สุขภาพเด็ก

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเยื่อหุ้มสมองอักเสบ (meningitis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเยื่อหุ้มสมองอักเสบ (meningitis)

เยื่อหุ้มสมองอักเสบคืออะไร ?

เยื่อหุ้มสมองอักเสบเป็นการติดเชื้อของน้ำในไขสันหลัง ซึ่งน้ำดังกล่าวก็อยู่รอบ ๆ สมองเช่นกัน โดยบางครั้งก็อาจเรียกว่า spinal meningitis เยื่อหุ้มสมองอักเสบมักมีสาเหตุจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย การทราบสาเหตุเป็นเรื่องสำคัญมาก เนื่องจากความรุนแรงของโรคและการรักษานั้นต่างกัน

เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากไวรัสนั้นมักจะมีความรุนแรงน้อยกว่าและหายได้โดยไม่ต้องให้การรักษาเฉพาะทาง ในขณะที่เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรียอาจมีอาการค่อนข้างรุนแรง และอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อสมอง การสูญเสียการได้ยิน หรือความบกพร่องในการเรียนรู้ได้

ในกรณีเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรีย การทราบว่าแบคทีเรียชนิดใดเป็นตัวก่อโรคก็เป็นเรื่องสำคัญ เนื่องจากยาปฏิชีวนะสามารถป้องกันเชื้อบางชนิดจากการแพร่กระจายและป้องกันไม่ให้ผู้อื่นติดเชื้อได้ ก่อนทศวรรษ 1990 Haemophilus influenza type b (Hib) เป็นเชื้อโรคหลักที่ก่อให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรีย แต่วัคซีนชนิดใหม่ ๆ ที่ให้กับเด็กทุกคนโดยเป็นส่วนหนึ่งของการได้รับวัคซีนตามมาตรฐานก็ช่วยลดอุบัติการณ์ของโรคที่รุนแรงจากเชื้อดังกล่าวได้ โดยทุกวันนี้  Streptococcus pneumonia และ Neisseria meningitidies เป็นสาเหตุหลักของเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย

อาการและอาการแสดงของเยื่อหุ้มสมองอักเสบมีอะไรบ้าง ?

ไข้สูง ปวดศีรษะ และคอแข็ง เป็นอาการที่พบได้ทั่วไปของเยื่อหุ้มสมองอักเสบในผู้ที่มีอายุมากกว่าสองปี อาการเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้ในเวลาหลายชั่วโมง หรืออาจใช้เวลาหนึ่งถึงสองวัน อาการอื่น ๆ อาจมีทั้งคลื่นไส้อาเจียน ไม่สบายตาเมื่อต้องมองแสงจ้า สับสน และง่วงซึม ในทารกและเด็กเล็กอาจไม่พบอาการไข้ ปวดศีรษะ และคอแข็งที่มักพบได้ตามปกติ หรืออาจตรวจพบได้ยาก โดยเด็กเล็กอาจเพียงแค่ดูช้าๆ หรืออาจจะหงุดหงิด อาเจียน หรือกินได้น้อยลง เมื่อโรคเป็นมากขึ้น ผู้ป่วยอาจมีอาการชักได้ ไม่ว่าอายุเท่าใดก็ตาม

จะวินิจฉัยเยื่อหุ้มสมองอักเสบได้อย่างไร ?

การวินิจฉัยให้ได้ตั้งแต่ระยะแรกและการรักษาเป็นสิ่งสำคัญมาก หากมีอาการ ผู้ป่วยควรไปพบแพทย์ทันที การวินิจฉัยมักทำได้จากการเพาะเชื้อจากตัวอย่างน้ำไขสันหลัง โดยได้น้ำไขสันหลังมาจากการเจาะตรวจ (spinal tap) ซึ่งจะแทงเข็มผ่านบริเวณหลังส่วนล่างเข้าไปยังบริเวณที่สามารถเก็บน้ำไขสันหลังมาตรวจได้

การระบุชนิดของแบคทีเรียที่ก่อโรคก็สำคัญต่อการเลือกชนิดของยาปฏิชีวนะที่ถูกต้องเช่นกัน

สามารถรักษาเยื่อหุ้มสมองอักเสบได้หรือไม่ ?

เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรียสามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะหลายชนิดที่มีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม การรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรกของโรคเป็นเรื่องสำคัญ การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะอย่างเหมาะสมสำหรับแบคทีเรียก่อโรคที่พบได้บ่อยจะลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตจากเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรียให้ต่ำกว่า 15% ได้ ถึงแม้ว่าความเสี่ยงดังกล่าวจะสูงกว่าในผู้สูงอายุก็ตาม

เยื่อหุ้มสมองอักเสบสามารถติดต่อได้หรือไม่ ?

