Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

ภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 10 ต.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 622,422 คน

ภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่น คือการสูญเสียความสามารถในการรับกลิ่นซึ่งมีทั้งแบบบางส่วน และแบบทั้งหมด ซึ่งทั้งสองแบบนี้อาจเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวหรือถาวรก็ได้ สาเหตุมีตั้งแต่การเป็นภูมิแพ้และหวัดที่ทำให้ประสาทรับกลิ่นลดลงชั่วคราว ไปจนถึงภาวะร้ายแรงที่ส่งผลต่อสมองหรือเส้นประสาท เช่น เนื้องอกในสมองหรือการกระทบกระแทกที่ศีรษะ จนทำให้เกิดภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นถาวร รวมถึงการมีอายุมากขึ้น ทำให้ความสามารถในการรับกลิ่นลดลง

ภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นมักไม่ใช่เรื่องร้ายแรง แต่ก็อาจส่งผลทางลบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้ เพราะผู้ที่มีภาวะนี้จะไม่สามารถรับรสชาติของอาหารที่รับประทานได้อย่างเต็มที่ และทำให้ความอยากรับประทานอาหารลดลงจนนำไปสู่ภาวะทุพโภชนาการหรือน้ำหนักลดลง 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ราคาพิเศษได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 940 บาท เท่านั้น

Retainerinternal ad

สาเหตุของภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่น

ภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่น มักจะเกิดมาจากการบวมหรือการตีบตันในจมูกจนทำให้กลิ่นไม่สามารถเข้าไปถึงส่วนบนสุดของจมูกได้ บางครั้งภาวะนี้ก็เกิดจากระบบส่งสัญญาณจากจมูกไปยังสมอง

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่น มีดังนี้

  • การระคายเคืองที่ชั้นเยื่อบุเมือกจมูก เป็นผลจาก
    • การติดเชื้อที่ไซนัส (Sinus infections)
    • ไข้หวัดธรรมดา (Common colds)
    • การสูบบุหรี่ 
    • ไข้หวัดใหญ่ (Influenza)
    • ภูมิแพ้ หรือโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic rhinitis)
    • โรคจมูกอักเสบที่ไม่ได้เกิดจากภูมิแพ้ (Nonallergic rhinitis)
  • การอุดตันของโพรงจมูก ภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นสามารถเกิดขึ้นได้หากมีบางสิ่งบางอย่างไปปิดกั้นช่องทางอากาศที่อยู่ในจมูก เช่น
    • เนื้องอก
    • ติ่งเนื้อจมูก
    • กระดูกในจมูกโตผิดรูปหรือภาวะผนังกั้นโพรงจมูกคด (Nasal septum)
  • ความเสียหายที่สมองหรือเส้นประสาท ภายในจมูกจะมีตัวรับที่ใช้รับและส่งข้อมูลผ่านเส้นประสาทไปยังสมอง เมื่อเกิดความเสียหายขึ้นที่บริเวณนี้จะทำให้เกิดภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นขึ้นมา โดยภาวะที่ทำให้เกิดความเสียหายในส่วนนี้ขึ้น ได้แก่
    • อายุที่มากขึ้น
    • โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s Disease)
    • เนื้องอกในสมอง
    • โรคฮันติงตัน (Huntington’s Disease)
    • ปัญหาเกี่ยวกับฮอร์โมน
    • ภาวะไทรอยด์ทำงานน้อยเกิน (Underactive Thyroid)
    • การใช้ยา เช่น ยาปฏิชีวนะบางตัว และยารักษาความดันโลหิตสูง
    • โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (Multiple Sclerosis)
    • โรคพาร์กินสัน (Parkinson’s Disease)
    • จิตเภท (Schizophrenia)
    • โรคลมชัก (Epilepsy)
    • เบาหวาน (Diabetes)
    • การสัมผัสกับสารเคมีที่ทำลายภายในจมูก
    • การผ่าตัดสมอง
    • การบาดเจ็บที่สมองหรือศีรษะ
    • ภาวะทุพโภชนาการ (Malnutrition)
    • การบำบัดเคมี
    • ภาวะติดแอลกอฮอล์ระยะยาว
    • โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)
    • ไม่มีประสาทรับกลิ่นเนื่องจากภาวะทางพันธุกรรม (Congenital Anosmia)

การวินิจฉัยภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่น

ภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นเป็นภาวะที่ประเมินได้ยาก แพทย์จึงต้องวินิจฉัยจากการสอบถามอาการ ก่อนจะตรวจภายในจมูก ตรวจร่างกายแบบสมบูรณ์ และตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสมดังต่อไปนี้

  • การสแกนคอมพิวเตอร์ (Computerized Tomography (CT) Scan) เป็นกระบวนการที่ใช้วิธีเอกซเรย์สร้างภาพของสมองออกมา
  • การถ่ายภาพสะท้อนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Magnetic Resonance Imaging: MRI) ที่ใช้คลื่นวิทยุกับแม่เหล็กฉายภาพสมอง
  • การเอกซเรย์กะโหลก
  • การสอดกล้องเข้ารูจมูก (Nasal Endoscopy)

การรักษาภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่น

การรักษาภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นจะขึ้นอยู่กับสาเหตุ หากภาวะนี้เกิดจากไข้หวัด ภูมิแพ้ หรือไซนัสติดเชื้อ ภาวะนี้มักจะหายไปได้เองภายในเวลาไม่กี่วัน 

ส่วนวิธีการรักษาอื่นๆ ที่อาจช่วยแก้ไขภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่น มีดังนี้

  • การใช้ยาแก้คัดจมูก
  • ยาต้านฮิสตามีน
  • สเปรย์พ่นจมูกที่มีสเตียรอยด์
  • ยาปฏิชีวนะ (สำหรับการติดเชื้อแบคทีเรีย)
  • การจำกัดการสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้
  • ลด หรือหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่

ภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นที่เกิดจากการอุดตันของโพรงจมูกสามารถรักษาได้ด้วยการกำจัดต้นเหตุของการตีบตันออก ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งการผ่าตัดติ่งเนื้อ การแก้ไขภาวะโพรงจมูกคด หรือการทำความสะอาดไซนัส เป็นต้น

ผู้ที่มีภาวะสูญเสียประสาทรับกลิ่นควรติดตั้งเครื่องตรวจจับควันไฟไว้ที่บ้าน ควรใช้ความระมัดระวังในการเก็บตุนอาหาร และการใช้แก๊สในการทำอาหารอย่างมาก เพราะคนกลุ่มนี้อาจไม่สามารถได้กลิ่นอาหารเน่าเสียหรือกลิ่นแก๊สรั่ว


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7


ที่มาของข้อมูล

Jacquelyn Cafasso, unable to smell (https://www.healthline.com/symptom/loss-of-sense-of-smell), 8 พฤศจิกายน 2016

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป