มะเร็งและโรคร้าย

ระยะของโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงมีอะไรบ้าง

มะเร็งลำไส้ใหญ่มี 5 ระยะซึ่งแต่ละระยะจะมีการรักษาแตกต่างกันออกไป
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
ระยะของโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงมีอะไรบ้าง

คนที่เป็นโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (Inflammatory Bowel Disease) หรือที่เรียกว่าไอบีดี (IBD) จะมีความเสี่ยงเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่เพิ่มขึ้น ขณะที่มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นหนึ่งในมะเร็งที่สามารถป้องกันได้ แต่มักจะไม่ได้รับการวินิจฉัยจนเริ่มมีอาการปรากฏออกมา หรือเริ่มทำให้ไม่สบายตัว ซึ่งขณะนั้นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ก็อาจอยู่ในระยะสุดท้ายแล้ว แต่ข่าวดีคือคนส่วนใหญ่ที่เป็นโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังจะไม่เกิดเป็นมะเร้งลำไส้ใหญ่ การตัดติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่ออกขณะที่ส่องกล้องดูภายในลำไส้ใหญ่เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่

การไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารเป็นประจำและส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่อย่างสม่ำเสมอ (อาจเป็นปีละสองครั้ง ปีละครั้ง หรือทุกสองปี) เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่ และถ้ากังวลเกี่ยวกับความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่และจะป้องกันได้อย่างไรควรไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหาร หรือศัลยแพทย์ลำไส้และทวารหนัก เกี่ยวกับการตรวจคัดกรองและการป้องกันมะเร็ง

มะเร็งลำไส้ใหญ่นั้นมีระยะ 4 ระยะแตกต่างกันและอาจมีระยะที่ 5 คือการกลับมาเป็นซ้ำ แต่ละระยะของมะเร็งมีตัวเลือกการรักษาที่แตกต่างกันและอัตรารอดชีวิตใน 5 ปีก็แตกต่างกัน ระยะของมะเร็ง 4 ระยะรวมถึงระยะย่อย ๆ ที่จะกล่าวต่อไปนี้ อ้างอิงจากระบบการแบ่งระยะของมะเร็งโดยคณะกรรมการร่วมโรคมะเร็งแห่งอเมริกา(American Joint Committee on Cancer) หรือที่ย่อว่าเอเจซีซี (AJCC) ซึ่งเรียกการแบ่งระบบนี้ว่าระบบทีเอ็นเอ็ม(TNM system)

ระยะ 0 (Carcinoma In Situ)

ระยะนี้เป็นระยะแรกเริ่มที่สุดของมะเร็งลำไส้ใหญ่ โดยมะเร็งจะอยู่แค่ในชั้นผิวเยื่อบุของของลำไส้ใหญ่หรือไส้ตรง และอยู่แค่ในติ่งเนื้อ (เนื้อเยื่อที่ยื่นออกมาจากผิวของอวัยวะ) เมื่อติ่งเนื้อนี้ถูกตัดออกระหว่างการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่(วิธีนี้เรียกว่าโพลีเพคโตมี(polypectomy))ซึ่งทำให้ไม่มีโอกาสที่จะพัฒนากลายเป็นระยะอื่นได้

ระยะที่ 1

ระยะที่ 1 ของมะเร็งลำไส้ใหญ่จะไม่อยู่แค่ในชั้นผิวด้านในของลำไส้ใหญ่เท่านั้น ติ่งเนื้อจะโตขึ้นเป็นเนื้องอกและลุกลามไปถึงผนังของลำไส้ใหญ่หรือไส้ตรง การรักษาได้แก่การผ่าตัดเอาลำไส้ใหญ่ส่วนที่เป็นมะเร็งออก การผ่าตัดแบบนี้เรียกว่า รีเซคชัน(resection)  ลำไส้ใหญ่ส่วนที่ยังดีอยู่ที่ไม่เป็นมะเร็งจะถูกต่อเข้ากันเหมือนเดิม อัตราการรอดชีวิตใน 5 ปีแรกหลังวินิจฉัยอยู่ที่ 95%

