ต่อมลูกหมากโต (Benign prostatic hypertrophy; Benign prostatic hyperplasia; BPH)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 26, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย ต่อมลูกหมากโตเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง

สาเหตุ สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคยังไม่ทราบแน่ชัดแต่เชื่อว่าเมื่ออายุมากขึ้นต่อมลูกหมากจะโตขึ้นและมักโตจากฮอร์โมน เช่น Dihydrotestosterone hormone (DHT)

พยาธิสรีรภาพ เมื่อผู้ชายมีอายุมากขึ้นและมีต่อมลูกหมากโต ต่อมลูกหมากที่อยู่รอบท่อปัสสาวะบริเวณผนังด้านข้างของต่อมลูกหมากหรือด้านในของต่อมลูกหมากจะมีจำนวนเซลล์ปกติเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติจนเกิดเป็นก้อน ก้อนเหล่านี้จะเบียดเนื้อเยื่อของต่อมลูกหมากเดิมให้บางออกจนเหมือนเปลือกหุ้มหรือเป็นแคปซูล เมื่อต่อมลูกหมากโตจะเบียดขึ้นข้างบนเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะและเบียดเข้าข้างในเข้าไปในท่อปัสสาวะ ทำให้ท่อปัสสาวะส่วนต่อมลูกหมากแคบลงและทางเดินปัสสาวะอุดตัน เมื่อปัสสาวะออกไม่ได้หรือปัสสาวะออกไม่สะดวก กระเพาะปัสสาวะมีการปรับตัวโดยไวต่อการกระตุ้น ทำให้ปัสสาวะบ่อยและกลั้นปัสสาวะไม่ได้ หากปัสสาวะออกไม่ได้หรือออกไม่สะดวกเป็นเวลานานๆ กระเพาะปัสสาวะจะมีการปรับตัวโดยผนังกระเพาะปัสสาวะหนา หากการอุดตันนี้ไม่ได้รับการแก้ไขผนังของท่อไตจะบางลง พองออก และมีน้ำปัสสาวะขังอยู่ กลายเป็นไตบวมน้ำ ทำให้ปัสสาวะไหลไม่สะดวกจากคอของกระเพาะปัสสาวะอุดตันหรือปัสสาวะไหลย้อนกลับเป็นเวลานาน จะทำให้เกิดภาวะไตวาย

อาการ ในรายที่มีการอุดตันของท่อปัสสาวะจะมีอาการปัสสาวะออกช้า ต้องเบ่งถ่ายปัสสาวะหรือรอนานกว่าปัสสาวะจะออกมาได้ ปัสสาวะไม่พุ่ง ปัสสาวะไหลช้าเป็นลำเล็ก ปัสสาวะสะดุด ปัสสาวะไม่สุด หรือปัสสาวะไม่หมด ส่วนในรายที่เกิดจากการระคายเคืองจะมีอาการปัสสาวะบ่อย กลั้นไว้ได้ไม่เกิน 2 ชั่วโมง ปัสสาวะกลางคืนมากกว่า 1-2 ครั้ง ปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะคั่ง บางรายอาจถ่ายปัสสาวะเป็นเลือดหรือมีอาการถ่ายปัสสาวะขัดจากกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

การวินิจฉัยโรค มีประวัติถ่ายปัสสาวะผิดปกติ ตรวจร่างกายอาจพบว่าผู้ป่วยมีเลือดจาง บวมตามตัว เคาะเจ็บบริเวณเอวด้านหลังซึ่งถือว่ามีการอักเสบที่ไต ตรวจหน้าท้องพบกระเพาะปัสสาวะโป่งจากปัสสาวะตกค้าง (มากกว่า 500 มิลลิลิตร) ตรวจโดยคลำทางทวารหนักพบต่อมลูกหมากโต ตรวจปัสสาวะมีภาวะเป็นด่างพบเม็ด

เลือดขาวสูง ตรวจเลือดพบฮีมาโตคริตและฮีโมโกบิลต่ำ พบยูเรียไนโตรเจนและครีอะตินินสูง ทำให้ Plain Kidney, Ureters and Bladder (Plain KUB) อาจเห็นนิ่วในกระเพาะปัสสาวะหรือในต่อมลูกหมาก ทำ Intravenous pyelogram (IVP) อาจพบไตบวมน้ำ ท่อไตโต หรือท่อไตบวมน้ำ ตรวจดูความแรงของการถ่ายปัสสาวะและจำนวนปัสสาวะที่เหลือค้าง ส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ (Cystoscopy) เพื่อดูว่าต่อมลูกหมากโตเพียงใด

การรักษา ให้ยาลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อที่บีบรัดท่อปัสสาวะ เช่น Doxazosin, Tamsulosin เป็นต้น ให้ยาลดขนาดของต่อมลูกหมาก เช่น Finasteride บางรายอาจต้องรักษาโดยการผ่าตัดต่อมลูกหมากออกทางท่อปัสสาวะหรือออกทางหน้าท้อง บางรายอาจต้องขยายท่อปัสสาวะด้วยบอลลูนหรือใช้คลื่นความร้อน

การพยาบาล ในรายที่ต้องรักษาโดยการผ่าตัด ให้การดูแลโดยระวังการเกิดภาวะช็อกจากการเสียเลือดหลังผ่าตัด โดยบันทึกสัญญาณชีพทุกๆ 1 ชั่วโมง ใน 8 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด บันทึกจำนวนน้ำที่ได้รับและปัสสาวะที่ออกมาทุก 1 ชั่วโมงจนกว่าจะคงที่ ติดตามค่าฮีมาโตคริตทุก 4-6 ชั่วโมงหลังผ่าตัด การมีเลือดออกทางท่อปัสสาวะและบริเวณแผลผ่าตัด บรรเทาความปวดโดยให้ยาแก้ปวด ยาลดการเกร็งของกระเพาะปัสสาวะ ยาระบาย ดูแลให้ผู้ป่วยสามารถกลั้นปัสสาวะได้โดยสอนวิธีการบริหารกล้ามเนื้อฝีเย็บให้ขมิบทวารหนัก หากเกิดการติดเชื้อเช็ดตัวลดไข้ แนะนำให้ดื่มน้ำมากๆ ให้ยาปฏิชีวนะ และคลายความวิตกกังวล

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่