Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
มะเร็งและโรคร้าย

วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูก

เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ: 17 พ.ค. 2018 อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูก

วัคซีนคือสารทางชีววิทยาเฉพาะแต่ละโรค ซึ่งเมื่อร่างกายได้รับวัคซีนของ เชื้อชนิดใด(อาจเป็นไวรัสหรือแบคทีเรีย) วัคซีนนั้นๆ จะสามารถกระตุ้นให้ ร่างกายเกิดภูมิคุ้มกันต้านทานการเกิดโรค/การติดเชื้อจากโรคนั้นๆ ได้

การผลิตวัคซีนมีหลายวิธี เช่น ผลิตจากเชื้อที่ยังมีชีวิตอยู่ (เชื้อที่ทำให้ เกิดโรคนั้นๆ แต่มีขบวนการทำให้เชื้อนั้นอ่อนฤทธิ์ลง เหลือเพียงความสามารถ ในการกระตุ้นร่างกายให้เกิดภูมิคุ้มกัน ต้านทานโรคได้เท่านั้น ไม่สามารถทำให้ เกิดโรคนั้นๆ ได้) ซึ่งเรียกว่า วัคซีนเชื้อเป็น (life attenuated vaccine) และวัคซีนซึ่งผลิตจากเชื้อที่ตายแล้ว (killed/inactivated vaccine) ซึ่ง วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูก เป็นวัคซีนที่ผลิตจากเชื้อคล้ายโปรตีนของ ไวรัสเอชพีวี (inactivated virus-like particle) จึงจัดเป็นวัคซีนในกลุ่ม ไวรัสที่ตายแล้ว

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีน HPV ลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูก

ลดความเสี่ยงเป็นมะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่ ด้วยการฉีดวัคซีนได้ที่นี่

Internal ad hpv

วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกได้อย่างไร ?

สาเหตุสำคัญของการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกคือ การติดเชื้อของปากมดลูกจากไวรัสชนิด เอชพีวี (human papilloma viruses : HPV) ซึ่งเป็นไวรัสที่ติดต่อจากการมีเพศสัมพันธ์ ดังนั้น วัคซีนในโรคนี้ จึงเหมือนกับ วัคซีนในโรคติดเชื้ออื่น ๆ ทั่วไป เช่นวัคซีนโรคไข้หวัดใหญ่ โดยภายหลังจาก ได้รับวัคซีน ร่างกายจะถูกกระตุ้นให้เกิดภูมิคุ้มกันต้านทานโรคติดเชื้อเอชพีวี ดังนั้น เมื่อได้รับเชื้อไวรัสเอชพีวี ร่างกายจึงมีภูมิคุ้มกันต้านทาน ทำให้ไม่เกิด การอักเสบเรื้อรังของปากมดลูกจากการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี ซึ่งเป็นสาเหตุของ การเกิดโรคมะเร็งปากมดลูก

สรุป วัคซีนป้องกันการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูก ก็คือวัคซีนซึ่งป้องกัน การติดเชื้อไวรัสเอชพีวีของปากมดลูกนั่นเอง

การฉีดวัคซีนป้องกันการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกมีวิธีการอย่างไร ?

ปัจจุบันการฉีดวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูก ใช้การฉีดเข้ากล้ามเนื้อ และต้องฉีดวัคซีนทั้งหมด 3 เข็มภายในระยะเวลา 6 เดือน กล่าวคือ ฉีดวัคซีนเข็มที่ 2 ภายหลังการฉีดเข็มแรกประมาณ 2-3 เดือน และ ฉีดเข็มที่ 3 ในเดือนที่ 6 หลังการฉีดเข็มแรก จึงจะได้ประสิทธิภาพในการป้องกัน โรคมะเร็งปากมดลูกสูงสุด

ฉีดวัคซีนครบ 3 เข็มแล้ว ต้องฉีดกระตุ้นอีกหรือไม่ ?

ในขณะนี้ ยังไม่ทราบว่า หลังจากได้รับวัคซีนแล้ว 3 เข็ม ต้องมีการให้วัคซีนกระตุ้นภูมิคุ้มกันต้านทานเป็นครั้งคราวอีกหรือไม่ อย่างไร ก็ตามจากการศึกษาจนถึงปัจจุบัน การได้รับวัคซีน 3 เข็ม อย่างครบถ้วนถูกต้อง สามารถป้องกันการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกได้นานอย่างน้อยเป็นระยะเวลา 4-6 ปี และกำลังมีการศึกษาในเรื่องเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง

วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกได้จริงหรือ ?

