สุขภาพผู้หญิง

ข้อมูลเกี่ยวกับการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
Istock 474012076

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะเป็นหนึ่งในการติดเชื้อแบคทีเรียที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้หญิง และเป็นการติดเชื้อที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้สูงอายุ

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมักเกิดขึ้นเมื่อเชื้อประจำถิ่น (normal flora - เชื้อที่อาศัยอยู่ในบริเวณจุดซ่อนเร้นของคุณ) ย้อนขึ้นไปตามท่อปัสสาวะ (urethra) และเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะ โดยทั่วไปแล้วมักใช้คำว่าการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะกับการติดเชื้อที่ตำแหน่งใด ๆ ก็ตามของทางเดินปัสสาวะ ซึ่งไม่ได้จำกัดแค่กระเพาะปัสสาวะ แต่ยังรวมถึงทางเดินปัสสาวะ ท่อไต หรือไต (กรวยไตอักเสบ) อีกด้วย

โฆษณาจาก HonestDocs
พะวงเรื่องค่ารักษาพยาบาล?

ดูแบบประกันสุขภาพ คุยกับเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

เลือกซื้อ

เนื่องจากสรีระของผู้หญิง โดยเฉพาะการมีท่อปัสสาวะสั้น ทำให้ผู้หญิงมีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะได้บ่อยกว่าผู้ชาย พูดอีกอย่างคือ องคชาติซึ่งมีท่อปัสสาวะที่ยาวกว่าทำหน้าที่เป็นสิ่งป้องกันการย้อนกลับขึ้นไปของแบคทีเรีย ความชุกของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะในผู้หญิงอายุน้อยคือประมาณ 2-3% และเพิ่มขึ้นเป็น 10% ในผู้หญิงอายุ 65 ปี ผู้ชายที่มีต่อมลูกหมากโตก็มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากขึ้นเช่นกัน

การรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะอาจเป็นเรื่องยุ่งยากด้วยเหตุผลหลายประการ ประการแรกคือ อาจวินิจฉัยได้ยาก ประการที่สองเป็นเรื่องความกังวลในการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่เหมาะสมของผู้ให้บริการทางสาธารณสุข และประการที่สาม แบคทีเรียบางชนิดที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะดื้อยา โดยเฉพาะในผู้ที่อยู่ในสถานดูแล

ปกติแล้วกระเพาะปัสสาวะจะปราศจากเชื้อแบคทีเรีย เช่นเดียวกับปัสสาวะปกติ แต่เมื่อแบคทีเรียเข้าไปในระบบทางเดินปัสสาวะและอวัยวะสืบพันธุ์ ก็อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากมาย ซึ่งบางอย่างสามารถทำให้ถึงแก่ชีวิตได้

ในบทความนี้ ฉันจะเน้นไปยังเรื่องความหลากหลายของอาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ซึ่งเป็นการติดเชื้อของกระเพาะปัสสาวะ หรือการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะแบบไม่ซับซ้อน (acute uncomplicated urinary infection) ที่สำคัญคือการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะแบบไม่ซับซ้อนเกิดขึ้นในผู้หญิงที่ไม่มีความผิดปกติของสรีระและจะหยุดอยู่ที่ระดับกระเพาะปัสสาวะโดยแบคทีเรียไม่ย้อนสูงขึ้นไปในไต (เป็นภาวะที่เรียกว่ากรวยไตอักเสบ)

อาการของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

นี่เป็นอาการที่อาจเกิดขึ้นได้ของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

  • ปัสสาวะมาก (polyuria)
  • เจ็บเวลาปัสสาวะ
  • ปวดท้องหน่วง ๆ
  • ปัสสาวะขุ่น
  • ปัสสาวะเป็นเลือด

และหลายครั้งที่การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะจะไม่มีอาการ

การวินิจฉัยการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

นอกเหนือจากอาการแสดง การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะยังอาจได้รับการวินิจฉัยจากการตรวจวิเคราะห์ปัสสาวะ (urinary analysis) ตัวอย่างปัสสาวะที่เก็บด้วยวิธี clean catch คือปัสสาวะที่เก็บหลังจากที่คุณปัสสาวะช่วงต้นลงโถไปแล้วเล็กน้อย ซึ่งจากการที่คุณปัสสาวะออกไปก่อน คุณจะล้างปัสสาวะที่มีแบคทีเรียติดอยู่ที่อวัยวะเพศ ซึ่งอาจมีผลต่อการทดสอบได้

การรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะที่ไม่มีอาการมักถือเป็นการพบโดยบังเอิญ และการวิจัยแสดงให้เห็นว่ามีประโยชน์เพียงเล็กน้อยในการรักษา ไม่ว่าจะในกลุ่มผู้ใช้ชีวิตในสังคม หรือผู้ที่อยู่ในสถานดูแล อย่างไรก็ตาม หญิงตั้งครรภ์ควรได้รับการตรวจหาและรักษาภาวะดังกล่าว เนื่องจากภาวะนี้มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของการคลอดก่อนกำหนด หรือทารกมีน้ำหนักตัวน้อย และยังเพิ่มความเสี่ยงที่แม่จะมีภาวะกรวยไตอักเสบ (การติดเชื้อของไต) อีกด้วย อย่างไรก็ตาม การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะที่มีอาการนั้นจำเป็นต้องให้การรักษา ซึ่งการรักษาที่มีประสิทธิภาพก็ขึ้นอยู่กับเชื้อแบคทีเรียก่อโรค

และต่อไปนี้คือยาบางชนิดที่มักใช้ในการรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะที่แสดงอาการ

  • TMP/SMX (Bactrim)
  • Fluoroquinolones (Ciprofloxacin)
  • Amoxicillin
  • Aminoglycosides (gentamycin หรือ tobramycin)
  • Nitrofurantoin

ข้อควรสังเกตเรื่อง aminoglycosides: ถึงแม้ว่ายานี้จะทำให้เกิดภาวะเป็นพิษต่อหู (ทำลายการได้ยิน) และต่อไต แต่หากใช้เป็นระยะเวลาสั้น ๆ (2-3 วัน) ความเสี่ยงของการเกิดดังกล่าวก็มีน้อย อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีการทำงานของไตบกพร่องก็ไม่ควรได้รับยานี้

ยากินสำหรับรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมักต้องกินเป็นเวลา 3-5 วัน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรคและการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยในการกินยา แพทย์อาจเลือกรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะแบบไม่ซับซ้อนด้วยการฉีด Rocephin หรือ gentamycin หรือ tobramycin เข้ากล้ามเนื้อ เชื้อดื้อยา เช่น Entorococcus ที่ก่อให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะจะได้รับการรักษาด้วย nitrofurantoin, linezolid, tigecycline และอื่น ๆ

มากกว่า 75% ของผู้หญิงที่ได้รับยาปฏิชีวนะเพื่อรักษาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะจะหายจากโรค อย่างไรก็ตาม การกลับเป็นซ้ำก็พบได้บ่อย

การป้องกันการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

โรคต่าง ๆ เช่น เบาหวาน มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ดังนั้น การควบคุมโรคดังกล่าวอย่างเหมาะสมก็ลดความเสี่ยงของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะได้ หลายคนยังกล่าวอ้างว่าน้ำแครนเบอร์รี่สามารถช่วยป้องกันการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะที่แสดงอาการได้ และงานวิจัยบางชิ้นก็อธิบายว่าผู้หญิงที่อายุมากขึ้นและดื่มน้ำแครนเบอร์รี่ในปริมาณมากมีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะน้อยกว่า อีกความเสี่ยงหนึ่งของการติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะคือการใช้สายสวน

หากคุณหรือคนที่คุณรักกำลังมีอาการที่อาจจะเป็นการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ คุณก็ควรนัดพบแพทย์ปฐมภูมิเพื่อขอรับการรักษา การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะชนิดมีอาการที่ไม่ได้รับการรักษาสามารถกลายไปเป็นการติดเชื้อที่ร้ายแรงกว่าและทำให้เสียชีวิตได้ เช่น การติดเชื้อที่ไต (pyelonephritis) ซึ่งอาจทำให้ต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล หรืออาจทำให้ถึงแก่ชีวิตได้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่