เทคโนโลยีด้านสุขภาพ

การสแกนอัลตราซาวด์

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
การสแกนอัลตราซาวด์

การสแกนอัลตราซาวด์ หรือบางที่ก็ใช้ชื่อว่าโซโนแกรม เป็นกระบวนการที่ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงเพื่อสร้างภาพภายในร่างกายออกมา

อัลตราซาวด์ยังสามารถใช้เพื่อดูการเติบโตของทารกในครรภ์ การวินิจฉัยโรค หรือเพื่อวางแผนการผ่าตัดได้อีกด้วย

อัลตราซาวด์ทำงานอย่างไร?

จะมีการใช้อุปกรณ์หัวตรวจขนาดเล็กที่ปล่อยคลื่นเสียงความถี่สูงออกมา

คุณไม่สามารถได้ยินเสียงคลื่นความถี่ได้ แต่เมื่อคลื่นเสียงนั้นแผ่ไปโดนส่วนต่าง ๆ ในร่างกาย มันจะสร้าง “เสียงสะท้อน” กลับมา ซึ่งหัวตรวจดังกล่าวจะจับคลื่นสะท้อนที่ส่งมาและเปลี่ยนสัญญาณสะท้อนให้กลายเป็นภาพเคลื่อนไหวบนจอ

การเตรียมตัวเข้ารับการตรวจด้วยอัลตราซาวด์

  • ก่อนเข้ารับการตรวจอัลตราซาวด์ทุกประเภท คุณต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้ภาพที่ได้ออกมาคุณภาพดี ยกตัวอย่างเช่น คุณอาจต้องปฏิบัติดังนี้:
  • ดื่มน้ำและไม่เข้าห้องน้ำทำธุระจนกว่าจะเสร็จสิ้นการสแกน: ซึ่งมักต้องทำเช่นนี้ก่อนการสแกนดูทารกในครรภ์หรือพื้นที่กระดูกเชิงกราน
  • ไม่รับประทานอาหารก่อนการสแกนหลายชั่วโมง: เป็นแนวปฏิบัติเพื่อการเข้าสแกนระบบย่อยอาหาร รวมไปถึงการสแกนตับและถุงน้ำดี
  • ทางโรงพยาบาลอาจให้คุณถอดเสื้อผ้าและสวมเสื้อคลุมยาวที่จัดไว้ให้ ขึ้นอยู่กับพื้นที่ที่ต้องทำการสแกน
  • การใช้ยาระงับประสาทเพื่อความผ่อนคลายนั้นจะใช้กับกรณีที่ต้องสอดท่อเข้าไปยังหลังมือหรือแขนของคุณ ในบางกรณีคุณต้องทำการฉีดสารทึบรังสีเข้าร่างกายก่อนการสแกน ซึ่งจะช่วยทำให้ภาพที่ได้ออกมาชัดเจนขึ้น

เกิดอะไรขึ้นระหว่างการสแกนอัลตราซาวด์?

  • การสแกนอัลตราซาวด์ส่วนมากใช้เวลาประมาณ 15 ถึง 45 นาที โดยมักทำกันตามแผนกฉายรังสีของโรงพยาบาล และจะทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านรังสีวิทยา
  • กรรมวิธีนี้ยังสามารถดำเนินการตามสถานที่ชุมชนทั่วไปได้อย่างที่คลินิกเฉพาะทาง และถูกดำเนินการโดยทีมผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพอย่างแพทย์ผดุงครรภ์ หรือนักกายภาพบำบัดเอง
  • การสแกนอัลตราซาวด์มีอยู่ 3 ประเภทซึ่งมีความแตกต่างกันไปตามส่วนของร่างกายและเหตุผลที่ต้องการสแกน  ดังนี้:
  • การสแกนอัลตราซาวด์ภายนอก: จะใช้งานหัวตรวจบนผิวหนัง
  • การสแกนอัลตราซาวด์ภายใน: จะสอดหัวตรวจเข้าไปในร่างกาย
  • การสแกนอัลตราซาวด์ด้วยการสอดกล้อง: หัวตรวจจะติดอยู่กับท่อยาวบางและมีความยืดหยุ่นมาก ซึ่งถูกใช้สอดเข้าร่างกายในระดับที่ลึกกว่าข้างต้น

รายละเอียดเทคนิคเหล่านี้จะถูกอธิบายไว้ในหัวข้อข้างล่าง

การสแกนอัลตราซาวด์ภายนอก

การสแกนอัลตราซาวด์ภายนอกมักใช้เพื่อตรวจหัวใจหรือทารกในครรภ์ และยังสามารถใช้สำรวจตับ ไต กับอวัยวะอื่น ๆ ในช่องท้องและกระดูกเชิงกรานได้อีก เช่นเดียวกับอวัยวะหรือเนื้อเยื่ออื่น ๆ ที่สามารถทำการประเมินผ่านผิวหนังได้อย่างกล้ามเนื้อและข้อต่อ

จะมีการใช้หัวตรวจขนาดเล็กที่จะสามารถวางแนบและขยับบนผิวหนังเหนือพื้นที่ที่ต้องการตรวจ

จะมีการใช้เจลหล่อลื่นบนผิวหนังส่วนที่สัมผัสกับหัวตรวจเพื่อให้หัวตรวจขยับได้ลื่นไหลมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยลดแรงเสียดระหว่างหัวตรวจกับผิวหนังลง

คุณไม่ควรรู้สึกอะไรนอกจากความเย็นของเจลบนผิวหนัง  หากคุณต้องทำการตรวจอัลตราซาวด์ที่มดลูกหรือเหนือเชิงกราน ซึ่งต้องให้คุณกลั้นปัสสาวะไว้จนคุณอาจรู้สึกไม่สบายเนื้อสบายตัวเล็กน้อย โดยคุณสามารถทำการถ่ายเบาได้หลังจากเสร็จสิ้นการตรวจแล้ว

