มะเร็งและโรคร้าย

โรคคอพอก ชนิดไม่เป็นพิษ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
โรคคอพอก ชนิดไม่เป็นพิษ

ต่อมไทรอยด์ เป็นอวัยวะที่สำคัญมากอวัยวะหนึ่งของร่างกาย ต่อมนี้มีหน้าที่สร้างฮอร์โมน ซึ่งจำเป็นแก่ชีวิต ช่วยให้ร่างกายเผาผลาญอาหารให้เกิดพลังงาน และเพื่อความเจริญเติบโตของร่างกายทั่วไป

ต่อมไทรอยด์มีลักษณะเป็นก้อนขนาดใหญ่กว่าหัวแม่มือเล็กน้อย 2 ก้อน อยู่ด้านหน้าส่วนล่างของลำคอติดกับหลอดลม ทั้ง 2 ก้อนเชื่อมติดกันด้วยเนื้อต่อมเป็นแนวบาง ๆ คร่อมทางด้านหน้าของหลอดลม (ดังรูป) ปกติจะมองไม่เห็น ยกเว้นคนบางคนซึ่งผอมมาก อาจมองเห็นได้บ้างขณะกลืน ขนาดของต่อมถ้าคิดเป็นน้ำหนักในผู้ใหญ่จะอยู่ระหว่าง 15-25 กรัม


ในการสร้างฮอร์โมนนั้น ต่อมนี้จะรวบรวมเอาสารไอโอดีนที่ไหลเวียนในเลือดแล้วดัดแปลงเป็นฮอร์โมน สารไอโอดีนที่ไหลเวียนในเลือดนั้น ส่วนมากได้จากอาหารหรือโดยการกินเข้าไป

ถ้าร่างกายขาดสารไอโอดีน ต่อมจะสร้างฮอร์โมนได้น้อยไม่พอแก่ความต้องการร่างกายก็จะแก้ไขเองตามธรรมชาติ โดยขยายขนาดต่อมนี้ให้โตขึ้น เพื่อจะมีกำลังแยกจับสารไอโอดีนจากเลือดให้ได้มากขึ้น ให้พอแก่ความต้องการในการสร้างฮอร์โมนแต่ถ้ายังสร้างฮอร์โมนได้ไม่พอเนื่องจากยังขาดสารไอโอดีตอยู่อีกต่อมก็จะขยายโตขึ้นไปเรื่อย ๆ จนกลายเป็นโรคคอพอกชนิดไม่เป็นพิษ หรือคอพอกชนิดธรรมดา

หรือ ถ้าสารอาหารไอโอดีนมีเพียงพอ แต่ร่างกายไม่สามารถจะแยกจับไปจากเลือด หรือนำไปเปลี่ยนเป็นฮอร์โมนไม่ได้ต่อมก็จะมีปฏิกิริยาทำนองเดียวกัน กับคนที่ขาดสารไอโอดีน มียาและสารหลายชนิดที่ขัดขวางประสิทธิภาพ การแยกจับสารไอโอดีนของร่างกาย เช่น สารในพวกกะหล่ำปลี (ถ้ากินดิบและกินมาก) สารเคมีพวกเปอร์คลอเรด เป็นต้น สารเหล่านี้จึงเป็นสาเหตุของการเกิดโรคคอพอกชนิดธรรมดาได้ แต่ถ้าร่างกายมีประสิทธิภาพในการแยกจับสารไอโอดีนได้ดีมาก จนทำการสร้างฮอร์โมนได้มากกว่าปกติ ก็เกิดอาการของโรคคอพอกเป็นพิษ (ดังได้กล่าวในบทอื่น) ซึ่งขนาดของต่อมก็มักจะโตขึ้นพอประมาณ


ต่อมไทรอยด์ซึ่งมีขนาดโตขึ้น ที่เราเรียกว่า โรคคอพอกนั้น อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้บ้าง เช่น เนื้องอกทั้งชนิดธรรมดาและมะเร็ง โรคภูมิคุ้มกัน เป็นต้น
สาเหตุ ในประเทศไทย สาเหตุสำคัญของโรคคอพอกชนิดธรรมดานั้นเนื่องจากขาดสารอาหารไอโอดีนพบมากในชาวเขาหรือในท้องที่ห่างไกลจากทะเล เพราะยิ่งอยู่ห่างไกลจากทะเลมากเท่าใด สารอาหารไอโอดีนที่อยู่ในเกลือทะเลตามธรรมชาติจะยิ่งสูญหายไปเองและมีจำนวนลดน้อยลงจนไม่พอแก่ความต้องการของร่างกาย

เมื่อยี่สิบกว่าปีก่อน ประชากรในบางท้องที่ 90 กว่าเปอร์เซ็นต์ มีคอพอกชนิดไม่เป็นพิษ ภาคเหนือพบมากที่สุด รองลงไปก็เป็นภาคอีสาน ทางกระทรวงสาธารณสุขได้รณรงค์ให้มีการใช้เกลืออนามัย ซึ่งเป็นเกลือที่ทางการได้เพิ่มสารไอโอดีนชนิดที่สูญหายช้า เพื่อให้มีสารนี้เพียงพอเมื่อถึงมือผู้ใช้ ทำให้จำนวนผู้ที่เป็นโรคนี้ลดน้อยลงไปมาก แต่จากรายงานผลการติดตามโรคนี้ของกระทรวงสาธารณสุขเมื่อเร็ว ๆ นี้ พบว่าโรคนี้มีแนวโน้มสูงขึ้นและบางแห่งก็ยังมีมากอยู่ในอัตราที่สูงพอสมควร
 

a18.gif โรคนี้เป็นได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่และเหมือนกันทั้ง 2 เพศ a18.gif

อาการ

a2.gif ถ้าร่างกายยังสร้างฮอร์โมนของต่อมนี้ได้เพียงพอ คนที่เป็นจะไม่มีอาการอะไรผิดปกติ นอกจากมีคอพอก

a2.gif แต่ถ้าการขาดสารอาหารไอโอดีนมาก จนร่างกายสร้างฮอร์โมนไม่พอตามที่ร่างกายต้องการก็จะมีผลต่อการเจริญเติบโตของสมอง ของร่างกายทั่วไป ตามความรุนแรงของการขาดฮอร์โมนเช่นถ้าเป็นเด็กการเจริญเติบโตจะช้าโตไม่เท่าปกติ คนที่เป็นโรคนี้ที่มีความรุนแรงปานกลางจะมีความปราดเปรียวทางสมองลดลงเชื่องช้า บวมฉุ รายที่เป็นมาก อาจแคระแกร็น สมองพิการ สติปัญญาทึบ โง่ดักดาน ต่อมถ้าโตมาก ๆ อาจจะทำหายใจลำบาก เนื่องจากหลอดลมถูกกดทับ

การป้องกันและรักษา

a2.gif การแก้ไขโรคนี้ ที่ดีที่สุด ได้แก่ การป้องกันโดยให้ร่างกายได้รับสารอาหรไอโอดีนให้เพียงพอแก่ความต้องการอยู่เสมอตลอดชีวิต โดยการกินอาหารทะเล ใช้เกลืออนามัยหรือเกลือไอโอดีน และเนื่องจากสารไอโอดีนที่ผสมอยู่ในเกลืออนามัยมีกำหนดอายุ จึงควรจะใช้เกลือที่ผลิตออกจำหน่ายใหม่ ๆ และจะต้องใช้เกลือเพื่อให้ได้สารอาหารชนิดนี้เสริมตลอดชีวิต


a2.gif ในรายที่คอโตพอสมควร และได้รับเกลือไอโอดีนเป็นเวลานานพอสมควรแล้ว ต่อมไม่ยุบลงเท่าที่ต้องการ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทำให้ต่อมยุบลง (เพื่อความสวยงาม) แพทย์มักนิยมใช้ยารักษา ยกเว้นรายที่ขนาดของต่อมใหญ่มากหรือมีการกดทับหลอดลม จึงจะรักษาด้วยวิธีผ่าตัด

a2.gif ความแคระแกร็นหรือความด้อย ทางสติปัญญาที่เกิดจากการขาดฮอร์โมนของต่อมไทรอยด์อย่างรุนแรงนั้น อาจช่วยได้บ้างถ้าได้รับการรักษาเร็ว ก่อนจะมีความพิการอย่างถาวรเกิดขึ้น โดยการให้ไอโอดีนและฮอร์โมนนี้ชดเชย ดังนั้นถ้าเด็กทารกในหมู่บ้านที่เป็นคอพอกชนิดธรรมดามาก ๆ หรือขาดสารอาหารไอโอดีน การเจริญเติบโตทั้งทางร่างกาย หรือสมองไม่เหมือนเด็กปกติควรไปปรึกษาแพทย์เร็วที่สุดที่จะทำได้

a2.gif คอพอกชนิดธรรมดาที่เป็นในคนหนุ่มสาว หรือสูงอายุ มักไม่มีความผิดปกติของการขาดฮอร์โมน จึงให้การรักษาเพื่อให้คอยุบลงเพื่อความสวยงามเท่านั้น

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่