ระยะที่ 2

ระยะที่ 2 ของมะเร็งลำไส้ใหญ่นั้น ตัวมะเร็งจะลามออกนอกลำไส้ใหญ่ไปยังเนื้อเยื่อที่อยู่รอบ ๆ ลำไส้ใหญ่แต่จะยังไม่กระจายไปต่อมน้ำเหลือง ลักษณะที่มะเร็งกระจายจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งของร่างกายนี้เรียกว่า เมแทสตาซิส (Metastasis) การผ่าตัดเอาลำไส้ส่วนที่เป็นมะเร็งออก จะยังอาจทำได้อยู่ในมะเร็งระยะนี้ อัตราการรอดชีวิตใน 5 ปีแรกหลังวินิจฉัยระยะที่ 2 อยู่ที่ 60%

มะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 2 แบ่งเป็นระยะย่อย ๆ ได้แก่ 2 เอ 2 บี และ 2 ซี

  • ระยะ 2 เอ มะเร็งจะโตเข้าไปถึงชั้นกล้ามเนื้อของลำไส้ใหญ่แต่จะยังไม่โตออกไปนอกลำไส้
  • ระยะ 2 บี มะเร็งโตเข้าไปถึงชั้นนอกสุดของลำไส้ใหญ่แต่จะยังไม่โตออกไปนอกลำไส้
  • ระยะ 2 ซี มะเร็งโตทะลุชั้นนอกสุดของผนังลำไส้ใหญ่ไปถึงเนื้อเยื่อที่อยู่รอบ ๆ

ระยะที่ 3

ระยะที่ 3 มะเร็งกระจายออกนอกลำไส้เข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่อยู่บริเวณรอบ ๆ ลำไส้ใหญ่ ในระยะนี้มะเร็งยังไม่กระจายไปที่อวัยวะอื่นของร่างกายและการรักษาจะรุนแรงมากขึ้น การผ่าตัดลำไส้ส่วนที่เป็นมะเร็งออก การใช้ยาเคมีบำบัด และยาอื่น ๆ อาจมีความจำเป็น อัตราการรอดชีวิตใน 5 ปีแรกหลังวินิจฉัยระยะที่ 3 อยู่ที่ 35-60% โดยมะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 3 แบ่งเป็นระยะย่อย ๆ ได้แก่ 3 เอ 3 บี และ 3 ซี

ระยะ 3 เอ ระยะนี้แบ่งย่อยได้เป็น 2 แบบคือ

  • มะเร็งอยู่ในชั้นในและชั้นกลางของลำไส้ใหญ่ โดยอาจไปถึงชั้นกล้ามเนื้อ และไปถึงต่อมน้ำเหลืองหรือไขมันที่อยู่รอบต่อมน้ำเหลือง 1-3 ต่อม
  • มะเร็งอยู่ในชั้นในและชั้นกลางของลำไส้ใหญ่ และไปถึงต่อมน้ำเหลือง 4-6 ต่อม

ระยะ 3 บี ระยะนี้แบ่งได้เป็น 3 แบบ

  • มะเร็งกระจายไปทุกชั้นของลำไส้ใหญ่และไปต่อมน้ำเหลือง 1-3 ต่อม
  • มะเร็งโตทะลุชั้นกล้ามเนื้อและ/หรือถึงชั้นนอกของผนังลำไส้ใหญ่ และไปถึงต่อมน้ำเหลือง 4-6 ต่อม
  • มะเร็งอยู่ในชั้นในและชั้นกลางของผนังลำไส้ใหญ่และอาจอยู่ในชั้นกล้ามเนื้อได้ โดยกระจายไปต่อมน้ำเหลืองอย่างน้อย 7 ต่อม

ระยะ 3 ซี แบ่งออกได้เป็น 3 แบบย่อยคือ

  • มะเร็งกระจายไปทุกชั้นของลำไส้ใหญ่และไปต่อมน้ำเหลือง 4-6 ต่อม
  • มะเร็งโตทะลุชั้นกล้ามเนื้อและ/หรือถึงชั้นนอกของผนังลำไส้ใหญ่ และกระจายไปต่อมน้ำเหลืองอย่างน้อย 7 ต่อม
  • มะเร็งกระจายไปทุกชั้นของลำไส้ใหญ่และกระจายไปอวัยวะข้างเคียง ซึ่งอาจกระจายไปต่อมน้ำเหลืองหรือไขมันรอบต่อมน้ำเหลืองด้วย

