สุขภาพผู้หญิง

ท้องเสียตอนมีประจำเดือน ไข้ทับระดู สาเหตุ อาการ การรักษา และการป้องกัน

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 22, 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,134,981 คน

ท้องเสียตอนมีประจำเดือน ไข้ทับระดู สาเหตุ อาการ การรักษา และการป้องกัน

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 10/04/2562

ไข้ทับระดู หรืออาการเป็นไข้ระหว่างมีประจำเดือน ซึ่งเป็นอาการป่วยที่ผู้หญิงหลายคนกังวล เพราะกลัวว่าหากเป็นไข้ระหว่างมีประจำเดือนจะทำให้มีอาการรุนแรงได้ และหลายคนอาจสงสัยว่า ไข้ทับระดูเกิดจากอะไร อาการที่เกิดขึ้นเช่น ปวดกระดูก ท้องเสีย ปวดหัวมาก อันตรายหรือไม่ มีวิธีการรักษาอย่างไร ต้องดูแลตัวเองอย่างไร บทความนี้มีคำตอบ

โฆษณาจาก HonestDocs
มัวกังวลทำไม ตรวจโรคทางเพศสัมพันธ์ให้สบายใจวันนี้

เลือกตรวจที่รพ.และคลินิคชั้นนำกว่า 20 ที่ ไม่ต้องเขิน แถมลดเพิ่ม 15% เลือกดูและสอบถามเราวันนี้

ไข้ทับระดูคืออะไร มีสาเหตุจากอะไร?

ไข้ทับระดู คืออาการป่วยที่เกิดขึ้นระหว่างที่ผู้หญิงมีประจำเดือน มีสาเหตุมาจากระดับฮอร์โมน “เอสโตรเจน” และ “โปรเจสเตอโรน” เปลี่ยนแปลงไป ทำให้ร่างกายเสียสมดุลและมีภูมิต้านทานน้อยลง จึงมีโอกาสป่วยได้ง่ายขึ้น โดยจากการศึกษาวิจัย พบว่าขณะที่ผู้หญิงมีประจำเดือน การทำหน้าที่ของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดต่อสู้เชื้อโรคจะลดน้อยลง เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

อาการไข้ทับระดู

อาการของไข้ทับระดูจะแบ่งออกเป็น 2 แบบ ได้แก่

1. ไข้ทับระดูที่ไม่มีสภาวะอื่นแอบแฝง อาการทั่วไปจะมีอาการเหมือนเป็นไข้หวัดธรรมดา เช่น ปวดศีรษะ ตัวร้อน มีไข้ ปวดท้องน้อยร่วมกับการมีประจำเดือนตามปกติโดยไม่มีอาการอื่นใดๆ อีก

2. ไข้ทับระดูที่มีสภาวะโรคอื่นแอบแฝง เป็นชนิดที่ค่อนข้างเป็นอันตราย เช่น มีไข้ขึ้นสูง ปวดหลัง คลื่นไส้ อาเจียน ร่วมกับอาการปวดท้องน้อย มีตกขาวปนหนองออกมาและมีกลิ่นเหม็น ถ้ามีอาการรุนแรงมากขึ้นในทุกๆ รอบเดือนอาจเป็นโรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ ซึ่งเกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อคลาไมเดีย (Chlamydia trachomatis) ที่ติดต่อได้จากการมีเพศสัมพันธ์ หรือทำความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศไม่ดี ทั้งนี้หากผู้ติดเชื้อไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง เชื้อจะไปทำลายท่อรังไข่และอวัยวะอื่นๆ ที่อยู่ใกล้เคียง และถ้าปล่อยให้เป็นเรื้อรังจะก่อให้เกิดโรคแทรกซ้อนตามมา นั่นคือภาวะมีบุตรยาก เป็นหมัน หรือตั้งครรภ์นอกมดลูก อีกทั้งบางรายอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้

อาการท้องเสียตอนมีประจำเดือน

อาการท้องเสียที่เกิดขึ้นระหว่างเป็นไข้ทับระดู ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อจากการรับประทานอาหาร แต่เป็นเพราะฮอร์โมนเอสโตรเจนและฮอร์โมนเซโรโทนินลดลง ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการท้องเสียได้ และยังส่งผลให้มีอาการไม่สบายท้องอื่นๆ ด้วย เช่น ท้องอืด แน่นท้อง

การป้องกันอาการท้องเสียตอนมีประจำเดือน

ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่จะกระตุ้นให้มีอาการท้องเสียมากขึ้น เช่น อาหารที่มีรสจัด หวานจัด เผ็ดจัด มันจัด ผลไม้บางชนิด และนม รวมถึงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ด้วยเช่นกัน อีกทั้งควรหมั่นออกกำลังกายเป็นประจำก็จะช่วยลดอาการเหล่านี้ได้

