Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure (Hypotension))

ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure (Hypotension))
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 20 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,632,673 คน

ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure (Hypotension))

ภาวะความดันโลหิตต่ำเกิดจากอะไร มีอาการอย่างไร เป็นอันตรายหรือไม่ มีวิธีการป้องกันแบบใดบ้าง?

ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure หรือ Hypotension) คือภาวะที่ความดันของหลอดเลือดแดงตกลงจนมีค่าต่ำอย่างผิดปรกติ ซึ่งภาวะความดันโลหิตต่ำจะมีค่าอยู่ที่ประมาณ 90/60 mmHg หรือน้อยกว่านั้น

อาการจากภาวะความดันโลหิตต่ำ

ภาวะความดันโลหิตต่ำไม่ทำให้เกิดอาการรุนแรงเสมอไป แต่ถ้าภาวะนี้อาจทำให้เลือดไหลไปยังสมองและอวัยวะสำคัญต่างๆ ไม่เพียงพอได้ ซึ่งก็อาจจะทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้

  • วิงเวียน
  • หมดสติ
  • หน้ามืด
  • การมองเห็นไม่ชัดเจน
  • ใจสั่น (หัวใจเต้นเร็วหรือไม่สม่ำเสมอ)
  • สับสน
  • คลื่นไส้
  • อ่อนแรง

นอกจากอาการเหล่านี้แล้ว อาจพบอาการที่เกิดจากภาวะความดันโลหิตต่ำแบบเฉียบพลัน ได้แก่

  • ภาวะความดันโลหิตต่ำเมื่อลุกขึ้นยืน (Postural Hypotension หรือ Orthostatic Hypotension) : เกิดขึ้นเมื่อความดันเลือดตกลงหลังจากการเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว เช่น ลุกขึ้นยืนจากท่านั่ง ภาวะนี้จะทำให้ทรงตัวไม่อยู่และล้มลงได้ บางคนอาจมีอาการหน้ามืด มองเห็นไม่ชัดเจน และหมดสติได้
  • ภาวะความดันโลหิตต่ำภายหลังรับประทานอาหาร (Postprandial Hypotension) : มักจะเกิดขึ้นบ่อยในผู้สูงอายุ โดยเกิดจากลำไส้ต้องการเลือดปริมาณมากในการย่อยอาหาร ทำให้อัตราการเต้นของหัวใจต้องมากขึ้นตาม หากหลอดเลือดไม่สามารถบีบรัดตัวได้ดีพอ จะทำให้ความดันโลหิตตก จนทำให้เกิดอาการวิงเวียน, หน้ามืด, หมดสติ

สาเหตุของภาวะความดันโลหิตต่ำ

มีปัจจัยมากมายที่สามารถส่งผลต่อการไหลเวียนโลหิต และอาจทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ ดังนี้

  • การนอนหลับ : ความดันโลหิตจะตกลงเมื่อนอนหลับ ดังนั้นจึงอาจพบภาวะความดันโลหิตต่ำในตอนเช้าหลังตื่นนอน
  • อายุ : ความดันโลหิตจะมีค่าสูงขึ้น เมื่อคุณมีอายุมากขึ้น แต่ภาวะความดันโลหิตต่ำที่เกิดจากการรับประทานอาหาร หรือจากการเปลี่ยนท่าก็เกิดได้ง่ายขึ้นเมื่อคุณมีอายุมากเช่นกัน
  • การออกกำลังกาย : ในช่วงแรกการออกกำลังอาจทำให้ความดันของคุณเพิ่มขึ้น แต่หากคุณมีสุขภาพดีและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะทำให้ความดันโลหิตของคุณมีค่าต่ำลงขณะที่คุณพักผ่อน
  • อุณหภูมิ : หากคุณรู้สึกหนาว หัวใจจะเต้นช้าลงและทำให้ความดันโลหิตตกลง

 หากภาวะความดันโลหิตต่ำของคุณ ไม่ได้เกิดจากปัจจัยข้างต้น อาจเป็นไปได้ว่ามีสาเหตุจากภาวะทางการแพทย์ดังต่อไปนี้

