กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (Cystitis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 28, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความหมาย เป็นการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะ

สาเหตุ เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย การระคายเคืองเนื่องจากการอักเสบจะกระตุ้นเส้นประสาทของกระเพาะปัสสาวะให้รู้สึกอยากปัสสาวะอย่างปัจจุบันทันด่วน แม้ว่าในกระเพาะปัสสาวะจะว่างก็ตาม มักเกิดจากเชื้อ Escherichia Coli เป็นเชื้อในลำไส้จากเชื้อ Chlamydia ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อาจมีกระเพาะปัสสาวะอักเสบในช่วงฮันนีมูน (Honeymoon cystitis) การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงวัยหมดประจำเดือน หรืออาการแพ้ผ้าอนามัยชนิดสอด ยาฆ่าเชื้ออสุจิ และสารหล่อลื่นจากการใส่สายสวนปัสสาวะและการคาสายสวนปัสสาวะ การใส่กล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ

พยาธิสรีรภาพ เกิดจากการทำงานของเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะเสียไป เมื่อเยื่อบุของกระเพาะปัสสาวะฉีกขาดจากการสวนปัสสาวะ มีก้อนนิ่วที่หยาบ มีเนื้องอก มีพยาธิใบไม้ เมื่อเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะฉีกขาด จะทำให้แบคทีเรียเข้าไปในเนื้อเยื่อและทำให้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ประกอบกับมีการเปลี่ยนแปลงของเลือดที่ไปเลี้ยงเนื้อเยื่อกระเพาะปัสสาวะลดลงเนื่องจากความดันในกระเพาะปัสสาวะเพิ่มขึ้น กระเพาะปัสสาวะยืดขยาย คอของกระเพาะปัสสาวะหดรัดตัวหรือท่อปัสสาวะอุดตันจากต่อมลูกหมากโตหรือท่อปัสสาวะตีบ เชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดกระเพาะปัสสาสะอักเสบที่พบบ่อย คือ เชื้ออีโคไล เชื้อนี้จะเข้าไปในท่อปัสสาวะโดยตรงและเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะ แบคทีเรียจะเพิ่มจำนวนในน้ำปัสสาวะที่ขังอยู่จากการถ่ายปัสสาวะออกไม่หมดหรือจากทางเดินปัสสาวะอุดตัน น้ำปัสสาวะจะช่วยให้แบคทีเรียเพิ่มจำนวนและปัสสาวะมีภาวะเป็นด่างจะทำให้แบคทีเรียเพิ่มจำนวนขึ้นได้ เมื่อมีการติดเชื้อเกิดขึ้นจะทำให้เยื่อเมือกบวมแดง อาจมีเลือดออก หากมีการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะส่วนล่างร่วมด้วยและไม่ได้รับการแก้ไขจะกลายเป็นการอักเสบเรื้อรัง มีพังผืดเกิดขึ้น กระเพาะปัสสาวะเล็กลง ความจุของกระเพาะปัสสาวะลดลงด้วย ทำให้มีอาการปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่ได้ ปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะขุ่น ปัสสาวะมีกลิ่นเหม็น อาจปวดหัวเหน่า และปัสสาวะมีเลือดปน

อาการ รู้สึกอยากปัสสาวะอย่างปัจจุบันทันด่วนและเวลาถ่ายปัสสาวะจะมีอาการปวดหรือรู้สึกแสบร้อน และหากมีการติดเชื้ออย่างรุนแรงจะมีปัสสาวะเพียงเล็กน้อยและมักมีเลือดปนออกมาด้วย อาจมีไข้ต่ำๆ มีอาการเจ็บบริเวณท้องน้อย ปัสสาวะลำบาก แสบขัด ปัสสาวะบ่อยแต่ออกกะปริบกะปรอย ปัสสาวะขุ่น และมีกลิ่นเหม็น

การวินิจฉัยโรค จากประวัติการถ่ายปัสสาวะผิดปกติ ตรวจร่างกายโดยการคลำและตรวจทางหน้าท้องจะกดเจ็บบริเวณท้องน้อย ตรวจปัสสาวะเพื่อวิเคราะห์เชื้อแบคทีเรียอาจพบเม็ดเลือดขาวในปัสสาวะ อาจพบคาสท์และพบเชื้อโรค อาจต้องทำ Plain Kidney, ureters and bladder (Plain KUB), Intravenous pyelogram (IVP), Ultrasound ส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ ผู้ชายอาจคลำพบต่อมลูกหมากโต

การรักษา ให้ยาปฏิชีวนะ เช่น Sulfamethoxazole, Trimethoprim, Nitrofurantoin เพื่อช่วยบรรเทาอาการอย่างรวดเร็วและส่งปัสสาวะเพาะเชื้อเพื่อให้ยาได้ตรงกับเชื้อ อาจใช้การนั่งในอ่างน้ำอุ่น เพื่อช่วยลดอาการระคายเคืองและลดความเจ็บปวด แนะนำให้ดื่มน้ำวันละ 2-3 ลิตร/วัน หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และคาเฟอีน แนะนำผู้ป่วยไม่ให้สวมกางเกงในที่คับเกินไป ผู้หญิงหลังถ่ายอุจจาระควรทำความสะอาดด้วยการเช็ดจากหน้าไปหลัง

การพยาบาล สังเกตลักษณะปัสสาวะ ติดตามผลการตรวจปัสสาวะ ให้ยาตามแผนการรักษา เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวด ให้ดื่มน้ำมากๆ 2-3 ลิตร/วัน แช่ก้น วางกระเป๋าน้ำร้อนที่ท้องน้อย เมื่อรู้สึกปวดปัสสาวะให้ถ่ายทันที หลีกเลี่ยงการดื่มชา กาแฟ โกโก้ น้ำอัดลม และสุรา ควรถ่ายปัสสาวะทันทีหลังมีเพศสัมพันธ์ แนะนำเกี่ยวกับการรับประทานยา การมาตรวจตามนัด การทำความสะอาดถูกวิธีหลังถ่ายปัสสาวะ หลีกเลี่ยงการอาบน้ำในอ่างอาบน้ำ หลีกเลี่ยงการนุ่งกางเกงในที่ทำจากไนล่อน และการให้ฮอร์โมนเพศหญิง เช่น เอสโตรเจน

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่