การรักษาและการป้องกันไข้ทับระดู

1. ไข้ทับระดูชนิดที่ไม่มีภาวะอื่นแอบแฝง

  • ไข้ทันระดูสามารถรักษาตามอาการได้ทันที ถ้ามีอาการปวดศีรษะ ตัวร้อน และปวดท้องน้อย ก็ให้ใช้ยาแก้ปวดลดไข้ ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาแก้ปวดประจำเดือนตามปกติ
  • ดูแลทำความสะอาดอวัยวะเพศด้วยการเปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยๆ ทุก 4 ชั่วโมง เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
  • ดื่มน้ำอุ่นเพื่อขับพิษไข้ จะได้ระบายออกมาทางเหงื่อและปัสสาวะ
  • ใช้ถุงน้ำร้อนประคบที่ท้อง เพื่อให้เลือดประจำเดือนขับออกมาได้คล่องตัวขึ้น

2. ไข้ทับระดูที่มีสภาวะโรคแอบแฝง

  • ควรรีบพบแพทย์ทันที เพื่อสอบถามซักประวัติผู้ป่วยและประวัติการใช้ยา รวมถึงประวัติการมีเพศสัมพันธ์ และควรเข้ารับการตรวจภายในเพื่อตรวจดูตกขาวที่ผิดปกติ และเก็บเชื้อจุลินทรีย์จากสารคัดหลั่งที่อยู่ภายในช่องคลอดและปากมดลูก เพื่อตรวจหาชนิดของเชื้อโรค ร่วมกับการตรวจเลือดกับปัสสาวะ ตรวจอัลตราซาวด์ว่าตั้งครรภ์หรือไม่ สำหรับประกอบคำวินิจฉัยโรค
  • ผู้ป่วยไข้ทับระดูบางรายที่มีอาการรุนแรงมาก อาจต้องใช้วิธีส่องกล้องทางหน้าท้อง หรือสอดกล้องขนาดเล็กเข้าไปเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อเพิ่มเติมด้วย
  • ควรรับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด และผู้ป่วยไข้ทับระดูต้องไปพบแพทย์เพื่อติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง รวมถึงงดมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะรักษาหายขาด
  • หลังหายจากอาหารป่วยในช่วงแรกแล้ว ผู้ชายควรใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ เป็นการป้องกันไม่ให้โรคแพร่กระจายได้
  • ไม่ควรเปลี่ยนคู่นอนบ่อยๆ เพื่อลดโอกาสเสี่ยงในการติดโรค
  • กรณีที่ผู้หญิงรักษาแล้ว ควรพาคู่นอนไปรักษาด้วย เมื่อหายขาดแล้วจะได้ไม่กลับมาเป็นซ้ำอีก

เป็นไข้ทับระดูสระผมได้ไหม ?

หลายคนคงเคยได้ยินความเชื่อที่ว่า เป็นไข้ทับระดูไม่ควรสระผม เพราะจะยิ่งทำให้อาการหนักขึ้น จริงๆ แล้วการสระผมไม่ใช่ปัจจัยหลักที่ทำให้อาการป่วยทรุดลง เพียงแต่ว่าหากคุณสระผมขณะมีไข้ทับระดูแล้วไม่เป่าให้แห้ง ความชื้นจากเส้นผมอาจทำให้อุณหภูมิร่างกายเย็นลง และทำให้อาการป่วยรุนแรงมากขึ้น ทางที่ดีหากต้องการสระผมควรเป่าให้แห้งทันที หรือหากกังวลก็สามารถสระผมที่ร้านทำผมแทนได้

ไข้ทับระดูเป็นโรคที่ไม่ร้ายแรง หากได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง และเมื่อหายแล้วควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น หมั่นออกกำลังกาย รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ดูแลสุขอนามัยส่วนตัว ป้องกันตัวเองด้วยการใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ จะช่วยให้ห่างไกลจากโรคไข้ทับระดูได้

ที่มาของข้อมูล

  1. Margaret M et al., Do Fluctuations in Ovarian Hormones Affect Gastrointestinal Symptoms in Women With Irritable Bowel Syndrome?(https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3322543/pdf/nihms365842.pdf), 10 April 2012
  2. Matthew T Bernstein, Gastrointestinal symptoms before and during menses in healthy women (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3901893/pdf/1472-6874-14-14.pdf), 22 January 2014

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่