Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

น้ำมันตับปลา (Cod liver oil)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 805,728 คน

รีวิวโดยทีมแพทย์และเภสัชกร HonestDocs วันที่ 04/03/2562

น้ำมันตับปลา (Cod liver oil) คือน้ำมันที่ได้จากการรับประทานตับปลาคอดหรือจากผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (หรือที่เรียกว่า อาหารเสริม) ซึ่งมีประโยชน์มากมายทั้งช่วยรักษาภาวะไขมันในเลือดสูง ภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ ข้อเสื่อม (Osteoarthritisภาวะซึมเศร้า (Depression) โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองที่เรียกว่าโรคแพ้ภูมิตัวเอง (Systemic lupus erythematosus (SLE)) และภาวะติดเชื้อภายในหูชั้นกลาง (Otitis media) มีการศึกษาว่าน้ำมันตับปลาอาจช่วยลดระดับไขมันในเลือดชนิดไตรกลีเซอไรด์และลดความดันโลหิต มีการศึกษาว่าน้ำมันตับปลาไม่ช่วยในการลดระดับคอเลสเตอรอลที่สูงหรือลดอาการปวดข้อ (Arthritis) ได้ 

ประโยชน์ของน้ำมันตับปลา

น้ำมันตับปลาประกอบด้วยกรดไขมันที่ป้องกันการเกิดลิ่มเลือด ช่วยลดอาการเจ็บปวดและอาการบวมได้อีกด้วย นอกจากนี้ยังพบว่ามีวิตามินเอ (Vitamin A) และวิตามินดี (Vitamin D) อีกด้วย

ภาวะที่น้ำมันตับปลามักจะมีประสิทธิภาพ

  • ลดระดับไขมันในเลือดที่เรียกว่าไตรกลีเซอไรด์ การรับประทานน้ำมันตับปลาอาจช่วยลดระดับไตรกลีเซอไรด์ 20-50 % ในกลุ่มผู้ที่มีระดับไตรกลีเซอไรด์สูง

ภาวะที่อาจใช้น้ำมันตับปลาได้

  • ความดันโลหิตสูง น้ำมันตับปลาอาจมีผลช่วยต่อความดันโลหิตขณะหัวใจบีบตัวและความดันโลหิตขณะหัวใจคลายตัวได้เล็กน้อย
  • โรคไตในผู้เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 การรับประทานน้ำมันตับปลาอาจช่วยลดภาวะโปรตีนรั่วทางปัสสาวะของผู้ที่มีภาวะแทรกซ้อนของโรคไตจากโรคเบาหวาน

ภาวะที่ยังคงขาดหลักฐานว่าน้ำมันตับปลารักษาได้หรือไม่

  • ภาวะซึมเศร้า (Depression) มีหลักฐานบางชิ้นที่กล่าวว่าผู้ที่รับประทานน้ำมันตับปลาจะมีอาการจากโรคซึมเศร้าน้อยกว่าผู้ที่ไม่ได้รับประทาน
  • ภาวะติดเชื้อที่หูชั้นกลางในเด็กเล็ก งานวิจัยเบื้องต้นกล่าวว่าการรับประทานน้ำมันตับปลาร่วมกับวิตามินรวมสำหรับเด็กที่ประกอบด้วยซีลีเนียม (Selenium) อาจช่วยป้องกันหรือลดจำนวนครั้งในการเกิดภาวะติดเชื้อในหูของเด็กเล็กได้

ผลข้างเคียงและความปลอดภัยของน้ำมันตับปลา

สำหรับผู้ใหญ่และเด็กส่วนมากจะสามารถรับประทานได้ค่อนข้างปลอดภัย โดยอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงบ้าง อย่างท้องอืด มีกลิ่นปาก แสบร้อนกลางอก ถ่ายเหลว และคลื่นไส้ โดยการรับประทานพร้อมอาหารมักจะช่วยลดผลข้างเคียงข้างต้นได้

การรับประทานน้ำมันตับปลาในปริมาณมากอาจเกิดอันตราย เพราะทำให้เลือดไม่แข็งตัว ซึ่งเพิ่มโอกาสการเกิดภาวะเลือดออกในอวัยวะต่างๆ ได้มากขึ้น หรือมีอาการเลือดหยุดยากหากเกิดบาดแผล อีกทั้งการรับประทานที่มากเกินไปอาจทำให้ระดับวิตามินเอและวิตามินดีในร่างกายมากเกินไปเช่นกัน

