เลซิติน (Lecithin)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 4 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,434,098 คน

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 04/03/2562

เลซิติน (Lecithin) คือไขมันที่จำเป็นต่อเซลล์ของร่างกาย สามารถพบได้จากอาหารหลายประเภท เช่น ถั่วเหลือง ข้าวโอ๊ต ไข่ นม ถั่วลิสง กะหล่ำปลี ช็อคโกแลต

โฆษณาจาก HonestDocs
"งูสวัด" ภัยร้ายที่ครืบครายเข้ามาในตัวผู้สูงอายุ

พาผู้ใหญ่ในบ้านมา ฉีดวัคซีน ป้องกันไว้ก่อนเลยวันนี้ เพียง 3,575 บ. เท่านั้น

%e0%b8%87%e0%b8%b9%e0%b8%aa%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b9%83%e0%b8%ab%e0%b8%a1%e0%b9%8835 internal ad

เลซิตินนำใช้ทำยาเพื่อรักษาภาวะผิดปกติด้านความจำอย่างโรคสมองเสื่อม (dementia) และอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease) อีกทั้งยังรักษาโรคนิ่วในถุงน้ำดี (Gallbladder disease) โรคตับ ภาวะซึมเศร้าบางประเภท (Depression) ภาวะวิตกกังวล (Anxiety) โรคปลอกประสาทเสื่อม (Multiple sclerosis) ป้องกันท่อน้ำนมอุดตันในแม่ที่ต้องให้นมบุตร และโรคผิวหนังอักเสบ (Eczema)

บางคนใช้วิธีทาเลซิตินบนผิวหนังเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นของผิวหนัง ในยาสำหรับดวงตาบางประเภทก็มีการใช้เลซิตินเพื่อกันไม่ให้ตัวน้ำยาสัมผัสกับกระจกตาโดยตรง

เลซิตินทำงานอย่างไร?

เลซิตินถูกเปลี่ยนเป็นสารที่สร้างขึ้นในสมองเรียกว่า อะซิทิลคอลีน (Acetylcholine) ซึ่งเป็นสารที่ใช้ส่งผ่านกระแสประสาท (Nerve impulses) ที่ไปสู่การควบคุมการทำงานของร่างกายส่วนต่างๆ ทั้งอัตราการเต้นของหัวใจ การนอนหลับ การหายใจ การย่อยอาหาร การขับถ่าย การสืบพันธุ์ และความจำ

การใช้และประสิทธิภาพของเลซิติน

ภาวะที่อาจใช้เลซิตินได้อย่างมีประสิทธิภาพ

  • โรคนิ่วในถุงน้ำดี (Gallbladder disease) ผู้เป็นนิ่วในถุงน้ำดีมักมีอาการท้องอืด ท้องเฟ้อบ่อยๆ หรือปวดท้องใต้ชายโครงด้านขวา เป็นๆ หายๆ ปวดร้าวไปด้านหลังหรือสะบักขวา ซึ่งเกิดจากน้ำดีในถุงน้ำดีขาดความสมดุล มีปริมาณคอเลสเตอรอลมากเกินไป จนเกิดผลึกกลายเป็นก้อนนิ่ว เลซิตินช่วยให้ไขมันในน้ำดีไม่จับตัวจนเป็นก้อนนิ่ว

ภาวะที่เลซิตินอาจไม่สามารถรักษาได้

  • โรคสมองเสื่อมที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์หรือสาเหตุอื่น การรับประทานเลซิตินเพียงอย่างเดียวหรือรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มที่ใช้รักษาผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ ทั้งยา Tacrine หรือยา Ergoloids ไม่อาจช่วยเพิ่มความสามารถทางความคิดของผู้ป่วยได้ อีกทั้งยังไม่อาจชะลอการลุกลามของโรคอัลไซเมอร์ได้

ภาวะที่ยังคงขาดหลักฐานว่าใช้เลซิตินรักษาได้หรือไม่

  • คอเลสเตอรอลสูง ยังคงมีงานวิจัยค่อนข้างจำกัดที่แสดงว่าเลซิตินสามารถลดระดับคอเลสเตอรอลในผู้ที่มีสุขภาพดีหรือผู้ที่กำลังเข้ารับการรักษาในการลดคอเลสเตอรอลด้วยการใช้ยารักษาไขมันในเลือดสูง หรือเรียกว่ายา Statins อย่างไรก็ตาม มีหลักฐานเพียงไม่กี่ชิ้น พบว่าเลซิทินไม่มีผลต่อการลดคอเลสเตอรอลประเภทไลโพโปรตีนความหนาแน่นต่ำ (Low-density lipoprotein (LDL)) หรือไขมันเลว แม้กระทั่งระดับคอเลสเตอรอลโดยรวมในผู้ที่มีภาวะคอเลสเตอรอลสูง
  • โรคอารมณ์สองขั้ว (Manic-depressive disorder) มีงานวิจัยกล่าวถึงการรับประทานเลซิตินจะลดอาการประสาทหลอน พูดตะกุกตะกัก และหลงผิดในผู้ป่วยมาเนีย แต่ก็ยังไม่แน่ชัด
  • ผิวแห้ง, โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Dermatitis) เลซิตินมักจะอยู่ในครีมผิวหนังเพื่อช่วยคงความชุ่มชื้นของผิวหนัง แม้ว่าจะมีผู้ใช้บางรายอ้างว่าใช้ได้ผล แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือพอจะแสดงให้เห็นว่าเลซิตินจะช่วยแก้โรคนี้
  • ศักยภาพทางด้านกีฬา มีงานวิจัยจำนวนน้อยที่แสดงว่าการรับประทานเลซิตินไม่อาจช่วยเพิ่มความสามารถทางการกีฬาของนักกีฬาอาชีพได้
  • อาการยึกยือ (Tardive dyskinesia) การศึกษากล่าวว่าการรับประทานเลซิตินเพียงอย่างเดียวหรือร่วมกับลิเทียม (Lithium) ไม่อาจลดอาการของผู้ที่มีอาการยึกยือได้แม้จะใช้ยามานานกว่า 2 เดือน
  • โรคพาร์กินสัน (Parkinson’s disease) งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าการรับประทานเลซิติน 32 กรัมทุกวันไม่อาจช่วยลดอาการของผู้ป่วยพาร์กินสันได้

