Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
แพทย์ทางเลือก

นวดสปอร์ต คืออะไร ดีไหม ถ้าไม่ใช่นักกีฬานวดได้ไหม?

นวดสปอร์ต ศาสตร์การนวดที่พัฒนาขึ้นมาเพื่อนักกีฬา ช่วยเพิ่มศักยภาพนักกีฬา และมีการนำมาประยุกต์ใช้เพื่อบรรเทาอาการของคนทั่วไปด้วย
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 19 ม.ค. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 566,776 คน

นวดสปอร์ต คืออะไร ดีไหม ถ้าไม่ใช่นักกีฬานวดได้ไหม?

อาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อหลังการออกกำลังกาย หรือการบาดเจ็บระหว่างการออกกำลังกาย นับเป็นสิ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้กับผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ แม้ว่าอาการดังกล่าวจะสามารถป้องกันได้ในเบื้องต้น ด้วยการยืดกล้ามเนื้อก่อนและหลังการออกกำลังกาย แต่ก็นับว่ายังมีความเสี่ยงอยู่ค่อนข้างมาก จึงมีอีกวิธีหนึ่งที่มีประสิทธิภาพและนิยมใช้ในหมู่นักกีฬาอาชีพ นั่นคือการนวดสปอร์ต ศาสตร์การนวดที่พัฒนาขึ้นเพื่อนักกีฬาโดยเฉพาะ

การนวดสปอร์ตคืออะไร?

การนวดสปอร์ต (Sport massage) คือศาสตร์การนวดที่มีมานานนับพันปี สันนิษฐานว่าเกิดขึ้นตั้งแต่ยุคกรีกโรมัน ที่แพทย์สมัยนั้นนิยมนวดให้นักสู้ (Gladiator) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นกล้ามเนื้อก่อนการต่อสู้ และผ่อนคลายกล้ามเนื้อหลังจากการต่อสู้สิ้นสุดลง

การนวดลักษณะนี้ถูกพัฒนาเรื่อยมาจนกระทั่งในช่วงศตวรรษที่ 20 วงการกีฬาของสหรัฐอเมริกาและยุโรปได้เริ่มนำศาสตร์การนวดนี้มาใช้กับนักกีฬามากขึ้น โดยเฉพาะกีฬามวย

การนวดสปอร์ตในปัจจุบันนับว่าแตกต่างจากการนวดรูปแบบอื่นๆ ค่อนข้างมาก โดยจะเน้นนวดกล้ามเนื้อระดับลึก มีการใช้เทคนิคที่หลากหลาย เช่น ลูบยาว ลูบสั้น เคาะ ตบ คลึง เขย่า ยืดกล้ามเนื้อ

เทคนิคการนวดทั้งหมดเป็นไปเพื่อให้นักกีฬาได้ใช้กล้ามเนื้อได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และลดโอกาสที่จะเกิดอาการบาดเจ็บขณะแข่งขัน

ควรใช้การนวดสปอร์ตเมื่อไร?

โดยทั่วไปแล้วการนวดสปอร์ตสำหรับนักกีฬาอาชีพ จะแบ่งเป็น 3 ช่วงหลักๆ โดยมีวัตถุประสงค์ของการนวดจะแตกต่างกันออกไป ดังนี้

1. นวดสปอร์ตก่อนการแข่งขันประมาณ 20-60 นาที

การนวดช่วงนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นกล้ามเนื้อให้ตื่นตัว พร้อมสำหรับการใช้งาน ลดโอกาสเสี่ยงที่จะเกิดการบาดเจ็บ

แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดผู้ทำการนวดจะเน้นนวดกล้ามเนื้อส่วนที่จำเป็นต้องใช้งานมากที่สุด ให้เหมาะกับผู้เล่นกีฬาแต่ละชนิดกีฬา เช่น

  • นักวิ่ง จะเน้นนวดบริเวณขาเป็นหลัก
  • นักเทนนิส จะเน้นบริเวณขา แขน และหัวไหล่
  • ช่วยคลายอาการเจ็บ ตึง ปวดกล้ามเนื้อ
  • ช่วยลดอาการเมื่อยล้า
  • เพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ และข้อต่อ
  • ลดโอกาสเกิดพังผืดบริเวณกล้ามเนื้อ
  • ช่วยให้อาการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อหายเร็วขึ้น

การนวดลักษณะนี้จะใช้เทคนิคลูบยาว ลูบสั้น เคาะ ตบ คลึง เขย่า ไม่มีการรีดเส้นหรือกดจุด เพราะอาจทำให้กล้ามเนื้อบาดเจ็บได้ การนวดก่อนการแข่งขันจะใช้เวลาประมาณ 15-20 นาที

2. นวดสปอร์ตระหว่างการแข่งขัน (ช่วงพัก)

การนวดช่วงนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต ทำให้ออกซิเจนไปหล่อเลี้ยงกล้ามเนื้อได้มากขึ้น คลายความอ่อนล้า ช่วยให้ข้อต่อยืดหยุ่น ลดโอกาสเสี่ยงของอาการปวดเกร็งหรือเป็นตะคริวระหว่างการแข่งขัน

