กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (Cystitis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 28, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 266,691 คน

ความหมาย เป็นการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะ

สาเหตุ เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย การระคายเคืองเนื่องจากการอักเสบจะกระตุ้นเส้นประสาทของกระเพาะปัสสาวะให้รู้สึกอยากปัสสาวะอย่างปัจจุบันทันด่วน แม้ว่าในกระเพาะปัสสาวะจะว่างก็ตาม มักเกิดจากเชื้อ Escherichia Coli เป็นเชื้อในลำไส้จากเชื้อ Chlamydia ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อาจมีกระเพาะปัสสาวะอักเสบในช่วงฮันนีมูน (Honeymoon cystitis) การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงวัยหมดประจำเดือน หรืออาการแพ้ผ้าอนามัยชนิดสอด ยาฆ่าเชื้ออสุจิ และสารหล่อลื่นจากการใส่สายสวนปัสสาวะและการคาสายสวนปัสสาวะ การใส่กล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ

โฆษณาจาก HonestDocs
ดูโปรแกรมตรวจสุขภาพราคาพิเศษที่นี่

ทั้งตรวจประจำปี คัดกรอง เฉพาะทาง ที่โรงพยาบาลชั้นนำ

Health checkup 02

พยาธิสรีรภาพ เกิดจากการทำงานของเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะเสียไป เมื่อเยื่อบุของกระเพาะปัสสาวะฉีกขาดจากการสวนปัสสาวะ มีก้อนนิ่วที่หยาบ มีเนื้องอก มีพยาธิใบไม้ เมื่อเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะฉีกขาด จะทำให้แบคทีเรียเข้าไปในเนื้อเยื่อและทำให้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ประกอบกับมีการเปลี่ยนแปลงของเลือดที่ไปเลี้ยงเนื้อเยื่อกระเพาะปัสสาวะลดลงเนื่องจากความดันในกระเพาะปัสสาวะเพิ่มขึ้น กระเพาะปัสสาวะยืดขยาย คอของกระเพาะปัสสาวะหดรัดตัวหรือท่อปัสสาวะอุดตันจากต่อมลูกหมากโตหรือท่อปัสสาวะตีบ เชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดกระเพาะปัสสาสะอักเสบที่พบบ่อย คือ เชื้ออีโคไล เชื้อนี้จะเข้าไปในท่อปัสสาวะโดยตรงและเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะ แบคทีเรียจะเพิ่มจำนวนในน้ำปัสสาวะที่ขังอยู่จากการถ่ายปัสสาวะออกไม่หมดหรือจากทางเดินปัสสาวะอุดตัน น้ำปัสสาวะจะช่วยให้แบคทีเรียเพิ่มจำนวนและปัสสาวะมีภาวะเป็นด่างจะทำให้แบคทีเรียเพิ่มจำนวนขึ้นได้ เมื่อมีการติดเชื้อเกิดขึ้นจะทำให้เยื่อเมือกบวมแดง อาจมีเลือดออก หากมีการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะส่วนล่างร่วมด้วยและไม่ได้รับการแก้ไขจะกลายเป็นการอักเสบเรื้อรัง มีพังผืดเกิดขึ้น กระเพาะปัสสาวะเล็กลง ความจุของกระเพาะปัสสาวะลดลงด้วย ทำให้มีอาการปัสสาวะบ่อย กลั้นปัสสาวะไม่ได้ ปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะขุ่น ปัสสาวะมีกลิ่นเหม็น อาจปวดหัวเหน่า และปัสสาวะมีเลือดปน

อาการ รู้สึกอยากปัสสาวะอย่างปัจจุบันทันด่วนและเวลาถ่ายปัสสาวะจะมีอาการปวดหรือรู้สึกแสบร้อน และหากมีการติดเชื้ออย่างรุนแรงจะมีปัสสาวะเพียงเล็กน้อยและมักมีเลือดปนออกมาด้วย อาจมีไข้ต่ำๆ มีอาการเจ็บบริเวณท้องน้อย ปัสสาวะลำบาก แสบขัด ปัสสาวะบ่อยแต่ออกกะปริบกะปรอย ปัสสาวะขุ่น และมีกลิ่นเหม็น

การวินิจฉัยโรค จากประวัติการถ่ายปัสสาวะผิดปกติ ตรวจร่างกายโดยการคลำและตรวจทางหน้าท้องจะกดเจ็บบริเวณท้องน้อย ตรวจปัสสาวะเพื่อวิเคราะห์เชื้อแบคทีเรียอาจพบเม็ดเลือดขาวในปัสสาวะ อาจพบคาสท์และพบเชื้อโรค อาจต้องทำ Plain Kidney, ureters and bladder (Plain KUB), Intravenous pyelogram (IVP), Ultrasound ส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะ ผู้ชายอาจคลำพบต่อมลูกหมากโต

การรักษา ให้ยาปฏิชีวนะ เช่น Sulfamethoxazole, Trimethoprim, Nitrofurantoin เพื่อช่วยบรรเทาอาการอย่างรวดเร็วและส่งปัสสาวะเพาะเชื้อเพื่อให้ยาได้ตรงกับเชื้อ อาจใช้การนั่งในอ่างน้ำอุ่น เพื่อช่วยลดอาการระคายเคืองและลดความเจ็บปวด แนะนำให้ดื่มน้ำวันละ 2-3 ลิตร/วัน หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และคาเฟอีน แนะนำผู้ป่วยไม่ให้สวมกางเกงในที่คับเกินไป ผู้หญิงหลังถ่ายอุจจาระควรทำความสะอาดด้วยการเช็ดจากหน้าไปหลัง

การพยาบาล สังเกตลักษณะปัสสาวะ ติดตามผลการตรวจปัสสาวะ ให้ยาตามแผนการรักษา เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวด ให้ดื่มน้ำมากๆ 2-3 ลิตร/วัน แช่ก้น วางกระเป๋าน้ำร้อนที่ท้องน้อย เมื่อรู้สึกปวดปัสสาวะให้ถ่ายทันที หลีกเลี่ยงการดื่มชา กาแฟ โกโก้ น้ำอัดลม และสุรา ควรถ่ายปัสสาวะทันทีหลังมีเพศสัมพันธ์ แนะนำเกี่ยวกับการรับประทานยา การมาตรวจตามนัด การทำความสะอาดถูกวิธีหลังถ่ายปัสสาวะ หลีกเลี่ยงการอาบน้ำในอ่างอาบน้ำ หลีกเลี่ยงการนุ่งกางเกงในที่ทำจากไนล่อน และการให้ฮอร์โมนเพศหญิง เช่น เอสโตรเจน

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความก่อนหน้า
ภาวะไตวายเรื้อรัง
ภาวะไตวายเรื้อรัง
บทความต่อไป
นิ่วในไต
นิ่วในไต

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่