ชนิดของวัณโรค: วัณโรคระยะแฝง กับ วัณโรคระยะกำเริบ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ เม.ย. 3, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ชนิดของวัณโรค: วัณโรคระยะแฝง กับ วัณโรคระยะกำเริบ

การติดเชื้อวัณโรคต่างจากการติดเชื้อแบคทีเรียอื่น ตรงที่หลังจากติดเชื้อวัณโรคแล้วจะไม่แสดงอาการให้เห็นทันที โดยการติดเชื้อวัณโรคแบ่งเป็นสามระยะ คือ

  • การติดเชื้อระยะแรก (Primary TB Infection)
  • การติดเชื้อระยะแฝง (Latent TB Infection)
  • ระยะแสดงอาการหรือระยะกำเริบ (Active TB)

อนึ่งมีหลายล้านคนในโลกที่ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝงโดยไม่เคยเข้าสู่ระยะกำเริบเลย

การติดเชื้อระยะแรก (Primary TB Infection)

เชื้อวัณโรคติดต่อได้จากการหายใจ ดังนั้นถ้าสูดอากาศที่มีเชื้อวัณโรคปนอยู่ก็อาจจะติดเชื้อนี้ได้ เพราะเหตุนี้ ถ้าหากว่าอยู่ใกล้ชิดกับคนที่ติดเชื้อวัณโรคระยะกำเริบที่มักไอหรือจามบ่อย ๆ ก็จะทำให้มีโอกาสติดเชื้อวัณโรคได้มากขึ้น

โดยทั่วไประบบภูมิคุ้มกันจะทำลายเชื้อแบคทีเรียทันที แต่สำหรับคนที่มีเซลล์แมคโครฟาจ (Macrophages) ซึ่งเป็นเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่ง เซลล์แมคโครฟาจจะล้อมรอบเชื้อไว้ และบังคับให้เชื้ออยู่ในภาวะสงบ ไม่แสดงอาการใดๆ การที่เชื้อแบคทีเรียอยู่ในภาวะสงบ ไม่ก่อให้เกิดอันตรายใด ๆ กับร่างกายนั้น เรียกว่าเชื้อวัณโรคระยะแฝง ซึ่งเชื้อโรคอาจจะอยู่ในระยะนี้เป็นเวลาหลายสิบปี หรือตลอดทั้งชีวิตเลยก็เป็นได้

อย่างไรก็ตาม ในประชากรบางกลุ่ม เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ กลุ่มคนที่เพิ่งติดเชื้อวัณโรคมาได้ไม่นาน หรือกลุ่มคนที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หลังจากที่ได้รับเชื้อวัณโรคไม่กี่สัปดาห์ ก็อาจแสดงอาการทันที

การติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง (Latent TB Infection)

เชื้อวัณโรคในระยะนี้จะอยู่ในภาวะสงบ คนที่ติดเชื้อระยะนี้จะไม่มีอาการใด ๆ และจะไม่สามารถแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่นได้ ซึ่งสามารถตรวจพบการติดเชื้อระยะแฝงนี้ได้ด้วยการทดสอบปฏิกิริยาทางผิวหนัง (Tuberculin Skin Test) หรือการตรวจหาเชื้อวัณโรคในเลือดด้วยวิธี Interferon-gamma Release Assay (IGRA) นอกจากนี้ ยังมีการตรวจคัดกรองหาเชื้อวัณโรคในกลุ่มคนที่มีโอกาสติดเชื้อสูง เช่น บุคลากรการแพทย์ ผู้ป่วยที่กำลังจะได้รับเคมีบำบัด หรือยากดภูมิ

ปัจจุบันไม่จำเป็นต้องรักษาผู้ที่ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝงทุกราย แต่จะเลือกรักษาเฉพาะคนที่มีโอกาสเสี่ยงสูงที่เชื้อจะพัฒนาเข้าสู่วัณโรคระยะกำเริบ เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อวัณโรคแพร่กระจายต่อไป ในคนปกติที่ไม่มีเชื้อเอชไอวีมีโอกาสเพียง 10 % ที่เชื้อวัณโรคระยะแฝงจะพัฒนาเป็นเชื้อวัณโรคระยะกำเริบ แต่ถ้าเป็นผู้ติดเชื้อเอชไอวีโอกาสที่เชื้อจะพัฒนาจะมากกว่าเดิมหลายเท่า

วัณโรคระยะกำเริบ (Active TB)

ในระยะนี้ เชื้อโรคจะเพิ่มจำนวนและทำปฏิกิริยากับร่างกาย ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ขึ้น ซึ่งการติดเชื้อวัณโรคที่ปอดเป็นวัณโรคระยะกำเริบที่พบมากที่สุด อาการที่พบได้ คือ

  • หายใจติดขัด
  • เจ็บหน้าอก
  • ไอ อาจจะมีเสมหะร่วมด้วยก็ได้
  • อ่อนเพลีย
  • หนาวสั่นและเหงื่อออกตอนกลางคืน
  • อ่อนแรง
  • น้ำหนักลด
  • หายใจมีเสียงหวีด

นอกจากวัณโรคที่ปอดแล้ว มีโอกาสที่จะติดเชื้อวัณโรคที่อวัยวะอื่นได้เช่นกัน เช่น ต่อมน้ำเหลือง กระดูก ข้อต่อ สมอง หรืออวัยวะภายในอื่น ๆ  ซึ่งอาการที่แสดงออกจะเหมือนกับอาการของวัณโรคที่ปอด และอาจจะมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย ขึ้นอยู่กับว่าติดเชื้อที่อวัยวะใด

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

สงสัยคะทำไมคนไข้ส่วนใหญ่จะติดเชื้อในกระแสเลือดคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ปัญหาสิวในวัย30+
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การใส่เหล้ก จำเป้นไหมไม่ที่ไม่ผ่าออก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่