Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
แพทย์ทางเลือก

นวดทุยหนา คืออะไร มีประโยชน์อย่างไรต่อสุขภาพ?

"นวดทุยหนา ศาสตร์แพทย์แผนจีนที่ใช้การกลิ้ง บีบ นวด เพื่อรักษาอาการปวด เมื่อย หรือออฟฟิศซินโดรม "
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 17 ม.ค. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 918,227 คน

นวดทุยหนา คืออะไร มีประโยชน์อย่างไรต่อสุขภาพ?

เมื่อพูดถึงการรักษาแบบแผนจีน หลายคนคงนึกถึงวิธีแมะหรือจับชีพจร การใช้ยาต้มสมุนไพร และการฝังเข็ม แต่ยังมีศาสตร์โบราณหนึ่งของจีนอีกอย่างที่น่าสนใจ คือการนวดทุยหนา เป็นแนวทางการรักษาสุขภาพโดยไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์หรือยาใดๆ เลย

การนวดทุยหนาคืออะไร?

นวดทุยหนา เชื่อว่าเป็นศาสตร์แรกของการใช้วิธีนวดหรือกดบนตำแหน่งต่างๆ ของร่างกาย (Bodywork) ปรากฏในประวัติศาสตร์มายาวนานกว่า 5,000 ปี ได้รับการบันทึกในคัมภีร์ซูเวิ่น และมีการพัฒนามาเรื่อยๆ จากประสบการณ์ของคนยุคก่อน จนมาเป็นศาสตร์ที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติในปัจจุบัน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ใครที่มีปัญหาริ้วรอย ผิวขาดความชุ่มชื่น ขาดคอลลาเจนหรืออายุเริ่มมากขึ้น

เราอยากชวนคุณมาทดสอบ (มีค่าตอบแทนให้)

Istock 490582789

ทุยหนา เป็นการใช้วิธีกด คลึง ดีด บีบ หรือกลิ้ง นวดลงบนจุดต่างๆ ของร่างกายตามแนวเส้นลมปราณหรือจุดฝังเข็ม เพื่อรักษาอาการทั้งในบริเวณที่เจาะจง และทำให้เลือดไหลเวียนไปส่วนต่างๆ ของร่างกายดีขึ้น จึงทำให้สุขภาพโดยรวมดีขึ้นอีกด้วย

ทุยหนาสามารถใช้ได้กับคนทุกคนไม่จำกัดเพศและวัย ให้ความรู้สึกผ่อนคลายในขณะรับการรักษา และไม่มีผลข้างเคียงที่อันตรายต่อผู้ที่มีสุขภาพร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์โดยทั่วไป

นวดทุยหนามีประโยชน์ต่อสุขภาพอย่างไร?

การดูแลสุขภาพด้วยการนวดทุยหนาสามารถใช้แบบเดี่ยวๆ หรือผสมผสานกับแพทย์จีนศาสตร์อื่นก็ได้ เช่น ฝังเข็ม ดื่มยาต้มสมุนไพร เป็นทางเลือกที่รักษาโรคได้หลากหลาย ทั้งทางอายุรกรรม นรีเวชกรรม และกุมารเวชกรรม

อาการที่นิยมรักษาด้วยวิธีนวดทุยหนานี้ ได้แก่ อาการปวดตามที่ต่างๆ เช่น ศีรษะ คอ บ่า ไหล่ เอว เข่า ข้อเท้า หรือแม้กระทั่งปวดประจำเดือน

นอกจากนี้ยังสามารถใช้รักษาภาวะเครียด ท้องผูก ท้องเสีย ปวดท้อง กรดไหลย้อน และจากผลการวิจัยพบว่า การนวดทุยหนาช่วยให้ผู้ป่วยมะเร็งมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้อีกด้วย

หลักการ 3 ข้อใหญ่ของการนวดทุยหนา

ในมุมมองแพทย์จีน ทุยหนามีหลักการ 3 ข้อใหญ่ๆ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อสุขภาพของคนไข้แตกต่างกันไป ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ใครที่มีปัญหาริ้วรอย ผิวขาดความชุ่มชื่น ขาดคอลลาเจนหรืออายุเริ่มมากขึ้น

เราอยากชวนคุณมาทดสอบ (มีค่าตอบแทนให้)

Istock 490582789

1. ทะลวงเส้นลมปราณ

เมื่อความเย็นจากอากาศภายนอกเข้ามากระทบหลอดเลือด เชื่อว่าทำให้เลือดและลมปราณเดินไม่สะดวก เกิดอาการปวดตามมา