ยังไม่มีข้อมูลบ่งชี้เพียงพอสำหรับการทาน้ำมันตับปลาบนผิวหรือรักษาแผล

คำเตือนและข้อควรระวังเป็นพิเศษ

สตรีมีครรภ์และแม่ที่ต้องให้นมบุตร คนกลุ่มนี้สามารถรับประทานน้ำมันตับปลาได้หากรับประทานในปริมาณที่ไม่เกินกว่าคำแนะนำและได้รับวิตามินเอและวิตามินดีที่เพียงพอในแต่ละวัน น้ำมันตับปลาอาจจะไม่ปลอดภัยหากรับประทานเข้าไปในปริมาณมาก ผู้หญิงที่กำลังตั้งครรภ์หรือต้องให้นมบุตรไม่ควรรับประทานน้ำมันตับปลาที่มีวิตามินเอมากกว่า 3,000 ไมโครกรัม และวิตามินดีมากกว่า 100 ไมโครกรัม

เบาหวาน น้ำมันตับปลาอาจเพิ่มระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานได้ แต่ยังต้องการการศึกษาเพิ่มเติม

ความดันโลหิตสูง น้ำมันตับปลาสามารถลดระดับความดันเลือดได้และอาจทำให้ความดันตกลงมากเกินหากรับประทานร่วมกับยาควบคุมความดันโลหิตสูง ดังนั้นหากคุณต้องใช้ยาควบคุมความดันโลหิตสูง ควรรับประทานน้ำมันตับปลาด้วยความระมัดระวัง

การใช้น้ำมันตับปลาร่วมกับยาชนิดอื่น

ควรใช้น้ำมันตับปลาร่วมกับยาเหล่านี้ด้วยความระมัดระวัง

  • ยาสำหรับความดันโลหิตสูง (Antihypertensive drugs)
    น้ำมันตับปลาสามารถลดระดับความดันเลือดได้และอาจทำให้ตกลงมากเกินหากทานร่วมกับยาความดัน โดยยาควบคุมความดันมีตัวอย่างดังนี้ Captopril (Capoten), Enalapril (Vasotec), losartan (Cozaar), valsartan (Diovan), diltiazem (Cardizem), Amlodipine (Norvasc), Hydrochlorothiazide (HydroDiuril), Furosemide (Lasix) และอื่นๆ
  • ยายับยั้งการแข็งตัวของเลือด (Anticoagulant / Antiplatelet drugs)
    น้ำมันตับปลาสามารถชะลอการเกิดลิ่มเลือดได้ ดังนั้นการรับประทานน้ำมันตับปลาร่วมกับยาชะลอการเกิดลิ่มเลือดจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดรอยฟกช้ำหรือเลือดออกได้ โดยยาที่ชะลอการเกิดลิ่มมีตัวอย่างดังนี้ Aspirin, Clopidogrel (Plavix), Diclofenac (Voltaren, Cataflam, others), Ibuprofen (Advil, Motrin, others), Naproxen (Anaprox, Naprosyn, others), Dalteparin (Fragmin), Enoxaparin (Lovenox), Heparin, Warfarin (Coumadin) และอื่นๆ

ปริมาณการใช้น้ำมันตับปลา

การรับประทานน้ำมันตับปลาช่วงเช้าหลังมื้ออาหารจะเป็นประโยชน์ต่อการสร้างแหล่งพลังงานที่ดีต่อสุขภาพ

  • สำหรับลดระดับไตรกลีเซอไรด์ น้ำมันตับปลา 20 มิลลิลิตร/วัน
  • สำหรับระดับความดันโลหิต น้ำมันตับปลา 20 มิลลิลิตร/วัน
ที่มาของข้อมูล
  1. British Medical Journal., THE PHARMACOLOGICAL VALUE OF COD-LIVER OIL., (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2339030/?page=2), 13 August 1921.
  2. Shearer GC, Savinova OV, Harris WS., Biochim Biophys Acta, Fish oil -- how does it reduce plasma triglycerides?, (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22041134), May 2011.

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

คำถามเกี่ยวกับยาชนิดนี้? ถามทีมแพทย์ของเราทางออนไลน์เลยค่ะ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

สั่งซื้อยาออนไลน์

เป็นเพื่อนกับเราทาง LINE: "@honestdocs" คุณสามารถสั่งให้เราจัดส่งยาถึงบ้านได้แล้ววันนี้ จัดส่งฟรีด้วย "EMS ทั่วประเทศภายใน 3 วัน หรือค่าบริการส่งตามระยะทางสำหรับการ"ส่งด่วน"ภายใน 24 ชม. ใน กทม. คุณสามารถจ่ายโดยการโอนเงินผ่านทางธนาคาร หมายเหตุ: i) เราไม่ได้เป็นร้านขายยาเอง แต่เราให้ความสะดวกแก่คนไข้โดยมีบริการสั่งซื้อยาจากเภสัชกรแล้วจัดส่งให้แก่ท่าน ii) เราไม่สามารถบริการจัดส่งยาที่อยู่ในกลุ่มยาอันตราย และยาควบคุม (ซึ่งต้องสั่งโดยแพทย์เท่านั้น)

เพิ่มเราเป็นเพื่อนทางไลน์