สุขภาพจิต

สมการความเครียด

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
Istock 842726934 %282%29

ความเครียดเท่ากับความต้องการหารด้วยความสามารถ

ในชีวิตประจำวันของปุถุชน ผมพบว่าสมการนี้ใช้ได้เสมอ

คนเราต้องการอะไรได้ทั้งนั้น ไม่ผิดอะไร ตอนเป็นเด็กเล็ก อยากได้ขนม ตอนเป็นเด็กโตอยากเล่นเกม ตอนเป็นหนุ่มสาวอยากให้ เขารักเรา ตอนเป็นผู้ใหญ่อยากได้เงินเดือนดี ตอนแต่งงานแล้ว อยากให้เขา (สามี/ภรรยา) นิสัยดี พอมีลูกอยากให้ลูกไม่ดีอ ตอนลูก โตแล้วอยากให้เขาเป็นหมอ พอเขาแต่งงานอยากให้เขยหรือสะใภ้เชือฟังเรา ตอนเกษียณอยากมีชื่อเสียง ตอนแก่แล้วอยากให้ลูกหลาน เอาเงินมาให้ เหล่านี้เป็นความต้องการในระดับท็อปเท็น

ความต้องการเฉพาะเรื่องระหว่างทางมีเป็นหมื่นแสน อยากได้ เสือผ้าใหม่ อยากได้รถ อยากได้บ้าน ฯลฯ

เมื่อต้องการก็ต้องหาทางเอามาให้ได้ คือมีความสามารถที่จะเอามา แต่ถ้าเอามาไม่ได้ ไม่มีความสามารถ ก็ต้องรู้จัก ไม่ต้องการ” นั้นคือ ปล่อยวาง ใครใช้ชีวิตได้อย่างนี้ก็ไม่ต้องเครียด

ผมทำงานมาเกือบสามสิบปีแล้ว ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่สุดคือคนที่ อยากได้นั้นนี้ แต่ก็ไม่สามารถได้ตามความต้องการ ขณะเดียวกันก็ เลิกอยากไม่ได้ด้วย ชีวิตจึงติดอยู่ตรงกลาง ติดอยู่ครู่หนึ่งคงไม่เป็นไร ถ้าติดอยู่นาน ๆ ก็มักทำอะไรออกนอกลู่นอกทาง เช่น โทษตนเอง ว่าเราไม่เอาไหน ก็กลายเป็นโรคซึมเศร้า โทษคนอึนว่าเป็นต้นเหตุ ก็กลายเป็นคนหวาดระเวง เปลี่ยนเรื่องเปลี่ยนประเด็น ก็กลายเป็น ความเจ็บป่วยทางกายต่าง ๆนานา โกรธแค้นแต่ไม่กล้าแสดงออกตรง ก็กลายเป็นคนย่าคิดย่าทำ เป็นต้น

ผมพูดเสมอว่า ความเครียดเป็นเรื่องดี ทำให้เราพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง เช่น เครียดเพราะสอบชิงทุนไปต่างประเทศไม่ได้ ก็ต้อง พัฒนาความสามารถสอบให้ได้ จะได้หายเครียด แค่นี้เราก็มีความ สามารถสูงขึ้นอีกระดับหนึ่ง เครียดเพราะอยากได้รถใหม่แต่เงินไม่พอทำให้เราต้องหางานทำเพิ่มเติมเพื่อให้มีเงินพอจะได้ไปซื้อรถใหม่

แต่ชีวิตคนเรามักซับซ้อน มิได้มีความต้องการเดียว ๆ ง่ายๆแบบที่ยกตัวอย่าง พอไปทำงานล่วงเวลาหาเงินเพื่อซื้อรถใหม่ก็มีเวลา ให้ลูกน้อยลง ลูกเริ่มเกเร กลับบ้านดึก อาจจะไปใช้ยาเสพติด เช่นนี้ เราก็จะเครียดเพราะต้องการให้ลูกกลับบ้านเร็ว ไม่พัวพันยาเสพติดซ้อนขึ้นมา อยากได้ก็ต้องพัฒนาความสามารถอีก บางครั้งเราจึงต้อง รักษาสมดุลของความอยากหลายๆประการที่ประเดประดังเข้ามาในชีวิต

ดังนั้นง่ายกว่ามากถ้าเราจะไม่อยากได้อะไรที่ไม่สมเหตุสมผลหรือเกินกำลังอย่างมาก เท่านี้เองคือเคล็ดลับของชีวิตคนธรรมดา

ผู้ป่วยของผมมักเป็นคนที่อยากได้ แต่นั่งเฉย ๆ ไม่ทำอะไรเอาแต่เครียดเรือรังอยู่เช่นนั้น ตัวอย่างคลาสสิกคือเรื่องสามีมีหญิงอื่นผู้ป่วยมักไม่ตัดสินใจทำอะไรนอกจากบ่นว่าสามี แล้วตนเองซึมเศร้าไม่ทำอะไรมากกว่านี้

หรืออยากได้อะไรและทำแล้ว พอไม่ได้ ก็ไม่ยอมรับผลของการ กระทำ เอาแต่ปนว่าฟ้าดินหรือโทษคนอื่น ตัวอย่างคลาสสิกคือข้าราชการ ลูกจ้างบริษัทห้างร้าน ที่ไม่ได้อะไรดังใจ มักคิดว่าตนเองทำดีแล้วไม่ได้ดี

หรือไม่ก็อยากได้นั้นได้นี้สารพัดจนเข้าข่ายเป็นไปไม่ได้ ตัวอย่าง คลาสสิกคือพ่อแม่ที่คาดหวังลูกสูง อยากให้ลูกเรียนเก่ง สอบติด คณะแพทย์ มีแฟนดี โตขึ้นรวย พอลูกเรียนไม่เก่งก็ทุ่มไม่อันให้เขาเป็น อย่างที่เราต้องการ

ดีที่สุดคือ “อยาก”ให้น้อยที่สุด พอความอยากเป็นศูนย์ความเครียดจึงเป็นศูนย์ด้วย

จากสมการที่ว่า อีกวิธีหนึ่งคือเปลี่ยนความสามารถเป็น “ปัญญา” หมายถึงมีความคิดที่ถูกชอบ เช่นนี้เราจะได้ความเครียดในระดับที่ เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์ แต่ละช่วงชีวิต

ชีวิตจึงพัฒนาไปได้ครับ

คุณสามารถอ่านข้อมูลดีๆมีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "บำบัดเครียด" โดยน.พ. ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ จากสำนักพิมพ์อมรินทร์สุขภาพ เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
การคลายความเครียดสำหรับเด็ก
การคลายความเครียดสำหรับเด็ก

การคลายความเครียดสำหรับเด็ก : จะทำให้การผ่อนคลายความเครียดเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของเด็กได้อย่างไร

การช่วยเหลือนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้ให้ประสบความสำเร็จที่โรงเรียน
การช่วยเหลือนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้ให้ประสบความสำเร็จที่โรงเรียน

8 ขั้นตอนต่อไปนี้เป็นกุญแจที่จะช่วยให้ผู้สอนสามารถช่วยเหลือนักเรียนให้ประสบความสำเร็จ