ยา

ยาขยายหลอดเลือด (Vasodilators) 2

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
ยาขยายหลอดเลือด (Vasodilators) 2

อ่านข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับ ยาขยายหลอดเลือด (Vasodilators) ได้แก่ Nitroprusside และ Pentoxifylline

ยานี้มีประโยชน์และมีวิธีใช้อย่างไร ตลอดจนอ่านข้อมูลที่น่ารู้เรื่อง ทั้งข้อบ่งใช้ การออกฤทธิ์ ผลข้างเคียง และการพยาบาล หากคุณสนใจ สามารถอ่านต่อได้ที่นี่

 คําอธิบายอย่างกว้างๆ โดยย่อ

ยาขยายหลอดเลือดมีการใช้กันอย่างกว้างขวาง Nitrites และ Nitrate (Amyl nitrate, Erythrity tetranitrate, Isosorbide dinitrate, Nitroglycerin และ Pentaerythritol tetranitrate) ใช้เพื่อลดอาการ เจ็บหน้าอก (Angina pectoris) ยาเหล่านี้ใช้เพื่อปรับการไหลเวียนเลือดส่วนปลายให้ดีขึ้น เช่น IsoxSuprine เป็นต้น ส่วน Pentoxifyline ไม่เป็น Vasodilator แต่ลดการไหลเวียนเลือดและทําให้เลือดไหลได้ดีขึ้น Diazoxide, Nitroglycerin และ Nitroprusside ใช้สําหรับรักษาความดันโลหิตสูงชนิดเฉียบพลันในระยะสั้นๆ

 Nitroprusside

ชื่อสามัญ           Nitroprusside sodium

ชื่อการค้า            DBL Sodium nitroprusside, Nipride, Nitropress, Pruside

ประเภท             ยาลดความดันโลหิตสูง

ข้อบ่งใช้             ลดความดันโลหิตสูง ในผู้ป่วย Hypertensive crisis และ Severe heart failure ควบ คุมความดันระหว่างให้ยาสลบและลดการเสียเลือด ใช้ร่วมกับ Dopamine ในผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจตาย

การออกฤทธิ์       มีฤทธิ์ในการขยายหลอดเลือด ซึ่งมีผลต่อผนังหลอดเลือดดําและหลอดเลือดแดงโดยตรง

ทําให้ความดันโลหิตแดงและโลหิตดําลดลงเร็วมาก ความต้านทานส่วนปลายลดลงปาน กลาง การเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้นเล็กน้อย ปริมาณเลือดที่ออกจากหัวใจในแต่ละครั้ง (Stroke Volume) และใน 1 นาที (Cardiac output) ลดลง หลอดเลือดหัวใจขยายตัวและการใช้ ออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจลดลง นอกจากนี้ยายังอาจทําให้หลอดเลือดในสมองขยาย ตัว ทําให้ความดันในสมองเพิ่มขึ้นมาก

ผลข้างเคียง        ความดันโลหิตต่ำหรือช็อกเกิดขึ้นทันทีหากให้ยาด้วยอัตราเร็ว อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หูอื้อ ตื่นขึ้น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง เหงื่อแตก คัดจมูก ปวดศีรษะ กล้ามเนื้อกระตุกใจสั่น วิงเวียน เจ็บหน้าอก ง่วงนอน