สาเหตุที่ต้องมีการนวดระหว่างการแข่งขัน เป็นเพราะนักกีฬาจะมีการใช้กล้ามเนื้อมัดเดิมซ้ำๆ อย่างต่อเนื่อง ซึ่งกระบวนการเผาผลาญพลังงานของกล้ามเนื้อนั้นจะทำให้เกิดของเสียนั่นคือกรดแลคติก (Lactic acid) ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนล้า

การนวดด้วยเทคนิคลูบยาว ลูบสั้น เขย่า คลึง จะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิตให้ดีขึ้น ทำให้ร่างกายขับกรดแลคติกออกได้เร็วขึ้น

บางครั้งอาจมีการใช้น้ำแข็งประคบกล้ามเนื้อร่วมด้วย เพื่อช่วยลดการอักเสบ ปวด บวม หรือช้ำ

ทั้งนี้ การนวดระหว่างการแข่งขันนั้นจะไม่มีเวลาที่ตายตัว ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาพักของกีฬานั้นๆ แต่ส่วนใหญ่จะใช้เวลานวดประมาณ 5-10 นาที

3. นวดสปอร์ตหลังการแข่งขันประมาณ 30 นาที ถึง 2 ชั่วโมงครึ่ง

การนวดช่วงเวลานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต กำจัดกรดแลคติกออกจากร่างกาย และลดอาการบาดเจ็บ ช่วยให้ฟื้นตัวได้เร็วขึ้น

ช่วงเวลานวดที่ดีและมีประสิทธิภาพที่สุดคือ 30 นาทีหลังการแข่งขันเสร็จ แต่ไม่ควรเกิน 2 ชั่วโมงครึ่ง

การนวดหลังการแข่งขันจะใช้เวลาตั้งแต่ 90 นาทีขึ้นไป ขึ้นอยู่กับร่างกายของนักกีฬา

การนวดสปอร์ตเหมาะกับใคร ถ้าไม่ใช่นักกีฬา ควรนวดสปอร์ตหรือไม่?

แม้ว่าการนวดสปอร์ตจะถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อใช้สำหรับวงการกีฬาเป็นหลัก แต่สำหรับบุคคลทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ หรือผู้ที่ทำงานต้องใช้กล้ามเนื้อมัดเดิมๆ ซ้ำๆ เช่น พนักงานออฟฟิศ ที่ต้องใช้กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า ไหล่ ตลอด 8 ชั่วโมง ก็สามารถนำเทคนิคการนวดสปอร์ตมาช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ คลายความเมื่อยล้าได้เช่นเดียวกัน

โดยร้านนวดหรือร้านสปาหลายแหล่งก็มีการนำศาสตร์การนวดสปอร์ตมาประยุกต์ใช้อย่างแพร่หลาย

ทั้งนี้ หากเปรียบเทียบการนวดสปอร์ตตามร้านนวดหรือร้านสปากับช่วงเวลาการนวดของนักกีฬาที่กล้าวไปข้างต้น จะเทียบเท่ากับช่วงหลังออกกำลังกาย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อหลังจากการใช้งานมาอย่างหนัก

การนวดสปอร์ตแก้อาการใดได้บ้าง?

การนวดสปอร์ตอย่างถูกวิธีจะช่วยแก้อาการทางกล้ามเนื้อได้ค่อนข้างมาก ดังนี้

ค่าใช้จ่ายในการนวดสปอร์ต

การนวดสปอร์ตในปัจจุบันเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น ซึ่งเป็นผลมาจากพฤติกรรมของคนที่หันมาออกกำลังกาย ดูแลสุขภาพกันมากขึ้น ทำให้ปัจจุบันร้านนวดหรือร้านสปาต่างๆ เริ่มมีคอร์สนวดสปอร์ตโดยเฉพาะ ราคาเริ่มต้นอยู่ที่ประมาณ 1,000 บาท ต่อ 1 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับค่าบริการของร้านนวดหรือร้านสปานั้นๆ

ใครที่ประสบปัญหาปวดเมื่อยหลังการออกกำลังกาย หรือต้องนั่งทำงานเป็นเวลานานๆ จนรู้สึกปวด เจ็บ ตึงบริเวณคอ บ่า ไหล่ หลัง การนวดสปอร์ตนับว่ามีส่วนช่วยบรรเทาอาการเหล่านั้นลงได้ แต่จำเป็นต้องนวดกับผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการอบรมการนวดสปอร์ตมาโดยเฉพาะ เพราะหากนวดผิดวิธี อาจทำให้อาการเมื่อยล้าหรืออาการบาดเจ็บรุนแรงขึ้นได้


ที่มาของข้อมูล

Montra Health Massage, Sport Massage, (https://www.montraspa.net/massage.php#Sport10).

Studio Academy International Health and Beauty Business Development Center, หลักสูตรการนวดสปอร์ต, (http://www.studio-academy.com/c3/20//หลักสูตรการนวดสปอร์ต).

หมอชวนวิ่ง, ทำความเข้าใจเรื่องกรดแลคติก, (https://www.facebook.com/morchuanwing/posts/2087936651517618/) 14 พฤศจิกายน 2561.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป