเวณที่ราบชายฝั่งทะเลประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก ทรงพุ่มเตี้ย มีเหง้าลักษณะคล้ายหัว ใบมีสีเขียวและสีแดงฉูดฉาด ใช้ล่อแมลงให้มาติดกับดัก อยู่เป็นกระจุกรอบเหง้า ประมาณ 4-8 ใบ ยาวประมาณ 3-10 เซนติเมตร มีกาบแบบกลมเป็นแผ่นสองแผ่น คล้ายกาบหอยคู่ มีฟันเลื่อยแหลมคม เรียงสลับกันเป็นระเบียบลักษณะเหมือนขนตา มีเส้นกลางใบทำหน้าที่เป็นบานพับ ก้านใบสีเขียวเป็นแผ่นแผ่กว้าง พบมากในบริเวณที่มีความชื้นสูง หรือบริเวณที่มีแอ่งน้ำท่วมขัง

ต้นกาบหอยแครงและว่านกาบหอยเป็นต้นเดียวกันหรือไม่?

กาบหอยแครงกับว่านกาบหอยเป็นต้นไม้คนละชนิดกัน โดยว่านกาบหอยมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Tradescantia spathacea Stearn. จัดอยู่ในวงศ์ Commelinaceae ตระกูลเดียวกับผักปลาบ และหญ้าปักกิ่ง ลักษณะเป็นใบหอกยาว ปลายแหลม หน้าใบมีสีเขียวเข้มส่วนหลังใบมีสีม่วงแดง มีสรรพคุณทางยา คือใบต้มน้ำดื่ม แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้ไอ แก้บิดถ่ายเป็นเลือดได้

ต้นกาบหอยแครงรู้ได้อย่างไรว่ากินเหยื่อตอนไหน?

ในใบของต้นกาบหอยแครงจะมีขนกระตุ้น (Trigger Hairs) เมื่อมีแมลงมาสัมผัสขน และได้รับการกระตุ้นมากว่า 1 ครั้งติดต่อกันในระยะเวลาสั้นๆ ใบทั้งสองจะหุบเข้าหากันทันที เรียกว่าเป็นกับดักแบบตะครุบ เพื่อจับและย่อยเหยื่อ โดยปกติจะใช้เวลาย่อยประมาณ 3-10 วัน ทั้งนี้ขนดังกล่าวจะตอบสนองต่อสิ่งที่เคลื่อนไหวได้เท่านั้น เพื่อป้องกันการสูญเสียพลังงานไปกับการดักจับสิ่งอื่นที่ไม่ใช่อาหาร เช่น หยดน้ำฝน หรือสิ่งแปลกปลอมอย่างอื่น

ทำไมต้นไม้ต้องกินสัตว์?

เนื่องจากวิวัฒนาการและการปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมของพืชที่มีต้นกำเนิดอยู่ในบริเวณที่ไม่อุดมสมบูรณ์ ขาดแร่ธาตุหลักในดิน จึงไม่เพียงพอสำหรับการเจริญโต ทำให้ต้นไม้กินสัตว์เหล่านี้ต้องมีการชดเชยในส่วนที่ขาดไปเพื่อความอยู่รอด โดยเปลี่ยนแปลงในส่วนของใบให้สามารถล่าเหยื่อที่เป็นสิ่งมีชีวิต เพื่อเพิ่มแร่ธาตุไนโตรเจนให้กับตัวเอง บริเวณใบนี้จะมีเซลล์ที่สามารถสร้างเอนไซม์ย่อยโปรตีนได้หลากหลายชนิด

ถ้ามีอย่างอื่นลงไปในใบกาบหอยแครงจะเป็นอย่างไร?

ปฏิกิริยาแรกเมื่อมีอะไรบางอย่างตกลงในกาบหอยแครง คือฝาใบจะปิด แต่จะไม่แน่น เนื่องจากไม่มีการกระตุ้นจากสิ่งแปลกปลอม ทำให้ขนของใบไม่ทำงาน จากนั้นต้นกาบหอยแครงจะค่อยๆ คายสิ่งนั้นออกมา ถ้าเกิดเหตุการณ์แบบนี้ซ้ำๆ จะเป็นการตัดวงจรชีวิตของต้นไม้ไปเรื่อยๆ เพราะหนึ่งใบของต้นกาบหอยแครงสามารถเปิดปิดได้ไม่กี่ครั้ง โดยความเร็วของฝาใบขึ้นอยู่กับอายุ สภาพอากาศ และความแข็งแรงของต้นไม้


ที่มาของข้อมูล

สำนักงานปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, เมื่อผู้ผลิตกินผู้บริโภค!! (Carnivorous Plants) (http://nstda.or.th/rural/public/100%20articles-stkc/42.pdf),เมื่อ 28 พฤษภาคม 2562.

ทวีศักดิ์ บุญเกิด และ รสริน พลวัฒน์, คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, การปรับตัว (Adaptation) เพื่อการอยู่รอดและการคัดสรรทางธรรมชาติ (Natural Selection) (http://www1a.biotec.or.th/BRT/images/stories/plant%20adaptation.pdf), December 2008.

นพพล เกตุประสาท, หน่วยอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พืชพรรณ ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จ.นครปฐม, กาบหอยแครง (http://clgc.agri.kps.ku.ac.th/resources/ornament/tradescantia.html), เมื่อ 28 พ.ค. 2562.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป