มะเร็งและโรคร้าย

โรคมะเร็งผิวหนัง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
Woman with melanoma moles and freckles sunbathing picture id184866898

โรคมะเร็งผิวหนังเกิดได้กับผิวหนังทุกส่วนของร่างกาย รวมทั้งหนังศีรษะ ใบหน้า จมูก ใบหู ผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศ และถุงอัณฑะ

ผิวหนัง เป็นเนื้อเยื่อบุผิว (epithelium) ซึ่งปกคลุมอยู่ภายนอกร่างกายเพื่อป้องกันอันตรายให้กับอวัยวะภายใน นอกจากนี้ยังมีหน้าที่รักษาอุณหภูมิของร่างกายให้คงที่  ผิวหนังในที่นี้รวมถึง หนังศีรษะ ผิวหนังที่ปกคลุมอวัยวะเพศ ถุงอัณฑะ (ในเพศชาย) และผิวหนังบริเวณส่วนนอกของทวารหนัก 

ถาม : โรคมะเร็งผิวหนังเกิดจากอะไร?
ตอบ
: สาเหตุที่แท้จริงของโรคมะเร็งผิวหนังยังไม่ทราบ แต่เชื่อว่า น่าจะมาจากหลายปัจจัยเสี่ยงร่วมกัน โดยปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ ได้แก่

  • การได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตจากแสงแดด (รังสียูวี, ultraviolet radiation) ทั้งชนิดยูวีเอ UVA และยูวีบี UVB อย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน โดยเฉพาะแสงแดดในช่วง 9.00-16.00 น. เพราะเป็นช่วงที่รังสียูวีมีปริมาณสูง
  • คนที่ผิวบางหรือไวต่อแสงแดด หรือเมื่อถูกแดดแล้วผิวคล้ำ/ไหม้ได้ง่าย
  • ความผิดปรกติทางพันธุกรรมบางชนิด ทั้งจากชนิดถ่ายทอดได้และชนิดที่ไม่ถ่ายทอด ซึ่งมักเป็นพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับการแบ่งตัวและ/หรือการตายของเซลล์ปรกติ
  • เชื้อชาติ เพราะโรคมะเร็งผิวหนังเป็นโรคที่พบเกิดได้สูงในคนเชื้อชาติตะวันตก
  • การเป็นแผลเรื้อรังของผิวหนัง ทำให้เกิดการกลายพันธุ์เป็นมะเร็งได้
  • การกลายพันธุ์ไปเป็นมะเร็งของไฝและ/หรือปาน
  • การที่ผิวหนังได้รับสารเคมีหรือยาพอกบางชนิดอย่างเรื้อรัง เช่น สารอาร์ซีนิก และสารไฮโดรคาร์บอน จึงเกิดการกลายพันธุ์ไปเป็นมะเร็ง
  • การที่ผิวหนังได้รับรังสีเอกซ์ปริมาณสูง หรืออย่างเรื้อรัง อาจเกิดการกลายพันธุ์เป็นมะเร็งได้เช่นกัน

ถาม : โรคมะเร็งผิวหนังพบได้บ่อยหรือไม่ เด็กเป็นโรคมะเร็งผิวหนังได้หรือไม่?
ตอบ
: โรคมะเร็งผิวหนังจัดเป็นโรคมะเร็งชนิดที่พบบ่อย ในบางปีพบว่าติดใน 10 อันดับแรกของโรคมะเร็งที่พบมากในหญิงไทย เกิดได้ในทุกช่วงอายุ แต่เกิดได้น้อยกว่ามากในเด็ก เป็นโรคที่มีโอกาสเกิดทั้งในเพศชายและเพศหญิง ในอัตราส่วนใกล้เคียงกัน

ถาม : โรคมะเร็งผิวหนังมีอาการอย่างไร?
ตอบ
: โรคมะเร็งผิวหนังไม่มีอาการเฉพาะ อาการเหมือนการมีแผลเรื้อรัง ไฝ และ/หรือปานทั่วไป อาการของมะเร็งผิวหนังที่พบบ่อย ได้แก่

