การรักษา

มาตรฐาน การอบประคบสมุนไพร : การประคบสมุนไพร

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 739,377 คน

มาตรฐาน การอบประคบสมุนไพร : การประคบสมุนไพร

>อุปกรณ์การทำลูกประคบ

  1. ผ้าสำหรับห่อลูกประคบ
  2. เชือก
  3. ตัวยาที่ใช้ทำลูกประคบ
  4. เตา
  5. หม้อสำหรับนึ่งลูกประคบ
  6. จานรองลูกประคบ

ตัวยาที่นิยมใช้ทำลูกประคบ

  1. ไพล : แก้ปวดเมื่อย ลดการอักเสบ
  2. ผิวมะกรูดถ้าไม่มีใช้ใบแทนได้ : มีน้ำมันหอมระเหย แก้ลมวิงเวียน
  3. ตะไคร้บ้าน : แต่งกลิ่น
  4. ใบมะขาม : แก้อาการคันตามร่างกาย ช่วยบำรุงผิว
  5. ขมิ้นอ้อย : ช่วยลดอาการอักเสบ แก้โรคผิวหนัง
  6. เกลือ : ช่วยดูดความร้อนและช่วยพาตัวยาซึมผ่านผิวหนังได้สะดวกขึ้น
  7. การบูร : แต่งกลิ่น บำรุงหัวใจ
  8. ใบส้มป่อย : ช่วยบำรุงผิว แก้โรคผิวหนัง ลดความดัน

 


วิธีทำลูกประคบ

  1. หั่นหัวไพล, ขมิ้นอ้อย, ต้นตะไคร้, ผิวมะกรูด, ตำพอหยาบ ๆ
  2. นำใบมะขาม, ใบส้มป่อย, ตำผสมกับข้อ 1. เสร็จแล้วให้ใส่เกลือ, การบูร คลุกเคล้าให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน แต่อย่าให้แฉะเป็นน้ำ
  3. แบ่งตัวยาที่ตำเรียบร้อยแล้วเป็น 2 ส่วนเท่า ๆ กัน โดยใช้ผ้าขาวห่อเป็นลุกประคบรัดด้วยเชือกให้แน่น
  4. นำลูกประคบที่ได้ไปนึ่งในหม้อนึ่งครั้งละ 1  ลุก ใช้เวลานึ่งประมาณ 15-20 นาที
  5. นำลูกประคบที่ความร้อนได้ที่แล้มาประคบผู้ป่วยที่มีอาการต่าง ๆ โดยสับเปลี่ยนลูกประคบ ระหว่าง 2 ลูกนี้

ขั้นตอนการประคบ

  1. จัดท่าผู้ป่วยให้เหมาะสม เช่น นอนหงาย. นั่ง, นอนตะแคง ขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่จะทำการประคบสมุนไพร
  2. นำลูกประคบที่ความร้อนได้ที่แล้วมาประคบบริเวณที่ต้องการประคบ (การทดสอบความร้อนของลูกประคบคือ แตะที่ท้องแขนหรือฝ่ามือก็ได้)
  3. ในการวางลูกประคบบนผิวหนังคนไข้โดยตรงในช่วงแรก ๆ ต้องทำด้วยความเร็ว ไม่ว่างแช่นาน ๆ เพราะคนไข้จะทนความร้อนไม่ได้มาก
  4. เมื่อลูกประคบคลายความร้อนลงก็สามารถวางลูกประคบอีกลูกหนึ่งแทน (นำลูกเดิมไปนิ่งต่อ) ทำซ้ำ ตามข้อ 2, 3, 4

 

ประโยชน์ของการประคมสมุนไพร (จากตัวยาสมุนไพรและความร้อน)

  1. บรรเทาอาการปวดเมื่อย
  2. ช่วยลดอาการบวม อักเสบของกล้ามเนื้อ, เอ็น, ข้อต่อ หลัง 24-48 ชม.
  3. ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ
  4. ช่วยให้เนื้อเยื่อ, พังผืด, ยึดตัวออก
  5. ลดการติดขัดของข้อต่อ
  6. ลดอาการปวด
  7. ช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือด

 

ข้อควรระวังในการประคบสมุนไพร

  1. ห้ามใช้ลูกประคบที่ร้อนเกินไป โดยเฉพาะกับบริเวณผิวหนังอ่อน ๆ หรือบริเวณที่เคยเป็นแผลมาก่อน ถ้าต้องการมีผ้าขนหนูรองก่อน หรือรอจนกว่าลูกประคบจะคลายคามร้อนลงจากเดิม
  2. ควรระวังเป็นพิเศษในผู้ป่วยเบาหวาน อัมพาต เด็ก และผู้สูงอายุ เนื่องจากกลุ่มบุคคลดังกล่าวความรู้สึกตอบสนองต่อความร้อนช้าอาจจะทำให้ผิวหนังไหม้, พองได้ง่าย ถ้าต้องการใช้ควรจะใช้ลูกประคบอุ่น ๆ
  3. ไม่ควรใช้ลูกประคบสมุนไพรในกรณีที่มีการอักเสบ (ปวด, บวม, แดง, ร้อน) ในช่วง 24 ชม.แรก อาจจะทำให้บวกมากขึ้น
  4. หลังจากประคบสมุนไพรแล้ว ไม่ควรอาบน้ำทันที เพราะจะไปชะล้างตัวยาออกจากผิวหนัง และร่างกายอาจจะปรับไม่ทัน (ปรับความร้อนเป็นเย็นทันทีทันใด)

 

การเก็บรักษา

  1. ลูกประคบสมุนไพรที่ทำครั้งหนึ่ง สามารถเก็บไว้ใช้ได้ 3-5 วัน
  2. ควรเก็บลูกประคบไว้ในตู้เย็น จะทำให้เก็บได้นานขึ้น (ควรเช็คตัวยาในห่อลูกประคบด้วยถ้ามีกลิ่นบูดไม่ควรเก็บไว้)
  3. ถ้าลูกประคบแห้ง ก่อนใช้ควรพรมด้วยน้ำหรือเหล้าขาว
  4. ถ้าลูกประคบที่ใช้ไม่มีสีเหลืองหรือสีเหลืออ่อนลงแสดงว่าที่ใช้จืดแล้ว (คุณภาพน้อยลง) จะใช้ไม่ได้ผล

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่