การตรวจเข้าช่องคลอด หรือการสแกนอัลตราซาวด์ภายใน

การสแกนอัลตราซาวด์ภายในทำให้แพทย์สามารถมองเข้าไปใกล้กับอวัยวะภายในร่างกายของคุณได้อย่างต่อมลูกหมาก รังไข่ หรือช่องคลอด

ระหว่างกระบวนการประเภทนี้ คุณต้องรอบคว่ำลงบนเตียง หรือนอนหันข้างโดยงอเข่าขึ้นบรรจบกับหน้าอกของคุณ

แพทย์จะค่อย ๆ สอดหัวตรวจขนาดเล็กที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้วเข้าไปผ่านช่องคลอด หรือทวาร เพื่อตรวจสอบพื้นที่ภายใน ซึ่งภาพจะแสดงออกมาบนหน้าจอ

การตรวจภายในอาจทำสร้างความรู้สึกไม่สบายบ้าง แต่มักไม่สร้างความเจ็บปวดแก่ผู้เข้ารับการตรวจ และมักใช้เวลาตรวจไม่นาน

การสแกนอัลตราซาวด์ด้วยการสอดกล้อง

ระหว่างการสแกนอัลตราซาวด์ประเภทนี้ จะมีการสอดกล้องขนาดเล็กเข้าไปในร่างกายของคุณ ซึ่งมักเข้าไปทางช่องปาก มักใช้เพื่อการตรวจสอบพื้นที่ภายในอย่างกระเพาะ หรือหลอดอาหาร

คุณต้องนอนหันข้างในขณะที่กล้องค่อย ๆ ถูกดันเข้าไปในกระเพาะ

กล้องที่ใช้จะมีไฟฉายและอุปกรณ์ปล่อยอัลตราซาวด์ที่ปลาย เมื่อกล้องดังกล่าวถูกดันไปถึงจุดที่ต้องการ กล้องจะสามารถปล่อยคลื่นเสียงออกมาเพื่อสร้างภาพแบบเดียวกับการตรวจแบบภายนอก

วิธีการนี้มักใช้ยาระงับประสาทหรือสเปรย์ยาชาเพื่อทำให้ลำคอของคุณไม่ระคายเคือง แต่กระนั้นการที่กล้องเคลื่อนผ่านลำคอก็ยังอาจทำให้มีอาการคลื่นไส้ได้ คุณจะต้องสวมใส่ที่กั้นปากเพื่อให้ปากของคุณอ้าออกตลอดการตรวจ และเพื่อป้องกันไม่ให้ฟันของคุณกัดโดนสายกล้อง

หลังการสแกนอัลตราซาวด์

ในกรณีส่วนมากจะไม่มีผลข้างเคียงใด ๆ และคุณสามารถกลับบ้านได้หลังจากการสแกนเสร็จสิ้น หากไม่มีการใช้ยาระงับประสาท คุณก็สามารถขับรถ รับประทาน ดื่มน้ำ และกลับไปใช้ชีวิตตามปรกติได้ทันที

หากเป็นการสแกนด้วยการสอดกล้องที่มีการใช้ยาระงับประสาท แพทย์จะแนะนำให้คุณพักฟื้นที่โรงพยาบาลหลังจากเสร็จสิ้นกระบวนการเป็นเวลาไม่กี่ชั่วโมงหรือจนกว่ายาจะผ่อนฤทธิ์ลง โดยคุณต้องมีคนรับคุณกลับจากโรงพยาบาลและคอยดูแลคุณเป็นเวลา 24 ชั่วโมง ซึ่งระหว่างนี้คุณไม่ควรขับรถ ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ หรือทำงานกับเครื่องจักรใด ๆ

คุณจะได้รับฟังผลการสแกนทันทีที่เสร็จสิ้นกระบวนการ แต่สำหรับกรณีส่วนมาก ต้องมีการวิเคราะห์ภาพที่ได้ก่อนรายงานกลับไปยังแพทย์เจ้าของไข้ของคุณ ซึ่งจะเป็นผู้ชี้แจงผลการสแกนของคุณเอง ซึ่งหากเป็นเช่นนี้ก็มักกินเวลาไม่กี่วันเพื่อฟังผล

การสแกนอัลตราซาวด์มีความเสี่ยงหรือมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

ณ ปัจจุบันไม่พบว่าการใช้คลื่นเสียงความถี่สูงมีความเสี่ยงต่อร่างกาย ซึ่งแตกต่างจากการสแกนร่างกายที่ผ่าน ๆ มาอย่างซีทีสแกน เนื่องจากการทำอัลตราซาวด์ไม่มีการใช้รังสีใด ๆ

การสแกนอัลตราซาวด์ทั้งภายในและภายนอกไม่มีผลข้างเคียงใด ๆ และไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด คุณอาจมีความรู้สึกไม่สบายเนื้อสบายตัวจากการที่หัวตรวจไถลไปตามผิวหนังหรือสอดเข้าร่างกายของคุณเท่านั้น

สำหรับการสแกนด้วยการสอดกล้องอาจก่อให้เกิดความไม่สบายเนื้อตัวมากกว่าเล็กน้อย และอาจมีผลข้างเคียงเล็กน้อยอีกเช่นกัน อย่างเช่นมีอาการปวดเมื่อยลำคอ หรือมีอาการท้องอืด และวิธีการนี้ยังมีความเสี่ยงน้อยที่ก่อให้เกิดภาวะเลือดออกภายในอีกด้วย

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่