  • การมีก้อนเนื้อผิดปรกติและโตเร็วใน/บนผิวหนัง โดยมักไม่มีอาการเจ็บ/ปวด
  • มีแผลเรื้อรัง ลุกลามมากขึ้นเรื่อยๆ ถึงแม้จะได้รับการรักษาด้วยวิธีทั่วไปแล้วก็ตาม อาจมีอาการเจ็บแผลร่วมด้วย
  • มีไฝ/ปานผิดปรกติไปจากเดิม มักกินลึกลงไปในผิวหนัง โตเร็วหรือแตกเป็นแผล
  • เมื่อโรคลุกลามมากขึ้น จะมีต่อมน้ำเหลืองที่ใกล้เคียงกับจุดที่เกิดแผล/ก้อนมะเร็งโตจนคลำได้ แต่มักไม่เจ็บ

ถาม : รู้ได้อย่างไรว่าเป็นโรคมะเร็งผิวหนัง?
ตอบ
: แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งผิวหนัง ได้จากการสอบถามประวัติอาการ การตรวจร่างกาย/ตรวจลักษณะก้อนเนื้อ/แผล แต่ที่ให้แน่ชัดที่สุด คือ การตัดชิ้นเนื้อจากก้อนเนื้อ/แผล ตรวจทางพยาธิวิทยา

ถาม : โรคมะเร็งผิวหนังมีกี่ชนิด?
ตอบ
: โรคมะเร็งผิวหนังมีหลายชนิด ที่พบบ่อยมี 3 ชนิด คือ ชนิดเบซาล (basal cell carcinoma) ชนิดสความัส (squamous cell carcinoma) ซึ่งทั้งสองชนิดรวมเรียกว่า มะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา (non-melanoma skin cancer) และชนิดเมลาโนมา (melanoma malignant melanoma)

ถาม : โรคมะเร็งผิวหนังมีกี่ระยะ?
ตอบ
: โรคมะเร็งผิวหนัง มี 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่นๆ ทั่วไป

ระยะของโรคมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา

ระยะที่ 1 ก้อน/แผลมะเร็งมีขนาดโตไม่เกิน 2 เซนติเมตร และเป็นชนิดมีความรุนแรงต่ำ

ระยะที่ 2 ก้อน/แผลมะเร็งมีขนาดโตไม่เกิน 2 เซนติเมตร แต่เป็นชนิดมีความรุนแรงสูง หรือมีขนาดมากกว่า 2 เซนติเมตร

ระยะที่ 3 ก้อน/แผลมะเร็งลุกลามเข้าเนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง และลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียงก้อน/แผลมะเร็งเพียงต่อมเดียว และมีขนาดโตไม่เกิน 3 เซนติเมตร

ระยะที่ 4 ก้อนมะเร็งลุกลามมาก ลุกลามเข้าหลายๆ อวัยวะ และ/หรือ เข้ากระดูก และ/หรือเข้าต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียงหลายต่อม หรือต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียงมีขนาดโตกว่า 6 เซนติเมตร และ/หรือโรคมะเร็งแพร่กระจายเข้าต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ไกลออกไปจากก้อน/แผลมะเร็ง และ/หรือแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือด ไปยังอวัยวะอื่นๆ ที่อยู่ไกลออกไป มักแพร่กระจายเข้าสู่ปอดและกระดูก

ระยะของโรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา

ระยะที่ 1 ก้อนมะเร็งโตไม่เกิน 2 มิลลิเมตร

ระยะที่ 2 ก้อนมะเร็งโตไม่เกิน 2 มิลลิเมตร แต่แตกเป็นแผล หรือก้อนมะเร็งโตเกิน 2 มิลลิเมตร ขึ้นไป

ระยะที่ 3 โรคมะเร็งลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ใกล้กับก้อน/แผลมะเร็ง

ระยะที่ 4 โรคมะเร็งแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือดไปยังอวัยวะอื่น อวัยวะที่พบบ่อยคือ ปอด กระดูก ตับ และสมอง หรือแพร่กระจายตามกระแสน้ำเหลืองไปยังต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ไกลจากก้อนมะเร็ง

ถาม : รู้ได้อย่างไรว่าเป็นโรคมะเร็งผิวหนังระยะที่เท่าไร?
ตอบ
: แพทย์ทราบได้ว่า ผู้ป่วยเป็นโรคมะเร็งผิวหนังระยะที่เท่าไร จากการตรวจต่างๆ ดังได้กล่าวแล้วในเรื่อง มะเร็งคืออะไร? หัวข้อ รู้ได้อย่างไรว่าเป็นโรคมะเร็งระยะที่เท่าไร?

ถาม : โรคมะเร็งผิวหนังมีวิธีรักษาอย่างไร?
ตอบ
: วิธีหลักในการรักษาโรคมะเร็งผิวหนังคือ การผ่าตัด อาจร่วมกับรังสีรักษาและ/หรือเคมีบำบัดเมื่อมีโรคลุกลาม ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับระยะของโรค ชนิดของเซลล์มะเร็ง ตำแหน่งผิวหนังที่เกิดโรค อายุ และสุขภาพของผู้ป่วย ส่วนการรักษาด้วยยารักษาตรงเป้าหรือวัคซีน ยังอยู่ในระหว่างการศึกษา

ถาม : โรคมะเร็งผิวหนังรักษาหายได้หรือไม่?
ตอบ
: โรคมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่เมลาโนมา จัดเป็นโรคมะเร็งที่มีความรุนแรงต่ำหรือปานกลาง โอกาสรักษาหายสูงมาก โดยเฉพาะโรคในระยะแรกๆ มีโอกาสหายสูงถึงประมาณร้อยละ 80-90

ส่วนโรคมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา จัดเป็นมะเร็งชนิดที่มีความรุนแรงสูงโอกาสรักษาหายต่ำกว่าชนิดไม่ใช่เมลาโนมา แต่อย่างไรก็ตามยังมีโอกาสรักษาหายได้ แต่ทั้งนี้ก็เช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่นๆ กล่าวคือ โอกาสในการรักษาหายของโรคมะเร็งผิวหนังทั้งสองชนิดนอกจากจะขึ้นอยู่กับชนิดของเซลล์มะเร็งแล้ว ยังขึ้นอยู่กับระยะของโรคและสุขภาพร่างกายของผู้ป่วยด้วย

ถาม : มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งผิวหนังหรือไม่?
ตอบ
: ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองที่มีประสิทธิภาพ พอจะตรวจให้พบโรคมะเร็งผิวหนังในระยะเริ่มเป็น ดังนั้น วิธีที่ดีที่สุดคือ การสังเกตผิวหนัง ไฝ หรือปานของตนเอง เมื่อพบว่ามีการแตกเป็นแผลหรือโตเร็วผิดปรกติ มีก้อนเนื้อผิดปรกติหรือมีแผลเรื้อรังบนผิวหนัง ควรรีบไปปรึกษาแพทย์

ถาม : มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งผิวหนังหรือไม่?
ตอบ
: ปัจจุบันยังไม่มีวิธีป้องกันการเกิดโรคมะเร็งผิวหนังที่มีประสิทธิภาพ วิธีป้องกันโรคมะเร็งผิวหนังที่ดีที่สุดในขณะนี้ คือ การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ (ที่หลีกเลี่ยงได้) ดังกล่าวแล้ว โดยเฉพาะการถูกแสงแดดจัดเป็นเวลานาน ดังนั้น เมื่อต้องออกแดกควรใช้ร่ม/สวมหมวก หรือเสื้อผ้าปิดบัง เพื่อให้ผิวหนังได้รับแสงแดดโดยตรงน้อยที่สุด และใช้ครีมกันแดดที่มีประสิทธิภาพ ทั้งในการป้องกันรังสียูวีเอคือ ค่าพีเอ (PA : protection grade of UVA) ตั้งแต่สามบวก (+++) ขึ้นไป และรังสียูวีบีคือ ค่าเอสพีเอฟ (SPF : sun protection factor) ตั้งแต่ 15 ขึ้นไป

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้

คู่มือทำความเข้าใจโรคมะเร็งหลายชนิดและอาการของโรคมะเร็ง

สถิติของผู้รอดชีวิตจากโรคมะเร็งขั้นพื้นฐาน
สถิติของผู้รอดชีวิตจากโรคมะเร็งขั้นพื้นฐาน

ข้อเท็จจริงจากสมาคมโรคมะเร็งแห่งสหรัฐอเมริกา (American Cancer Society) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC)

5 สถานที่ที่คุณสามารถหาวิกผมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายระหว่างการรักษามะเร็ง
5 สถานที่ที่คุณสามารถหาวิกผมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายระหว่างการรักษามะเร็ง

เคมีบำบัดนั้นต่อสู้กับมะเร็งแต่สามารถทำให้เกิดผมร่วงได้เช่นกัน