  • การใช้ยา : ยาบางตัวอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง คือภาวะความดันโลหิตต่ำ เช่น
    • Beta-Blockers : ยาสำหรับปัญหาที่หัวใจหรือภาวะความดันโลหิตสูง 
    • Alpha-Blockers : ยาสำหรับลดระดับความดันโลหิตของผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงบางราย
    • ยาต้านซึมเศร้า (Antidepressants) บางชนิด
  • โรคทางระบบประสาทอิสระ (Autonomic disorder) : ระบบประสาทเสรีคือส่วนหนึ่งของระบบประสาท มีหน้าที่ควบคุมการทำงานของร่างกายที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของจิตใจ เช่น การย่อยอาหาร, การเต้นของหัวใจ นอกจากนี้ระบบประสาทอิสระยังมีหน้าที่ควบคุมการบีบและขยายออกของหลอดเลือดในร่างกายอีกด้วย หากเกิดปัญหาขึ้นกับระบบนี้จะทำให้หลอดเลือดเปิดออกกว้างเกินไปจนทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ ตัวอย่างของภาวะระบบประสาทเสรีผิดปกติ มีดังนี้
  • ต่อมหมวกไต : หากต่อมหมวกไตได้รับความเสียหาย จะทำให้ฮอร์โมน Aldosterone มีปริมาณลดลงจนทำให้ร่างกายสูญเสียเกลือ และทำให้เกิดภาวะขาดน้ำ (Dehydration) ขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่ภาวะความดันโลหิตต่ำ
  • ภาวะช็อกและการบาดเจ็บร้ายแรง : ภาวะความดันโลหิตต่ำสามารถเกิดจากแผลไหม้หรือการบาดเจ็บร้ายแรงได้ โดยเฉพาะหากผู้บาดเจ็บสูญเสียเลือดปริมาณมากด้วย ส่วนภาวะช็อกมีอยู่หลายประเภท ดังนี้
    • ภาวะช็อกเหตุพิษติดเชื้อ (Septic Shock) กับอาการทอกซิกช็อก (Toxic Shock Syndrome) : เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่เข้าจู่โจมผนังของหลอดเลือดขนาดเล็กต่าง ๆ จนทำให้ของเหลวจากเลือดไหลออกไปสู่เนื้อเยื่อใกล้เคียง ทำให้ความดันโลหิตตกลงอย่างรุนแรง
    • ภาวะช็อกจากการแพ้รุนแรง (Anaphylactic shock หรือ Anaphylaxis) : เกิดจากปฏิกิริยาภูมิแพ้บางสิ่งบางอย่าง เช่น แพ้เหล็กในผึ้งหรือแพ้ถั่วลิสง ระหว่างที่มีปฏิกิริยาแพ้เกิดขึ้นร่างกายจะผลิตสารเคมีที่เรียกว่าฮิสตามีน (histamine) ออกมาปริมาณมาก ซึ่งสารตัวนี้จะทำให้หลอดเลือดขยายตัวออกจนทำให้ความดันโลหิตตกลงอย่างรุนแรงและเฉียบพลัน
    • ภาวะช็อกจากหัวใจ (Cardiogenic Shock) : เกิดขึ้นเมื่อหัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างเพียงพอจนทำให้ความดันโลหิตตกลง ภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้ระหว่างที่มีภาวะหัวใจวาย (Heart Attack)

การวินิจฉัยภาวะความดันโลหิตต่ำ

แพทย์สามารถวินิจฉัยภาวะความดันโลหิตต่ำได้ง่าย ๆ ด้วยการวัดความดันโลหิตของผู้เข้ารับการตรวจ ซึ่งแพทย์หรือพยาบาลจะใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า Sphygmomanometer ในการวัดความดันโลหิต

การรักษาภาวะความดันโลหิตต่ำ

หากคุณมีภาวะความดันโลหิตต่ำแต่ไม่มีอาการใด ๆ ก็ไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษา แต่ถ้าหากมีอาการรุนแรง เช่น ใจสั่น หน้ามืด หมดสติ แพทย์จะทำการรักษาตามสาเหตุที่เกิด

การป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำด้วยตัวเอง

วิธีต่อไปนี้สามารถป้องกันการเกิดอาการของภาวะความดันโลหิตต่ำลงได้ โดยเฉพาะอาการที่เกิดจากภาวะความดันโลหิตต่ำขณะลุกขึ้น

  • ค่อย ๆ ลุกขึ้นยืน โดยเฉพาะก่อนลุกจากเตียงในตอนเช้า
  • ยกศีรษะให้สูงขณะนอนหลับบนเตียง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือดในร่างกาย และช่วยให้ลุกจากเตียงได้ง่ายขึ้น
  • เลี่ยงการบริโภคคาเฟอีนตอนกลางคืน และจำกัดปริมาณแอลกอฮอล์เพื่อเลี่ยงภาวะขาดน้ำที่อาจทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ
  • รับประทานอาหารมื้อเล็ก ๆ แต่บ่อยครั้ง แทนการรับประทานมื้อใหญ่ ๆ เพื่อช่วยป้องกันการเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำภายหลังรับประทานอาหาร การนอนลงหรือนั่งนิ่งๆ หลังรับประทานอาหารก็สามารถลดโอกาสเกิดภาวะนี้ได้

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
คำค้นหายอดนิยมที่นำมาหน้านี้
hypotension, hypotension คือ
ดูในแอป