ผลข้างเคียงและความปลอดภัยของเลซิติน

คนส่วนมากสามารถรับประทานเลซิตินได้โดยจัดว่ามีความปลอดภัยค่อนข้างดี อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้อย่างท้องร่วง คลื่นไส้ ปวดท้อง หรือรู้สึกอิ่ม

คำเตือนและข้อควรระวังในการกินเลซิติน

สตรีมีครรภ์และแม่ที่ต้องให้นมบุตร ณ ขณะนี้ยังคงขาดแคลนข้อมูลที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับความปลอดภัยจากการใช้เลซิตินในกลุ่มผู้หญิงที่ต้องให้นมบุตรกับผู้มีครรภ์ ดังนั้นคนในกลุ่มดังกล่าวควรเลี่ยงใช้เพื่อความปลอดภัย

ปริมาณยาที่ใช้

ขนาดยาที่เหมาะสมสำหรับเลซิตินนั้นจะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุ สุขภาพ และภาวะความเจ็บป่วยอื่นๆ ของผู้ใช้ ซึ่ง ณ ขณะนี้ยังคงขาดแคลนข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ในการบ่งบอกถึงปริมาณที่เหมาะสมในการกินเลซิติน ดังนั้นต้องจำไว้ว่าแม้จะเป็นผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติก็อาจไม่ปลอดภัย ควรปฏิบัติตามคำแนะนำบนฉลากยาและปรึกษากับเภสัชกร แพทย์ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนใช้ทุกครั้ง

โฆษณาจาก HonestDocs
"งูสวัด" ภัยร้ายที่ครืบครายเข้ามาในตัวผู้สูงอายุ

พาผู้ใหญ่ในบ้านมา ฉีดวัคซีน ป้องกันไว้ก่อนเลยวันนี้ เพียง 3,575 บ. เท่านั้น

%e0%b8%87%e0%b8%b9%e0%b8%aa%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b9%83%e0%b8%ab%e0%b8%a1%e0%b9%8835 internal ad

แม่ที่ต้องให้นมบุตร การกินเลซิตินมีความปลอดภัย ราคาไม่แพง และให้ผลดี ยิ่งสำหรับแม่ที่ต้องในนมบุตรที่ประสบปัญหาท่อน้ำนมอุดตัน โดยองค์กรการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่แคนนาเดียนแนะนำว่าให้กินเลซิตินในปริมาณ 1,200 มิลลิกรัม เป็นเวลา 4 ครั้งต่อวัน 

ที่มาของข้อมูล

  1. Andrew Weil, Lecithin for Cholesterol Control? (https://www.drweil.com/health-wellness/body-mind-spirit/heart/lecithin-for-cholesterol-control/), 3 September 2007.
  2. Jack Newman, Lecithin (https://www.canadianbreastfeedingfoundation.org/basics/lecithin.shtml), January 2005.
  3. Understanding Gallstones -- Prevention (https://www.webmd.com/digestive-disorders/understanding-gallstones-prevention),  31 March 2019.

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

คำถามเกี่ยวกับยาชนิดนี้? ถามทีมแพทย์ของเราทางออนไลน์เลยค่ะ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

สั่งซื้อยาออนไลน์

เป็นเพื่อนกับเราทาง LINE: "@honestdocs" คุณสามารถสั่งให้เราจัดส่งยาถึงบ้านได้แล้ววันนี้ จัดส่งฟรีด้วย "EMS ทั่วประเทศภายใน 3 วัน หรือค่าบริการส่งตามระยะทางสำหรับการ"ส่งด่วน"ภายใน 24 ชม. ใน กทม. คุณสามารถจ่ายโดยการโอนเงินผ่านทางธนาคาร หมายเหตุ: i) เราไม่ได้เป็นร้านขายยาเอง แต่เราให้ความสะดวกแก่คนไข้โดยมีบริการสั่งซื้อยาจากเภสัชกรแล้วจัดส่งให้แก่ท่าน ii) เราไม่สามารถบริการจัดส่งยาที่อยู่ในกลุ่มยาอันตราย และยาควบคุม (ซึ่งต้องสั่งโดยแพทย์เท่านั้น)

เพิ่มเราเป็นเพื่อนทางไลน์