ได้ เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากแบคทีเรียบางชนิดสามารถติดต่อได้ แบคทีเรียจะถูกแพร่กระจายผ่านทางการแลกเปลี่ยนลมหายใจและสารคัดหลั่งจากลำคอ (เช่น การไอ การจูบ) โชคดีที่ไม่มีแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดใดเลยที่ติดต่อได้ง่ายเหมือนกับโรคหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ และไม่ได้แพร่กระจายได้จากการสัมผัสหรือการหายใจเอาอากาศที่ผู้ป่วยใช้หายใจร่วมกันอยู่เข้าไป

อย่างไรก็ตาม ในบางครั้งแบคทีเรียก็แพร่กระจายไปสู่ผู้ที่สัมผัสใกล้ชิด หรือสัมผัสกับผู้ป่วยเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ Neisseria meningitides (เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า meningococcal meningitis) หรือเชื้อ Hib เป็นเวลานาน

คนที่อาศัยอยู่ร่วมบ้านหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก หรือใครก็ตามที่ได้สัมผัสโดยตรงกับสารคัดหลั่งจากปาก (เช่น แฟน) ถือว่ามีความเสี่ยงในการติดเชื้อเพิ่มขึ้น ผู้ที่สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ Neisseria meningitides ควรได้รับยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันไม่ให้ติดโรค แต่ในตอนนี้ ไม่ได้แนะนำให้ผู้ที่สัมผัสกับผู้ป่วยเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ Hib ต้องได้รับยาปฏิชีวนะ หากผู้สัมผัสมีอายุมากกว่าสี่ปีหรือน้อยกว่านั้นได้รับวัคซีนป้องกัน Hib ครบแล้ว

มีวัคซีนป้องกันเยื่อหุ้มสมองอักเสบหรือไม่ ?

มี โดยมีทั้งวัคซีนป้องกัน Hib และบางสายพันธุ์ของ N. meningitides และหลาย ๆ ชนิดของ Streptococcus pneumonia วัคซีนสำหรับ Hib นั้นมีความปลอดภัยมากและมีประสิทธิภาพสูง

ยังมีวัคซีนที่ป้องกันสี่สายพันธุ์ของ N. meningitides ด้วย แต่ไม่ได้เป็นวัคซีนที่บรรจุอยู่ตามมาตรฐานในสหรัฐอเมริกา วัคซีนสำหรับเชื้อดังกล่าวยังใช้สำหรับการควบคุมการระบาดของเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ Neisseria meningitides ในอเมริกาอีกด้วย

ควรรายงานว่ามีผู้ป่วยเยื่อหุ้มสมองอักเสบให้ทางรัฐ หรือหน่วยงานสุขภาพท้องถิ่นรับทราบเพื่อติดตามผู้ใกล้ชิดหรือตรวจหาการระบาด นักศึกษามหาวิทยาลัยในปีการศึกษาใหม่ โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยในหอพักจัดว่ามีความเสี่ยงต่อเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ Neisseria meningitides สูงกว่า และควรได้รับความรู้เกี่ยวกับวัคซีนที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงได้ ถึงแม้ว่าการระบาดใหญ่จะไม่ได้เกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา แต่บางประเทศก็มีการระบาดเป็นช่วง ๆ ผู้ที่เดินทางข้ามประเทศควรตรวจสอบว่ามีคำแนะนำให้รับวัคซีนป้องกันเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ Neisseria meningitides สำหรับประเทศที่จะเดินทางไปหรือไม่ ผู้และควรได้รับวัคซีนอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์ก่อนเดินทาง และสามารถขอรับข้อมูลเกี่ยวกับพื้นที่ที่แนะนำให้รับวัคซีนดังกล่าวได้ โดยการติดต่อองค์การควบคุมและป้องกันการระบาด (CDC) ที่เบอร์โทรศัพท์ (404)-332-4565

มีวัคซีนป้องกันเยื่อหุ้มสมองอักเสบจาก S. pneumoniae (เรียกอีกชื่อว่า pneumococcal meningitis) ซึ่งสามารถป้องกันการติดเชื้อนี้ในรูปแบบอื่น ๆ ได้อีกด้วย โดยแนะนำให้รับวัคซีน pneumococcal polysaccharide ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 65 ปีทุกคน และเด็กที่มีอายุอย่างน้อยสองปีที่มีโรคเรื้อรังบางชนิด มีวัคซีนที่เพิ่งจดทะเบียนใหม่ (pneumococcal conjugate vaccine) ที่มีประสิทธิภาพสำหรับการป้องกันการติดเชื้อ pneumococcus ในทารก และมีคำแนะนำให้ฉีดในเด็กทุกคนที่มีอายุมากกว่า 2 ปี

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่