เนื่องจากเชื้อเอชพีวี มีหลากหลายสายพันธุ์ ประมาณ 100 สายพันธุ์ย่อย แต่วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกในปัจจุบัน ป้องกันได้เพียงโรคที่เกิดจาก 2 สายพันธุ์ที่เป็นสาเหตุหลักของโรคมะเร็งปากมดลูก จึง สามารถป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกได้เพียงร้อยละ 70 เท่านั้น

ดังนั้น ผู้ที่ได้รับการฉีดวัคซีนครบถ้วนถูกต้องแล้ว ก็ยังมีโอกาสเป็นโรค มะเร็งปากมดลูกเกิดจากสายพันธุ์ย่อยอื่น ๆ ได้ประมาณร้อยละ 30 จึงยังจำเป็น ต้องหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง ที่เป็นปัจจัยให้เกิดการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี ซึ่ง ปัจจัยสำคัญก็คือการสำส่อนทางเพศ นอกจากนี้ก็ควร รักษาสุขอนามัยของ อวัยวะเพศด้วย (อ่านเพิ่มเติมในเรื่อง โรคมะเร็งปากมดลูก)

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
🩺โรคมะเร็ง... ตรวจก่อน ป้องกันได้ ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด ดูเเพ็กเกจได้ที่นี่ เริ่มต้นเพียง 1,425 บาท

🧬 เพราะสิ่งที่น่ากลัวกว่า คือการเป็นมะเร็งระยะลุกลามแบบไม่รู้ตัว

Internal ad

หากฉีดวัคซีนแล้ว ยังต้องตรวจภายในคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูกอีกหรือไม่ ?

ดังที่กล่าวแล้วว่า วัคซีนในปัจจุบันสามารถป้องกันการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกได้เพียงร้อยละ 70 ดังนั้น ผู้หญิงทุกคนที่ได้รับการฉีด วัคซีนแล้ว ยังคงต้องตรวจภายใน ตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูก ที่เรียก ว่าการตรวจ แพปสเมียร์ (pap smear) เป็นประจำตามแพทย์แนะนำ

ใครบ้างที่ควรได้รับการฉีดวัคซีน ?

วัคซีนจะให้ผลป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกได้สูงสุดก็ต่อเมื่อ ได้รับวัคซีนก่อนการมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกในชีวิต นั่นคือ ก่อนมีการติดเชื้อเอชพีวี ดังนั้น ในประเทศสหรัฐอเมริกาจึงแนะนำให้เริ่มฉีดวัคซีนในเด็กผู้หญิงอายุ 9-12 ปี (การศึกษาในสหรัฐอเมริกาพบว่า เด็กผู้หญิงในสหรัฐอเมริกา มักเริ่มมีเพศสัมพันธ์เมื่อมีอายุประมาณ 13 ปี แต่ขณะนี้ยังไม่มีการศึกษาเรื่อง นี้ในประเทศไทย) ส่วนผู้หญิงในวัย 13-26 ปี ทั้งที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้วและ ไม่เคยมี สามารถรับวัคซีนได้ แต่ผลในการป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกอาจลด ลงหากเคยผ่านการมีเพศสัมพันธ์แล้ว ส่วนผลของการฉีดวัคซีนในผู้หญิงอายุ มากกว่า 20 ปีขึ้นไป ยังอยู่ในระหว่างการศึกษา

ผู้หญิงที่มีโรคภูมิคุ้มกันต้านทานโรคต่ำ ฉีดวัคซีนได้หรือไม่ ?

ปัจจุบันยังไม่มีข้อห้ามในการฉีดวัคซีนในหญิงมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคต่ำ เพราะวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูกไม่ใช่วัคซีนชนิดเชื้อเป็น แต่วัคซีนอาจให้ผลในการป้องกันโรคได้ต่ำกว่าในผู้หญิงทั่วไป อย่างไรก็ตามยัง ไม่มีการศึกษายืนยันในเรื่องนี้ ผู้ป่วยควรปรึกษาสูตินรีแพทย์เป็นรายๆ ไป

หากตั้งครรภ์หลังจากได้รับวัคซีนไปแล้ว 1-2 ครั้ง จะทำอย่างไร ?

จะฉีดวัคซีนในระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรได้หรือไม่ ?เนื่องจากวัคซีนผลิตจากสารบางส่วนของเชื้อไวรัส ไม่ใช่วัดซึนเชื้อเป็นจึงไม่น่าจะมีผลต่อทารกในครรภ์ แต่อย่างไรก็ตาม กองควบคุมโรค ของประเทศสหรัฐอเมริกา (Centers for Disease Control Prevention : CDC) ได้แนะนำว่า ไม่ควรให้วัคซีนในหญิงตั้งครรภ์ เพราะยังไม่มีการศึกษา ที่ยืนยันชัดเจน ถึงความปลอดภัยในกรณีนี้ ดังนั้น จึงควรรับวัคซีนครั้งต่อไป ภายหลังคลอดแล้ว ซึ่งเรื่องเหล่านี้กำลังอยู่ในระหว่างการศึกษา จึงควรปรึกษา แพทย์ผู้ให้การฉีดวัคซีน ส่วนในช่วงให้นมบุตร โดยทฤษฎีน่าจะฉีดวัคซีนได้ แต่ยังไม่มีการศึกษายืนยันความปลอดภัย หรือผลข้างเคียง/แทรกซ้อน ดังนั้น จึงควรปรึกษาสูตินรีแพทย์หรือกุมารแพทย์ก่อน .

วัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูก สามารถป้องกันโรคอื่น ๆ ที่เกิดจากไวรัสเอชพีวีได้หรือไม่ ?

คุณสมบัติของวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก ในการป้องกันโรคมะเร็งอื่น ๆ ที่มีปัจจัยเสี่ยงจากการติดเชื้อเอชพีวี เช่น โรคมะเร็งคอหอย ส่วนปาก (oropharynx) โรคมะเร็งช่องคลอด และโรคมะเร็งทวารหนัก ยังอยู่ ในระหว่างการศึกษา

การฉีดวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูกมีผลข้างเคียงหรือไม่ ?

ผลข้างเคียง/แทรกซ้อนจากการฉีดวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกพบได้น้อย และเป็นอาการเช่นเดียวกับการฉีดวัคซีนชนิดอื่นๆ ทั่วไป เช่น อาการปวด บวม แดง หรือร้อนในบริเวณที่ฉีด ซึ่งอาการเหล่านี้หายได้เอง โดยไม่ต้องดูแลเป็นพิเศษ หรืออาจมีไข้ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย หรือเกิดผื่นคัน ซึ่งใช้การรักษาตามอาการ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
🩺 ตรวจภูมิแพ้อากาศและอาหาร รวม 40 ชนิด (ตรวจเลือด) 3,580 บาท (จากเดิม 5,600 บาท)

📌 การตรวจภูมิแพ้ด้วยการเจาะเลือด 1 ครั้ง สามารถระบุสารก่อภูมิแพ้ได้หลายชนิด พร้อมระดับความรุนแรงในการแพ้

Internal ads

แต่ในผู้ป่วยบางราย อาจมีอาการแพ้อย่างรุนแรง ช็อก และอาจเสียชีวิต ได้ (โอกาสเกิดน้อยมาก) ด้วยเหตุนี้ ภายหลังการได้รับวัคซีน แพทย์จึงมัก แนะนำให้นอนพักประมาณ 15-30 นาที ก่อนให้กลับบ้าน และในผู้มีประวัติ ภูมิแพ้รุนแรง หรือเคยแพ้วัคซีนครั้งแรก แพทย์จะไม่แนะนำให้ฉีดวัคซีน

การฉีดวัคซีนมีค่าใช้จ่ายเท่าไร ?

ปัจจุบันวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูกยังมีราคาสูง เกินกว่าผู้หญิงทุกคนจะเข้าถึงได้ และยังป้องกันโรคได้เพียงประมาณร้อยละ 70 นอกจากนี้ยังไม่ทราบแน่ชัดว่า จำเป็นต้องได้รับวัคซีนจริงๆ ที่เข็ม ดังนั้น การ ฉีดวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกจึงยังไม่รวมอยู่ในบริการบัตรทองหรือ ประกันสุขภาพ (ปกส)

หากไม่ได้ฉีดวัคซีนควรทำอย่างไร ?

ผู้ไม่ได้รับวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูก ควรตรวจคัดกรองโรค มะเร็งปากมดลูก (ตรวจแพปสเมียร์) สม่ำเสมอเป็นประจำทุกปี หรือ ในระยะเวลาตามคำแนะนำของแพทย์

นอกจากวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกแล้ว ยังมีวัคซีนป้องกันโรคมะเร็งชนิดอื่น ๆ อีกหรือไม่ ?

ปัจจุบัน มีการศึกษาเรื่องของวัคซีนในโรคมะเร็งชนิดต่าง ๆ อย่างจริงจัง ทั้งวัคซีนที่ใช้ป้องกันโรคและวัคซีนที่ใช้รักษา แต่ในขณะนี้ วัคซีนที่มีประสิทธิภาพ และสามารถนำมาใช้ทางปฏิบัติได้ มีเพียงวัคซีนป้องกัน โรคมะเร็งปากมดลูก และวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัสตับชนิดบี ซึ่งเป็นสาเหตุ หนึ่งของการเกิดโรคมะเร็งตับ

การใส่ถุงยางอนามัยของฝ่ายชาย ช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกในผู้หญิงได้หรือไม่ ?

การใส่ถุงยางอนามัยของฝ่ายชายเมื่อมีเพศสัมพันธ์ สามารถลดการติดเชื้อเอชพีวีลงได้ แต่ประสิทธิภาพในการป้องกันการเกิดมะเร็ง ปากมดลูกหรือลดการติดเชื้อเอชพีวี จะน้อยกว่าการฉีดวัคซีน

การขริบหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชาย ช่วยป้องกันการติดเชื้อเอชพีวีได้หรือไม่?

จากผลการศึกษาในปัจจุบันพบว่า การขลิบหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชาย (องคชาต) ไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี ทั้งใน ผู้ชายและผู้หญิงได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าการฉีดวัคซีน


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป