Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
สุขภาพฟัน

การดูแลช่องปากระหว่างจัดฟันให้ถูกวิธี

การจัดฟันต้องมีวินัย ถ้าไม่อยากมีปัญหาสุขภาพปากและฟันตามมาให้แก้ไข
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 31 พ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,391,805 คน

การดูแลช่องปากระหว่างจัดฟันให้ถูกวิธี

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 15/05/2562

"การจัดฟัน" เป็นอีกหนึ่งทางเลือกของผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับความผิดปกติของการเรียงตัวของฟัน ไม่ว่าจะเป็นฟันห่าง ฟันเก ฟันซ้อน ฟันยื่น หรือฟันไม่สบกัน รวมทั้งในกลุ่มวัยรุ่นและวัยหนุ่มสาวที่ต้องการเสริมบุคลิกภาพ และความมั่นใจ  เนื่องจากการจัดฟันจะทำให้ฟันเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งใหม่ที่มีความเหมาะสม  

อย่างไรก็ดี ระหว่างจัดฟันซึ่งส่วนมากมักใช้เวลา 2-3 ปีนั้น (ระยะเวลาขึ้นอยู่กับความผิดปกติของฟันและชนิดของเครื่องมือที่ใช้) ก็มีโอกาสเกิดปัญหาในช่องปากได้มากมาย เช่น ฟันผุ มีกลิ่นปาก เหงือกร่น  มีหินปูนเกาะ  ดังนั้นการดูแลช่องปากและฟันให้ถูกวิธีจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก

ปัญหาช่องปากที่ควรระวังระหว่างจัดฟัน

  • ทำความสะอาดยากและฟันผุง่าย   

ขณะจัดฟันต้องมีการใส่เครื่องมือจัดฟันอย่างเข้าไปในช่องปาก ส่งผลให้เกิดช่องว่างหรือซอกเล็กๆ ระหว่างฟัน ที่แปรงสีฟันธรรมดาไม่สามารถทำความสะอาดได้ทั่วถึง เมื่อมีเศษอาหารติดบริเวณเครื่องมือ การทำความสะอาดฟันจึงทำได้ยากจำเป็นต้องใช้ความใส่ใจ เวลา  และวิธีทำความสะอาดที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น  เช่น แปรงขนาดเล็กที่สามารถชอนไชไปตามซอกฟันได้  ไหมขัดฟัน  หากไม่เคร่งครัดเรื่องความสะอาดมากพอ ฟันก็จะผุ  หินปูนเกาะจนเหงือกอักเสบได้  หรืออาจทำให้เกิดกลิ่นปากตามมาได้ 

  • เหงือกร่น 

เกิดขึ้นได้จากขณะจัดฟัน อันเนื่องมาจากมีการใส่ตัวครอบที่ด้านในฟันกรามทั้งสี่มุมของปาก ด้านบน สองซี่ ซ้าย-ขวา ด้านล่าง สองซี่ซ้าย-ขวา โดยตัวครอบนี้อาจกดทับเหงือก ในระยะยาวอาจทำให้เหงือกร่นได้

  • ฟันไม่แข็งแรง คอฟันสึก

เนื่องจากมีการเคลื่อนของตำแหน่งฟัน บางรายพบว่า เกิดเลือดออกตามไรฟัน มีคราบหินปูนเกิดขึ้น ฟันเหลือง เกิดการสูญเสียแร่ธาตุที่เคลือบบริเวณผิวฟัน  โดยเฉพาะอย่างยิ่งารใส่ตัวครอบที่ด้านในฟันกรามทั้งสี่มุมของปาก ด้านบน สองซี่ ซ้าย-ขวา ด้านล่าง สองซี่ซ้าย-ขวา ซึ่งมีโอกาสคอฟันสึกได้ 

  • เจ็บและมีแผลในช่องปาก 

เครื่องมือจัดฟันเมื่อใส่ใหม่ๆ ร่างกายยังไม่ชิน  จึงมีโอกาสถูกบาด หรือเกี่ยวจนเป็นแผลได้    อีกทั้งเครื่องมือจัดฟันมีส่วนประกอบสำคัญคือ ลวดเพื่อให้ฟันเคลื่อนไปในตำแหน่งที่สวยงาม เมื่อฟันเคลื่อนที่ไปจากตำแหน่งเดิมจึงทำให้เกิดอาการเจ็บปวดตามมาได้  

การดูแลระหว่างจัดฟัน

  • แปรงฟันให้สะอาด 

จำเป็นต้องให้ความสำคัญและพิถีพิถันอย่างสูง เพราะเป็นเรื่องที่ส่งผลให้เกิดฟันผุ มีกลิ่นปาก เหงือกอักเสบ และเสียบุคลิกภาพ เมื่อฟันผุแล้วก็อาจทำให้การจัดฟันครั้งนี้ไม่สำเร็จ  ดังนั้นเราต้องแปรงฟันนอกเหนือจากตอนเช้าและก่อนนอนโดยต้องแปรงฟันทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร รวมทั้งใช้แปรงสีฟันสำหรับการจัดฟัน ใช้แปรงซอกฟันทำความสะอาดใต้ลวด และใช้ไหมขัดฟันในซอก หรือจุดที่แปรงทำความสะอาดไม่ถึงอีกด้วย โดยเลือกใช้ไหมที่ออกแบบมาสำหรับการจัดฟันโดยเฉพาะ

  • ไม่กัดของแข็ง หรือเหนียวเกินไป 

หากกินอาหาร หรือผลไม้ ที่มีความแข็ง หรือเหนียวเกินไป จะทำให้วัสดุที่ใช้จัดฟันเกิดความเสียหาย หรือหลุดออกได้ รวมทั้งฟันที่กำลังจัดมีโอกาสเกิดการแตกและบิ่นได้เช่นกัน  นอกจากนี้ยังรวมถึง การกัดวัสดุต่างๆ แม้กระทั่งการกัดเล็บ การกัดฉีกถุง  

  • ไม่ทำพฤติกรรมที่มีผลกับการจัดฟัน เช่น ใช้ลิ้นดุนเครื่องมืดจัดฟันเล่น  ขยับลวดจัดฟันเอง เป็นต้น
  • หลีกเลี่ยงอาหารที่ทำให้ฟันผุ 

ควรหลีกเลี่ยงอาหารประเภทของหวาน ขนม ทอฟฟี่ และน้ำอัดลม  เพราะเป็นการช่วยลดจุลินทรีย์ในช่องปาก ส่งผลให้การทำความสะอาดเป็นไปได้ดีและง่ายขึ้น 

  • ควรรับการตรวจฟันทุก 6 เดือน 

เพื่อขูดหินปูนและเป็นการเฝ้าระวังกับป้องกันฟันผุ  เหงือกอักเสบ  หรือเหงือกร่นได้

การจัดฟันไม่ใช่แฟชั่นแต่เป็นการรักษารูปแบบหนึ่งที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากตัวผู้ป่วยในการดูแลความสะอาดและมีวินัยในการมาพบทันตแพทย์เป็นสำคัญ  ดังนั้นก่อนตัดสินใจที่จะจัดฟันก็ควรศึกษารายละเอียดให้มากที่สุด  ปรึกษาแพทย์ถึงปัญหาของฟัน  การเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นหลังใส่เครื่องมือจัดฟัน  และเข้ารับการบริการจากคลินิกทันตกรรมที่ได้มาตรฐาน ทันตแพทย์มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพราะแต่ละคนมีปัญหาก่อนจัดฟันไม่เหมือนกัน   เมื่อมั่นใจแล้วจึงค่อยตัดสินใจจัดฟัน  การจัดฟันจึงไม่มีปัญหาแทรกซ้อนมากวนใจ และได้ผลลัพธ์คุ้มค่าสมการรอคอยจริงๆ

ที่มาของข้อมูล

สมาคมทันตแพทย์จัดฟันแห่งประเทศไทย, ความรู้เรื่องจัดฟันสำหรับประชาชน (http://www.thaiortho.org/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9F%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%AB/)

คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, อุปกรณ์ทำความสะอาดช่องปากมีอะไรบ้าง (http://www.dt.mahidol.ac.th/th/%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%AD%E0%B8%B0%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87/)


ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่