ทุยหนาอาศัยทฤษฎีนี้เป็นหลักการรักษา โดยใช้มือกดคลึงบริเวณที่ปวดจนมีความร้อนเกิดขึ้น เมื่อความร้อนมาแทนที่ความเย็น เลือดลมก็ไหลเวียนดีขึ้น อาการปวดจึงดีขึ้นตามลำดับ

2. บำรุงและจัดเส้นเอ็นให้เข้าที่ หล่อลื่นข้อต่อ

การที่เส้นเอ็น กระดูก หรือข้อต่อบาดเจ็บ ส่งผลให้เส้นเลือดและลมปราณติดขัดเช่นกัน ก่อให้เกิดอาการปวดบวมจนไม่สามารถขยับข้อต่อได้

การนวดทุยหนาเป็นการนวดไปตามเส้นลมปราณ ทำให้เลือดลมเดินได้สะดวกขึ้น อาการปวดบวมจึงทุเลาลงได้ หลักการคล้ายกับการทะลวงเส้นลมปราณในข้อแรก

3. ปรับสมดุลร่างกาย เพิ่มภูมิคุ้มกันให้มากขึ้น

เนื่องจากการทำงานที่สัมพันธ์กันของอวัยวะภายในและลมปราณ ดังนั้นเมื่ออวัยวะภายในมีความผิดปกติ จึงส่งผลให้ลมปราณหลักบกพร่อง สุขภาพอ่อนแอ เจ็บป่วยง่าย

การนวดทุยหนาซึ่งเป็นการกดไปตามเส้นลมปราณและจุดฝังเข็ม ซึ่งแต่ละจุดสัมพันธ์อวัยวะภายใน ส่งผลให้อวัยวะภายในทำงานได้ดีขึ้นและภูมิคุ้มกันเพิ่มขึ้นตามมา

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ใครที่มีปัญหาริ้วรอย ผิวขาดความชุ่มชื่น ขาดคอลลาเจนหรืออายุเริ่มมากขึ้น

เราอยากชวนคุณมาทดสอบ (มีค่าตอบแทนให้)

Istock 490582789

การนวดทุยหนา มีขั้นตอนอย่างไร?

การนวดทุยหนา มีขั้นตอนดังต่อไปนี้

  1. แพทย์ซักประวัติ สอบถามอาการ และวินิจฉัยโรคตามหลักแพทย์แผนจีน
  2. แพทย์ดูฟิล์มเอกซเรย์เพื่อประกอบการวางแผนการรักษา
  3. ดำเนินการนวดทุยหนา ซึ่งจะมี 5 เทคนิคพื้นฐาน ดังนี้
    1. การกลิ้ง(滚法)เป็นการใช้ฝ่ามือด้านนิ้วก้อยกลิ้งโดยการพลิกกลับไปกลับมา ไล่ไปตามส่วนที่นวด
    2. การคลึง(揉法)เป็นการใช้เนินฝ่ามือด้านหัวแม่มือ ฝ่ามือ หรือนิ้วด้านฝ่ามือกดนวดบิดเป็นวงอย่างช้าๆ
    3. หนาฝ่า (拿法)เป็นการใช้นิ้วหัวแม่มือกับนิ้วชี้ นิ้วกลาง หรือทั้งสี่นิ้วออกแรงบีบและยกเป็นจังหวะอย่างสมำเสมอ
    4. ทุยฝ่า (推法)เป็นการใช้นิ้ว ฝ่ามือ หรือข้อศอก ออกแรวผลักเป็นเส้นตรงในทิศทางเดียว
    5. โต๋วฝ่า (抖法)เป็นการจับส่วนปลายของแขนขาที่มีปัญหาข้อยึด ข้อติด ด้วยสองมือหรือมือเดียว แล้วเขย่าขึ้นลงในระยะที่พอเหมาะอย่างต่อเนื่อง

การนวดทุยหนาจะใช้เวลาตั้งแต่ 5-20 นาที ขึ้นกับความรุนแรงของอาการผู้ป่วย

ก่อนนวดทุยหนา ควรเตรียมตัวอย่างไร?

เพื่อผลลัพธ์ที่ดีและปลอดภัย ผู้จะรับบริการนวดทุยหนาควรเตรียมตัวดังนี้

  1. พักผ่อนให้เพียงพอ
  2. สวมเสื้อผ้าที่หลวม สวมใส่สบาย
  3. ไม่ควรรับประทานอาหารก่อนและหลังทำการรักษา 1 ชั่วโมง เนื่องจากเมื่อรับประทานอาหาร เลือดจำเป็นต้องไปเลี้ยงในส่วนทางเดินอาหารให้เพียงพอเพื่อให้สามารถย่อยอาหารได้อย่างปกติ

    แต่การนวดทุยหนาเป็นการกระตุ้นให้เลือดไปเลี้ยงแขนขาซึ่งเป็นอวัยวะส่วนปลายมากขึ้น ทำให้เลือดไปเลี้ยงทางเดินอาหารไม่เพียงพอ อาจเกิดอาการปวดท้อง และคลื่นไส้อาเจียนตามมาได้
  4. ก่อนการนวด ควรแจ้งแพทย์ถึงเรื่องโรคประจำตัว อาการเจ็บป่วยอื่นๆ และยาที่รับประทานอยู่ทุกครั้ง เพราะโรคบางอย่างและบางภาวะไม่เหมาะสมที่จะรับการรักษา เช่น ตั้งครรภ์ วัณโรค มะเร็ง ผู้ที่มีประวัติเลือดออกง่าย

ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้หลังจากนวดทุยหนา?

ผู้รับการนวดทุยหนาบางรายอาจเกิดอาการปวดตึง เหงื่อแตก ใจสั่น หน้ามืด มีรอยช้ำ มีไข้ คัน ฯลฯ ซึ่งสาเหตุและวิธีแก้ไข มีดังนี้

  • อาการปวดตึง มักเป็นในรายที่ไม่ค่อยได้นวดผ่อนคลาย ให้ดื่มน้ำมากๆ อาการจะค่อยๆ ดีขึ้นเอง แต่หากเป็นมากหรือดื่มน้ำแล้วไม่ดีขึ้น สามารถรับประทานยาแก้ปวดได้
  • เหงื่อแตก ใจสั่น วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด ตาลาย คล้ายจะเป็นลม อาการเหล่านี้มักเป็นในรายที่ร่างกายไม่พร้อมจากการนอนไม่พอ หรือเพิ่งออกกำลังกายมา หรืออาจเกิดจากน้ำตาลต่ำ หรือภาวะตื่นกลัวการรักษา

    วิธีรักษาให้ดื่มน้ำหวานหรืออมลูกอมแล้วนอนพัก อาการจะดีขึ้นได้เอง หากมีอาการเพียงเวียนศีรษะ ตาลาย อาจเกิดจากการนอนคว่ำนานๆ แบบนี้ไม่ต้องทำอะไร อาการจะดีขึ้นภายใน 15 นาที
  • อาการรอยช้ำเป็นจ้ำๆ เกิดในรายที่มีประวัติโรคเลือดผิดปกติ หรือได้รับยาที่ผลทำให้เลือกออกง่าย อาการเหล่านี้สามารถหายเองได้โดยไม่ต้องทำอะไร
  • มีไข้ มันมีในรายที่ร่างกายอ่อนแอ หรือในขณะนวดนั้นไปกดโดนที่ต่อมน้ำเหลือง สามารถใช้วิธีรับประทานยาลดไข้และน้ำดื่มมากๆ ก็จะช่วยให้อาการดีขึ้นได้ และที่สำคัญควรแจ้งอาการไข้แก่แพทย์ในครั้งต่อไปที่มารับการรักษาด้วย
  • อาการคัน มีผื่นแพ้ผิวหนัง เกิดในรายที่มีการใช้ยาทาภายนอก เนื่องจากการแพ้ยาหรือยาส่งผลให้ผิวหนังบาง ระคายเคืองได้ง่าย ดังนั้นให้งดใช้ยา หากมีการพอกยาหลังจากการนวดทึยหนาก็ไม่ควรพอกนานเกิน 4 ชั่วโมง

นวดทุยหนา ราคาเท่าไร?

การนวดทุยหนาในโรงพยาบาลมีค่าบริการอยู่ที่ประมาณ 500-600 บาท หากมีการนวดทุยหนาร่วมกับการรักษาอื่นๆ ราคาอาจเพิ่มขึ้นกว่านี้ได้

ที่มาของข้อมูล

Emily Cronkleton, 10 Benefits of Chinese Tuina Massage (https://www.healthline.com/health/tuina), 17 April 2019.

Igor Micunovic, Tuina: Chinese Manual Therapy (https://wsimag.com/wellness/55240-tuina-chinese-manual-therapy), 24 June 2019.

หัวเฉียวแพทย์แผนจีน, การนวดรักษาโรคด้วยการทุยหนา (https://www.huachiewtcm.com/6276/การนวดรักษาโรคด้วยการทุยหนา-tuina).


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป