ต่อมลูกหมากโต (Benign prostatic hypertrophy; Benign prostatic hyperplasia; BPH)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 26, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย ต่อมลูกหมากโตเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง

สาเหตุ สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคยังไม่ทราบแน่ชัดแต่เชื่อว่าเมื่ออายุมากขึ้นต่อมลูกหมากจะโตขึ้นและมักโตจากฮอร์โมน เช่น Dihydrotestosterone hormone (DHT)

พยาธิสรีรภาพ เมื่อผู้ชายมีอายุมากขึ้นและมีต่อมลูกหมากโต ต่อมลูกหมากที่อยู่รอบท่อปัสสาวะบริเวณผนังด้านข้างของต่อมลูกหมากหรือด้านในของต่อมลูกหมากจะมีจำนวนเซลล์ปกติเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติจนเกิดเป็นก้อน ก้อนเหล่านี้จะเบียดเนื้อเยื่อของต่อมลูกหมากเดิมให้บางออกจนเหมือนเปลือกหุ้มหรือเป็นแคปซูล เมื่อต่อมลูกหมากโตจะเบียดขึ้นข้างบนเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะและเบียดเข้าข้างในเข้าไปในท่อปัสสาวะ ทำให้ท่อปัสสาวะส่วนต่อมลูกหมากแคบลงและทางเดินปัสสาวะอุดตัน เมื่อปัสสาวะออกไม่ได้หรือปัสสาวะออกไม่สะดวก กระเพาะปัสสาวะมีการปรับตัวโดยไวต่อการกระตุ้น ทำให้ปัสสาวะบ่อยและกลั้นปัสสาวะไม่ได้ หากปัสสาวะออกไม่ได้หรือออกไม่สะดวกเป็นเวลานานๆ กระเพาะปัสสาวะจะมีการปรับตัวโดยผนังกระเพาะปัสสาวะหนา หากการอุดตันนี้ไม่ได้รับการแก้ไขผนังของท่อไตจะบางลง พองออก และมีน้ำปัสสาวะขังอยู่ กลายเป็นไตบวมน้ำ ทำให้ปัสสาวะไหลไม่สะดวกจากคอของกระเพาะปัสสาวะอุดตันหรือปัสสาวะไหลย้อนกลับเป็นเวลานาน จะทำให้เกิดภาวะไตวาย

อาการ ในรายที่มีการอุดตันของท่อปัสสาวะจะมีอาการปัสสาวะออกช้า ต้องเบ่งถ่ายปัสสาวะหรือรอนานกว่าปัสสาวะจะออกมาได้ ปัสสาวะไม่พุ่ง ปัสสาวะไหลช้าเป็นลำเล็ก ปัสสาวะสะดุด ปัสสาวะไม่สุด หรือปัสสาวะไม่หมด ส่วนในรายที่เกิดจากการระคายเคืองจะมีอาการปัสสาวะบ่อย กลั้นไว้ได้ไม่เกิน 2 ชั่วโมง ปัสสาวะกลางคืนมากกว่า 1-2 ครั้ง ปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะคั่ง บางรายอาจถ่ายปัสสาวะเป็นเลือดหรือมีอาการถ่ายปัสสาวะขัดจากกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

การวินิจฉัยโรค มีประวัติถ่ายปัสสาวะผิดปกติ ตรวจร่างกายอาจพบว่าผู้ป่วยมีเลือดจาง บวมตามตัว เคาะเจ็บบริเวณเอวด้านหลังซึ่งถือว่ามีการอักเสบที่ไต ตรวจหน้าท้องพบกระเพาะปัสสาวะโป่งจากปัสสาวะตกค้าง (มากกว่า 500 มิลลิลิตร) ตรวจโดยคลำทางทวารหนักพบต่อมลูกหมากโต ตรวจปัสสาวะมีภาวะเป็นด่างพบเม็ด

เลือดขาวสูง ตรวจเลือดพบฮีมาโตคริตและฮีโมโกบิลต่ำ พบยูเรียไนโตรเจนและครีอะตินินสูง ทำให้ Plain Kidney, Ureters and Bladder (Plain KUB) อาจเห็นนิ่วในกระเพาะปัสสาวะหรือในต่อมลูกหมาก ทำ Intravenous pyelogram (IVP) อาจพบไตบวมน้ำ ท่อไตโต หรือท่อไตบวมน้ำ ตรวจดูความแรงของการถ่ายปัสสาวะและจำนวนปัสสาวะที่เหลือค้าง ส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ (Cystoscopy) เพื่อดูว่าต่อมลูกหมากโตเพียงใด

การรักษา ให้ยาลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อที่บีบรัดท่อปัสสาวะ เช่น Doxazosin, Tamsulosin เป็นต้น ให้ยาลดขนาดของต่อมลูกหมาก เช่น Finasteride บางรายอาจต้องรักษาโดยการผ่าตัดต่อมลูกหมากออกทางท่อปัสสาวะหรือออกทางหน้าท้อง บางรายอาจต้องขยายท่อปัสสาวะด้วยบอลลูนหรือใช้คลื่นความร้อน

การพยาบาล ในรายที่ต้องรักษาโดยการผ่าตัด ให้การดูแลโดยระวังการเกิดภาวะช็อกจากการเสียเลือดหลังผ่าตัด โดยบันทึกสัญญาณชีพทุกๆ 1 ชั่วโมง ใน 8 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด บันทึกจำนวนน้ำที่ได้รับและปัสสาวะที่ออกมาทุก 1 ชั่วโมงจนกว่าจะคงที่ ติดตามค่าฮีมาโตคริตทุก 4-6 ชั่วโมงหลังผ่าตัด การมีเลือดออกทางท่อปัสสาวะและบริเวณแผลผ่าตัด บรรเทาความปวดโดยให้ยาแก้ปวด ยาลดการเกร็งของกระเพาะปัสสาวะ ยาระบาย ดูแลให้ผู้ป่วยสามารถกลั้นปัสสาวะได้โดยสอนวิธีการบริหารกล้ามเนื้อฝีเย็บให้ขมิบทวารหนัก หากเกิดการติดเชื้อเช็ดตัวลดไข้ แนะนำให้ดื่มน้ำมากๆ ให้ยาปฏิชีวนะ และคลายความวิตกกังวล

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่