โรคเบาหวานชนิดที่ 1 คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ มิ.ย. 23, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

โรคเบาหวานชนิดที่ 1 เกิดเมื่อร่างกายไม่สามารถสร้างอินซูลินได้เท่าที่ต้องการเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

ในกระบวนการย่อยอาหารปกติ ร่างกายจะทำการสลายอาหารที่คุณรับประทานส่วนมากให้กลายเป็นน้ำตาลกลูโคส ซึ่งสามารถเก็บไว้ในร่างกายและนำมาใช้เป็นพลังงานได้ ฮอร์โมนอินซูลินซึ่งผลิตจากตับอ่อน เป็นฮอร์โมนที่ทำหน้าที่ควบคุมปริมาณของน้ำตาลกลูโคสในเลือดโดยการช่วยให้ตับ กล้ามเนื้อ และเซลล์ไขมันดูดซึมน้ำตาลเข้าไป

โรคเบาหวาน เป็นโรคที่เกิดเมื่อตับอ่อนไม่สามารถสร้างอินซูลินได้เพียงพอ หรือร่างกายไม่สามารถใช้อินซูลินได้อย่างเหมาะสม ทำให้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง ซึ่งทำให้เกิดปัญหาทางสุขภาพได้หลายอย่าง

เบาหวานชนิดที่ 1 vs เบาหวานชนิดที่ 2

โรคเบาหวานนั้นมีหลายชนิด ชนิดที่พบบ่อยที่สุดคือชนิดที่ 1 และ 2

โรคเบาหวานชนิดที่ 1 นั้นเกิดเมื่อร่างกายผลิตอินซูลินได้น้อยหรือไม่ได้เลย โรคนี้ถือเป็นความผิดปกติทางระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งหมายความว่าระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมีการทำงานที่ผิดพลาด เข้าโจมดีและทำลาย beta cells ของตับอ่อนที่ทำหน้าที่ผลิตอินซูลิน

โรคเบาหวานชนิดที่ 1 หรือที่เคยรู้จักในชื่อ โรคเบาหวานชนิดที่ต้องใช้อินซูลิน – insulin-dependent diabetes หรือ โรคเบาหวานในเด็ก – juvenile-onset diabetes (เนื่องจากมักพบในเด็ก) พบได้ 5% ของผู้ป่วยโรคเบาหวานทั้งหมด อ้างอิงจากศูนย์ป้องกันและควบคุมโรค (Centers for Disease Control and Prevention – CDC) ในขณะที่เบาหวานชนิดที่ 2 นั้นเกิดเมื่อตับ กล้ามเนื้อ และเซลล์ไขมันไม่ตอบสนองต่ออินซูลิน และเกิดภาวะดื้อต่ออินซูลิน คือการที่น้ำตาลกลูโคสไม่สามารถเข้าสู่เซลล์เหล่านี้ได้ดีเท่าเดิม แต่กลับสะสมอยู่ในกระแสเลือด

ในโรคเบาหวานชนิดที่ 2 นั้น ตับอ่อนจะตอบสนองต่อระดับน้ำตาลที่เพิ่มขึ้นด้วยการสร้างอินซูลินออกมามากขึ้น ซึ่งต่อมามันก็จะพบว่ามันไม่สามารถสร้างอินซูลินออกมาได้มากพอที่จะจัดการกับระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดในช่วงที่สูงที่สุดได้ ซึ่งพบในช่วงหลังอาหาร CDC กล่าวว่าโรคเบาหวานชนิดที่ 2 นี้พบมากถึง 90-95% ของผู้ป่วยโรคเบาหวานทั้งหมด

ความชุกของโรคเบาหวานชนิดที่ 1

สมาคมโรคเบาหวานแห่งสหรัฐอเมริกามีการประมาณว่าในปี 2012 ประชากรสหรัฐอเมริกาประมาณ 29.1 ล้านคน หรือคิดเป็น 9.3% ของประชากรทั้งหมดเป็นโรคเบาหวาน อย่างไรก็ตาม ในจำนวนนี้มีเพียง 1.25 ล้านคนที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 1

โรคเบาหวานชนิดที่ 1 เป็นโรคเรื้อรังในเด็กที่พบมากที่สุด อ้างอิงจากรายงานในวารสาร The Lancet ปี 2014 โดยมักเริ่มพบในเด็กอายุ 5-7 ปี และในช่วงใกล้หรือระหว่างเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ แต่ก็สามารถพบได้ในทุกช่วงอายุ บางข้อมูลพบว่าโรคเบาหวานชนิดที่ 1 นี้พบได้ในผู้ชายเท่าๆ กับผู้หญิง แต่อาจจะพบได้ในผู้ชายมากกว่าเล็กน้อย อ้างอิงจากรายงานในปี 2014

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 1 คืออะไร มีการศึกษาในวารสาร The Lancet ที่เสนอว่าผู้ป่วยโรคนี้อาจมีปัญหาเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน โดยเฉพาะในกระดูกและต่อมไทมัส (ซึ่งเป็นอวัยวะของระบบภูมิคุ้มกัน) และใน beta cell ของตับอ่อน ซึ่งทำให้สูญเสียความสามารถในการผลิตอินซูลิน

ปัจจัยเสี่ยงต่อโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ที่เป็นไปได้ประกอบด้วย

  • พันธุกรรม
  • ประวัติครอบครัว
  • ภาวะขาดวิตามินดี
  • เริ่มดื่มนมวัวเร็วเกินไป
  • โรคทางระบบภูมิคุ้มกันอื่นๆ เช่นโรคที่ต่อมไทรอยด์, Addison’s disease, โรคเซลิแอค และ autoimmune gastritis
  • มีการติดเชื้อไวรัสในช่วงวัยเด็ก
  • การเริ่มอาหารประเภทซีเรียลและกลูเตนเร็ว (ก่อน 4 เดือน) หรือช้า (หลัง 7 เดือน) เกินไป
  • ขณะคลอดมารดามีอายุมากหรือมีภาวะครรภ์เป็นพิษ

การพยากรณ์โรคเบาหวานชนิดที่ 1

โดยทั่วไป ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 จะมีอายุขัยที่สั้นลง อ้างอิงจากการศึกษาในวารสาร Journal of the American Medical Assocation – JAMA ปี 2015 การศึกษานี้พบว่าผู้ชายที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 จะมีอายุขัยสั้นกว่าผู้ชายที่ไม่ได้เป็นโรค 11 ปี และในผู้หญิงจะสั้นลง 13 ปี แต่การประมาณอายุขัยนั้นก็ขึ้นกับการควบคุมระดับน้ำตาลและตัวโรค การศึกษาใน JAMA อีกชิ้นหนึ่งในปี 2015 พบว่าผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ซึ่งได้รับการรักษาอย่างเข้มงวดเป็นเวลา 6.5 ปี จะสามารถลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อนและลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตโดยรวมได้

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เราป่วยเป็นโรคความดัน และเบาหวานรับยาต่อเนื่อง
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
มึนๆงงๆตาลายหูอื้อค่ะเมื่อก่อนไม่เคยเป็นเกียวกับอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
พ่อเป็นต้อกระจก ตอนนี้บอดไปแล้ว ถ้าไปผ่าจะหายไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่