การผ่าตัด

การผ่าตัดหัวใจ (Heart surgery)

ทำความเข้าใจการผ่าตัดหัวใจ (Heart surgery) แบบต่างๆ
เผยแพร่ครั้งแรก 17 เม.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 17 ธ.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
การผ่าตัดหัวใจ (Heart surgery)

การผ่าตัดหัวใจ เป็นทางเลือกหนึ่งในการรักษาภาวะหัวใจที่มีความรุนแรง การผ่าตัดหัวใจมีหลายรูปแบบ ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาว่า การผ่าตัดแบบใดจะเหมาะสมกับผู้ป่วยมากที่สุด

ทำไมถึงต้องเข้ารับการผ่าตัดหัวใจ?

หากภาวะหัวใจที่คุณเป็นอยู่มีอาการรุนแรง หรือมีแนวโน้มว่า จะรุนแรงมากขึ้น แพทย์อาจแนะนำให้เข้ารับการผ่าตัดเพื่อควบคุมอาการ หรือเพื่อลดโอกาสเกิดภาวะหัวใจในอนาคต โดยการผ่าตัดหัวใจมีหลายรูปแบบ และมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจหัวใจวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 664 บาท ลดสูงสุด 4995 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

187

1. การผ่าตัดเปิดหัวใจ (Open Heart Surgery)

การผ่าตัดเปิดหัวใจเป็นการผ่าตัดที่จะมีการผ่าเปิดหน้าอกเข้าไปให้ถึงหัวใจ แบ่งออกเป็น 2 วิธี ได้แก่

1.1 การขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูน และการดามถ่างหลอดเลือด (Coronary Angioplasty and Stenting)

การผ่าตัดชนิดนี้ทำเพื่อเปิดช่องของหลอดเลือดแดงที่อุดตันหรือตีบแคบออก หลอดเลือดที่ตีบแคบจะถูกถ่างออกด้วยบอลลูน (Angioplasty) และจะมีการสอดลวดโลหะเข้าไปในหลอดเลือดเพื่อดามผนังหลอดเลือดให้เปิดอยู่ตลอดเวลา ทำให้เลือดไหลผ่านได้อย่างอิสระ การรักษานี้มักจะทำเพื่อบรรเทาอาการเจ็บแน่นหน้าอก (Angina)

1.2 การผ่าตัดทำทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ (Heart Bypass หรือ Coronary Artery Bypass Grafting: CABG)

การผ่าตัดประเภทนี้เป็นการผ่าตัดใหญ่ที่ใช้รักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจและภาวะแน่นหน้าอก โดยนำหลอดเลือดจากส่วนอื่นของร่างกายมาเย็บติดเข้ากับหลอดเลือดหัวใจในตำแหน่งเหนือหรือใต้จุดที่เกิดการอุดตันเพื่อทำทางเบี่ยงช่วยให้เกิดการไหลเวียนของเลือดอ้อมหลอดเลือดที่มีการอุดตัน

2. การผ่าตัดลิ้นหัวใจ (Valve Surgery)

หากลิ้นหัวใจเกิดความเสียหาย ก็จำเป็นจะต้องมีการผ่าตัดโดยวิธีต่อไปนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจหัวใจวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 664 บาท ลดสูงสุด 4995 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

187

2.1 การผ่าตัดใส่ลิ้นบอลลูน (Balloon Valve Surgery)

ลิ้นหัวใจที่ตีบแคบสามารถถูกยืดออกด้วยการผ่าตัดใส่ลิ้นบอลลูน ซึ่งจะมีการสอดท่อสายสวนพลาสติก (Catheter) เข้าไปในหลอดเลือดแดงใหญ่ผ่านทางขาหนีบ แล้วค่อยๆ นำท่อไปยังหัวใจ จากนั้นจะมีการสอดบอลลูนที่พองลมขนาดเล็กผ่านสายสวนเข้าไป 

เมื่อบอลลูนไปถึงตำแหน่งของลิ้นที่เสียหายแล้ว บอลลูนจะพองลมออกและยืดลิ้นหัวใจออก จากนั้นบอลลูนจะหดขนาดลงก่อนถูกดึงออกมาจากหัวใจพร้อมสายสวน

2.2 การซ่อมแซมลิ้นหัวใจ (Valve Repair)

การผ่าตัดซ่อมแซมลิ้นหัวใจส่วนมากจะดำเนินการเพื่อรักษาโรคลิ้นหัวใจ โดยจะทำการผ่าตัดเพื่อรักษาลิ้นหัวใจที่ทำงานผิดปกติที่ยังพอซ่อมแซมได้ เช่น ไมตรัลไหลย้อนกลับ (Mitral Valve Regurgitation)

2.3 การเปลี่ยนลิ้นหัวใจ (Valve Replacement)

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจหัวใจวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 664 บาท ลดสูงสุด 4995 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

187

หากลิ้นหัวใจไม่สามารถซ่อมแซมได้ แพทย์จะทำการเปลี่ยนเป็นลิ้นหัวใจเทียมที่อาจทำมาจากโลหะหรือเนื้อเยื่อหัวใจตามธรรมชาติแทน

2.4 TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation)

ผู้ที่เคยเข้ารับการผ่าตัดมาก่อน หรือมีสุขภาพไม่พร้อมรับการผ่าตัด จะมีกระบวนการที่เรียกว่า TAVI ในการรักษาแทน โดยมีหลักปฏิบัติดังนี้

  • ผู้ป่วยจะได้รับยาชาเฉพาะที่ (Local Anaesthetic) หรือยาสลบ (General Anaesthetic)
  • จะมีการสอดสายสวนพร้อมบอลลูนที่ปลายเข้าไปในหลอดเลือดแดงที่ขาหนีบ บริเวณใต้กระดูกไหปลาร้า หรือผ่านรอยกรีดที่ผิวหนังหน้าอกเข้าไป สายสวนจะเข้าไปยังหัวใจภายในช่องเปิดของลิ้นเอออร์ติก
  • บอลลูนจะค่อยๆ พองตัวออกจนสร้างพื้นที่สำหรับใส่ลิ้นหัวใจใหม่ ลิ้นหัวใจใหม่จะขยายตัวออกด้วยตัวเองหรือขยายออกด้วยการใช้บอลลูน ขึ้นอยู่กับประเภทของลิ้นที่นำมาเปลี่ยน
  • บอลลูนจะลดขนาดลงก่อนถูกนำออกพร้อมสายสวน ลิ้นหัวใจใหม่จะอยู่ในตำแหน่งภายในลิ้นหัวใจเดิมของคุณ

3. การรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

มีการบำบัดมากมายที่สามารถใช้ในการรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่พบว่าสาเหตุเกิดจากการส่งสัญญาณไฟฟ้าของหัวใจผิดปกติได้ เช่น

3.1 การบำบัดด้วยการใช้สายสวนจี้กล้ามเนื้อหัวใจ (Ablation Therapy)

วิธีการนี้เป็นหัตถการที่มีการปล่อยเลเซอร์ไปทำลายสัญญาณทางไฟฟ้าที่เข้าไปรบกวนเครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจตามธรรมชาติ

3.2 ซิงโครไนซ์คาร์ดิโอเวอร์ชัน (Synchronized Cardioversion)

วิธีนี้จะทำการช็อตหัวใจด้วยไฟฟ้าที่ปล่อยมาจากเครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจ (Defibrillator) เพื่อฟื้นคืนจังหวะการเต้นที่เป็นปกติของหัวใจ

3.3 เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ (Pacemakers)

เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้ควบคุมแก้ไขจังหวะการเต้นของหัวใจที่ผิดปกติ เมื่อเกิดปัญหาขึ้น อุปกรณ์นี้จะส่งสัญญาณไฟฟ้าไปกระตุ้นห้องของหัวใจให้ทำการบีบรัดและคลายตัวเองในจังหวะที่ควรจะเป็น

เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจมักจะถูกฝังเข้าร่างกายระหว่างการผ่าตัด หรือหลังจากประสบภาวะดังต่อไปนี้

  • เมื่อกิจกรรมทางไฟฟ้าของหัวใจไม่ประสานงานกันจนไม่สามารถทำให้หัวใจเต้นได้เพียงพอ (Heart Block)
  • เมื่อหัวใจเต้นเร็วเกินไปบางช่วงเวลา ภาวะเช่นนี้สามารถรักษาได้ด้วยการรับประทานยาชะลอการเต้นของหัวใจ อย่างไรก็ตาม ระหว่างช่วงเวลาที่หัวใจไม่ได้เต้นเร็วเกินไป ยาจะยังคงมีผลอยู่จนทำให้หัวใจเต้นช้าเกินไป และทำให้ต้องมีการใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจเพื่อเร่งการทำงานของหัวใจขึ้น
  • หากจังหวะการเต้นของหัวใจแบบเก่าของคุณหายไปไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจจะช่วยชดเชยการทำงานและกระตุ้นให้มีจังหวะการเต้นของหัวใจตามปกติขึ้น

3.4 เครื่องกระตุ้นหัวใจชนิดฝัง (Implantable Cardioverter Defibrillators: ICD)

คืออุปกรณ์ช่วยชีวิตที่ทำหน้าที่คล้ายกับเครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ (Pacemakers) อุปกรณ์นี้ถูกออกแบบมาเพื่อตรวจจับสัญญาณของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่เป็นอันตรายต่อชีวิต และฟื้นคืนจังหวะของหัวใจให้กลับมาเป็นปกติ มักนิยมนำมาใช้กับภาวะดังนี้

  • ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่เป็นอันตรายถึงชีวิต
  • ผู้ที่เคยรอดชีวิตมาจากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่เป็นอันตรายถึงชีวิตมาก่อน

3.5 เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจชนิดปรับการทำงานกล้ามเนื้อหัวใจให้บีบตัวประสานกัน (Cardiac Resynchronisation Therapy Pacemakers: CRT-P) และเครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจชนิดปรับการทำงานกล้ามเนื้อหัวใจให้บีบตัวประสานกัน (Cardiac Resynchronisation Therapy Defibrillator device: CRT-D)

หากคุณเคยประสบกับภาวะหัวใจล้มเหลว คุณอาจต้องได้รับการติดตั้งอุปกรณ์ชนิดพิเศษที่เรียกว่าเครื่อง CRT-D ที่จะปรับให้ห้องของหัวใจทำงานประสานกันใหม่และช่วยควบคุมกิจกรรมการสูบฉีดของหัวใจให้กลับสู่สภาพเดิม

และยังมีการรักษา CRT อีกประเภทที่ใช้หลักการเดียวกับข้างต้น แต่จะมีการปล่อยกระแสไฟฟ้าไปช็อตหัวใจ เพื่อรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่เป็นอันตรายถึงชีวิต และทำให้ห้องต่างๆ ของหัวใจทำงานประสานกันอีกครั้งแทน

3.6 อุปกรณ์พยุงการทำงานของหัวใจ (Left Ventricular Assist Device: LVAD) หรือ VAD

คืออุปกรณ์พยุงการไหลเวียนโลหิตด้วยการนำเลือดจากหัวใจห้องเวนตริเคิลซ้าย สูบฉีดเข้าไปในหลอดเลือดแดงเอออร์ตา (Aorta) เพื่อนำเลือดไปเลี้ยงร่างกาย

4. การปลูกถ่ายหัวใจ (Heart transplant)

การปลูกถ่ายหัวใจคือ การผ่าตัดสำหรับเปลี่ยนหัวใจเก่าด้วยหัวใจใหม่ที่มีสุขภาพดีจากผู้บริจาค เป็นการรักษาที่มักมีการสำรองไว้กับผู้ที่ลองใช้ยา หรือรับการรักษาด้วยวิธีการผ่าตัดอื่นๆ แล้ว แต่อาการยังไม่ดีขึ้น

แม้การปลูกถ่ายหัวใจจะเป็นการผ่าตัดใหญ่ แต่โอกาสรอดชีวิตจากการผ่าตัดนี้นับว่ามีประสิทธิภาพมาก หากคนไข้ได้รับการติดตามดูแลหลังการผ่าตัดอย่างเหมาะสม


9 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
การผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ
การผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ

ทำความรู้จักการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ ใครบ้างที่ต้องเข้ารับการผ่าตัด มีความเสี่ยงไหม ต้องเตรียมตัวอย่างไร หลังการผ่าตัดต้องดูแลตัวเองอย่างไร

การผ่าตัดหัวใจ
การผ่าตัดหัวใจ

การผ่าตัดหัวใจสามารถทำได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วย