ระยะที่ 4

ระยะที่ 4 นี้ มะเร็งจะกระจายไปที่อวัยวะส่วนอื่นของร่างกายเช่น ปอด รังไข่ หรือตับ นอกจากการผ่าตัดลำไส้ส่วนที่เป็นมะเร็งออกและการใช้ยาเคมีบำบัดแล้ว การใช้รังสีรักษาและผ่าตัดเอาส่วนที่มะเร็งแพร่กระจายไปออกอาจจำเป็น ในระยะนี้อัตราการรอดชีวิตใน 5 ปีแรกหลังวินิจฉัยแค่ 3% เท่านั้น และระยะที่ 4 แบ่งย่อยออกเป็น 4เอ และ 4บี

  • ระยะ 4 เอ มะเร็งโตทะลุผนังลำไส้ใหญ่อาจโดนต่อมน้ำเหลืองและอวัยวะข้างเคียง และกระจายไปอวัยวะอื่นอีก 1 ตำแหน่งที่ไม่ได้ติดกับลำไส้ใหญ่
  • ระยะ 4 บี มะเร็งโตทะลุผนังลำไส้ใหญ่อาจโดนต่อมน้ำเหลืองและอวัยวะข้างเคียง และกระจายไปอวัยวะอื่นอีกมากกว่า 1 ตำแหน่งที่ไม่ได้ติดกับลำไส้ใหญ่หรือผนังหน้าท้อง

มะเร็งที่กลับมาเป็นซ้ำ

มะเร็งที่กลับมาเป็นซ้ำหลังได้รับการรักษาไม่ว่าจะเกิดที่ลำไส้ใหญ่ หรือส่วนอื่นของร่างกายก็ถือว่าโรคกลับมากำเริบซ้ำ แม้ว่าการรักษาจะประสบผลสำเร็จแล้วแต่การมาตรวจอย่างสม่ำเสมอก็เป็นสิ่งจำเป็น เพื่อจะหามะเร็งที่กำเริบซ้ำได้แต่เนิ่น ๆ ในระยะแรก ๆ นั้นมะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นหนึ่งในมะเร็งที่รักษาได้ แต่ในระยะท้าย ๆ กลับเป็นสาเหตุการตายอันดับสอง มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตจากมะเร็งเป็นอันดับสองในอเมริกา (มะเร็งปอดเป็นอันดับหนึ่ง) และขัดกับความเชื่อของคนส่วนใหญ่ มีเพียง 15% ของผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่เท่านั้นที่ต้องเจาะหน้าท้องถาวร

การป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่

ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่ และไปตรวจคัดกรองเมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม คนที่เป็นโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังจะเพิ่มความเสี่ยงแต่ไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารเพื่อรักษาโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังเป็นประจำและไปส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ตามนัด จะช่วยตัดติ่งเนื้อออกได้และเฝ้าดูสิ่งที่เกิดขึ้นกับลำไส้ใหญ่ในระยะยาว ทุกคนที่มีอายุมากกว่า 50 ปีควรไปตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ อาจรู้สึกไม่สบายตัวและอับอายบ้างระหว่างการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่แต่ก็ถือว่าเป็นค่าใช้จ่ายเล็กน้อยเมื่อแลกกับชีวิต

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
มะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 4
มะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 4

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับมะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 4

ฉันควรรับประทานอาหารอย่างไรหลังจากการผ่าตัดทำทวารเทียมหรือการผ่าตัดเอาลำไส้ใหญ่ออก
ฉันควรรับประทานอาหารอย่างไรหลังจากการผ่าตัดทำทวารเทียมหรือการผ่าตัดเอาลำไส้ใหญ่ออก

การเปลี่ยนแปลงอาหารเล็กๆ น้อยๆ หลังการผ่าตัดทำทวารเทียมจะช่วยให้ร่างกายของคุณปรับตัวได้

การรับมือกับมะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 4
การรับมือกับมะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 4

สิ่งที่คุณต้องรู้เมื่อต้องใช้ชีวิตต่อไปหลังจากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะที่ 4