การพยาบาล       

  • ต้องวัดความดันโลหิตก่อนและหลังให้ยา และเมื่อยาออกฤทธิ์ให้นั่งหรือนอนเพื่อตรวจชีพจรและวัดความดันโลหิต ระวังการเกิดภาวะความดันโลหิตลดต่ำ เช่น ความดันโลหิต ตัวบนน้อยกว่า 60 มม.ปรอท เป็นลม วิงเวียน มือเท้าเย็น เป็นต้น หากเกิดภาวะดังกล่าว ปรับให้ยาหยดช้าๆ หรือหยุดยาและให้ผู้ป่วยอยู่ในท่า Trendelenburg เพื่อให้เลือดไหลกลับให้มากที่สุด
  • การให้ยาต้องระวังไม่ให้น้ำยาถูกกับแสง เพราะยาจะเสื่อมคุณภาพ ควรหุ้มขวดน้ำยาและสายน้ำเกลือด้วยกระดาษทึบแสงหรือผ้าสีเข้ม เพราะเมื่อยาถูกแสงหรือผสมไว้ นานเกิน 6 ชั่วโมง จะเป็นอันตรายกับผู้ป่วย คือ เมื่อยานี้เข้าสู่ร่างกายจะถูกเอนไซม์ของเนื้อเยื่อแปรสภาพให้เป็นไซยาไนด์ ซึ่งจะสลายตัวต่อไปเป็น Thiocyanate เมื่อผู้ป่วย ได้รับยาเป็นเวลานานจะทําให้เกิดอาการทางจิตได้
  • การให้ยาหยด (Drip) เข้าทางหลอดเลือดดํา ต้องระมัดระวังและผสมกับ 5% D/W หรือ NSS เมื่อละลายแล้วต้องใช้ทันทีและไม่ทิ้งไว้เกิน 4 ชั่วโมง แม้จะป้องกันไม่ให้ถูกแสง และไม่ใช้ปนกับการให้ยาอื่นเข้าทางหลอดเลือดดํา
  • หากน้ำยาเปลี่ยนสี ไม่ว่าเป็นสีน้ำเงิน เขียว หรือแดงเข้ม ให้ทิ้งเสีย เพราะแสดงว่ามีสารแปลกปลอมเจือปน และเสื่อมคุณภาพ
  • วิธีการให้ยาเข้าทางหลอดเลือดดํา ควรระวังอัตราการหยดเป็นพิเศษ ระวังการเทเร็วเกินไปหรือการรั่วของน้ำยาออกนอกหลอดเลือด
  • แนะนําให้เปลี่ยนอิริยาบถช้าๆ เพื่อป้องกันการเกิดความดันโลหิตต่ำในขณะที่เปลี่ยนท่า
  • เก็บยาตัวนี้ไว้ในตู้เย็น ไม่ควรผสมยานี้กับยาตัวอื่น

 Pentoxifylline

ชื่อสามัญ           Pentoxifyline

ชื่อการค้า           Cerator, Ceretal, Pentiline, Sipental, Trental 400, Trepal-400

ประเภท             Blood viscosity-reducing agent, Hemorheologic

ข้อบ่งใช้ รักษาอาการของโรคหลอดเลือดส่วนปลายอุดตัน และหลอดเลือดผิดปกติในโรคเบาหวาน (ผู้ป่วยที่เดินขาเป๋เป็นบางครั้ง)

การออกฤทธิ์       เพิ่ม Flexibility ของเม็ดเลือดแดง โดยเพิ่มระดับของ Cyclic adenosine monophospha (CAMP) ลดความหนืดของเลือด (Blood viscosity) โดยยับยัง Platelet aggregs และลด fibrinogen ยับยั้งการผลิต Tumor necrosis factor, Neutrophil activate Platelet aggregation ผลจากการรักษา จะช่วยลดความหนืดของเลือด ช่วยให้เลือดไหล ได้ดีขึ้น

ผลข้างเคียง        มึนงง คลื่นไส้ การรับรสไม่ดี อาหารไม่ย่อย มีผื่น คัน เบื่ออาหาร ท้องผูก ปากแห้ง ตาพร่ามัว บวม คัดจมูก วิตกกังวล

การพยาบาล       

  • หากผู้ป่วยมีอาการเวียนศีรษะ ต้องช่วยเหลือผู้ป่วยขณะลงจากเตียง ประเมินอาการมือสั่น ติดตามดูอาการเดินขาเช้ชั่วคราว (อาการเจ็บปวด ตะคริว ในกล้ามเนื้อน่อง กัน ต้นขา เท้า) อาการขณะเดิน ออกกําลังกาย และไม่พัก บันทึกความดันโลหิตเป็นระยะๆ ในผู้ป่วยที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง
  • ให้รับประทานยาพร้อมอาหาร จะช่วยลดอาการในทางเดินอาหาร ให้กลืนยาทั้งเม็ดห้ามเคี้ยว หากลืมรับประทานยา ให้รับประทานยาทันทีที่นึกได้
  • แนะนําผู้ป่วย ให้แจ้งแพทย์หรือพยาบาล หากมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ง่วงซึม มึนงงหรือปวดศีรษะอย่างต่อเนื่อง
  • แนะนําผู้ป่วยให้หลีกเลี่ยงการขับรถหรือการทํางานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล เพราะอาจทําให้เกิดอันตรายจากอาการมึนงงและตาพร่ามัว งดสูบบุหรี่ เพราะบุหรี่จะทําให้ หลอดเลือดส่วนปลายตีบ และดื่มชา กาแฟ ให้น้อยลง

  หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง รองศาสตราจารย์ปราณี ทู้ไพเราะ  ได้โดยการซื้อหนังสือ “คู่มือยา (Handbook of Drugs)”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่