เขินอาย (Shyness) คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 31 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,167,888 คน

อาการเขินอาย คือความรู้สึกหวาดกลัวหรือไม่สบายใจอย่างหนึ่งเมื่ออยู่ในสถานการณ์ใหม่ๆ หรือเมื่อต้องอยู่กับคนแปลกหน้า อาการเขินอายเป็นความรู้สึกที่เกิดจากจิตใต้สำนึกว่าคนอื่นจะคิดอย่างไรกับเรา ซึ่งความกลัวนี้เองที่ส่งผลต่อความสามารถในการพูดหรือทำในสิ่งที่ต้องการ และยังยับยั้งการสร้างความสัมพันธ์อันดีกับผู้อื่นด้วย

อาการเขินอายมีความรุนแรงหลายระดับ ผู้ที่มีอาการนี้ไม่รุนแรงมักจะสามารถก้าวผ่านความอายไปได้ง่ายๆ แต่สำหรับผู้ที่มีความรู้สึกอายอย่างรุนแรงอาจกลายเป็นความกลัวการเข้าสังคมและอาจพัฒนาไปเป็นภาวะซึมเศร้าได้

อย่างไรก็ตาม มุมมองด้านความเขินอายถือเป็นเรื่องที่แตกต่างกันไปตามวัฒนธรรม บางที่ก็มองว่าความรู้สึกนี้ส่งผลกระทบในด้านลบ ขณะที่บางพื้นที่อาจมองว่าอาการเขินอายเป็นเรื่องที่ดีก็ได้

อาการของความเขินอาย

เชื่อกันว่าความเขินอายที่พบในเด็กส่วนมากเกิดจากการมีปฏิสัมพันธ์กับพ่อแม่ หากพ่อแม่แสดงความปกป้องลูกมากเกินไปหรือเป็นคนชอบบงการ จะทำให้ลูกๆ มีความขี้อายมากขึ้น เพราะเด็กกลุ่มนี้มักถูกห้ามไม่ให้เข้าไปสัมผัสกับสถานการณ์ใหม่ๆ จนอาจมีปัญหาในด้านทักษะการเข้าสังคมตามมา ส่วนเด็กที่ถูกเลี้ยงมาด้วยความอบอุ่นและมีการผลักดันที่ดี จะทำให้เด็กมีความรู้สึกสบายใจที่จะได้อยู่ร่วมกับคนอื่นมากกว่า

นอกจากครอบครัวแล้ว โรงเรียน ชุมชน เพื่อนบ้าน และวัฒนธรรมก็เป็นสิ่งที่ทำให้นิสัยของเด็กแต่ละคนแตกต่างกัน แต่ไม่ใช่ว่าเด็กทุกคนที่ชอบเล่นคนเดียวจะเป็นคนขี้อาย เนื่องจากสัญญาณแรกของความขี้อายในเด็กก็คือการไม่อยากอยู่ห่างพ่อแม่ ดังนั้นหากเด็กชอบเล่นคนเดียว ไม่ชอบเล่นกับเพื่อน แต่สามารถห่างจากพ่อแม่ได้ นั่นก็อาจไม่ใช่อาการของความเขินอาย

นอกจากนี้ เด็กที่เรียนไม่ดีหรือผูกมิตรยากอาจกลายเป็นคนขี้อายได้ ส่วนเด็กที่เป็นเหยื่อของการกลั่นแกล้งเองก็อาจมีความเสี่ยงต่อการเป็นคนขี้อายเช่นกัน ซึ่งหากไม่มีการช่วยเหลือหรือการบำบัดที่ดี อาจทำให้เด็กในกลุ่มนี้มีพฤติกรรมรุนแรงเพื่อกลบเกลื่อนความขี้อายของตนเอง

สำหรับในวัยที่เป็นผู้ใหญ่แล้วนั้น การทำงานในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยการลบหลู่ดูถูกและมีแนวโน้มที่จะถูกทำให้อับอายในที่สาธารณะก็มักจะทำให้เกิดนิสัยขี้อายมากขึ้นได้

การวินิจฉัยอาการเขินอาย

อาการเขินอายเป็นอาการที่แตกต่างจากภาวะผิดปกติทางอารมณ์อื่นๆ เนื่องจากไม่ส่งผลเสียต่อตัวเด็กมากนัก จึงอาจไม่จำเป็นต้องมีการวินิจฉัยและรักษาอาการเขินอายของเด็ก เว้นแต่จะมีความรุนแรงจนมีสัญญาณของภาวะกลัวการเข้าสังคม หรือโรคซึมเศร้า

โฆษณาจาก HonestDocs
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614

นักบำบัดสามารถประเมินความเขินอายของเด็กได้ด้วยการจัดให้พวกเขาทำกิจกรรมต่างๆ เช่น อาจจะมีการใช้ตุ๊กตาในการทำให้เด็กเปิดใจมากขึ้น เป็นต้น

การรักษาอาการเขินอาย

การก้าวข้ามความเขินอายเป็นสิ่งสำคัญในการเสริมสร้างความมั่นใจในตนเอง เพราะนิสัยขี้อายอาจส่งผลต่อการใช้ชีวิตในโรงเรียนหรือทำให้การสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่นเป็นเรื่องที่ยากขึ้น

การบำบัดทางจิตสามารถช่วยให้เด็กรับมือกับความเขินอายได้ เช่น การสอนทักษะการเข้าสังคม การสอนวิธีรับรู้ถึงความอายของตนเอง และช่วยให้เด็กหาวิธีทำความเข้าใจว่าความเขินอายเป็นผลมาจากการนึกคิดที่ไม่มีเหตุผลของตนเอง

นอกจากนี้การหายใจเข้าลึกๆ ก็สามารถช่วยให้เด็กและผู้ใหญ่รับมือกับความเขินอายของตนเองได้ แต่ถ้าวิธีดังที่กล่าวมายังไม่สามารถบำบัดอาการเขินอายได้ ก็อาจมีการใช้ยาช่วยบรรเทาอาการด้วย

การป้องกันอาการเขินอาย

พ่อแม่และผู้ปกครองสามารถป้องกันไม่ให้เด็กเกิดความเขินอายได้ ด้วยการช่วยเหลือให้เด็กเรียนรู้การสร้างทักษะดังต่อไปนี้เมื่ออยู่ร่วมกับเพื่อนฝูง

  • การรับมือกับความเปลี่ยนแปลง
  • การจัดการกับความโกรธ
  • การใช้อารมณ์ขัน
  • การแสดงออกถึงความเห็นใจ
  • ความกล้าแสดงออก
  • การช่วยเหลือผู้อื่น
  • การเก็บความลับ

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

อยากทราบวิธีป้องกันอาการปวดก่อนมีประจำเดือน
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
อาการของโรคซึมเศร้าข้างต้นเริ่มแบบไหน
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคซึมเศร้า มีอาการยังไงค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เสื่อมสมรรถถาพทสงเพศ พื้นฟูได้กรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคซึมเศร้ารึกษาให้หายขาดได้หรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
การลดลงของฮอโมนหลังหมดประจำเดือน ในผู้หญิงวัย 50 ปีขึ้นไป ทำให้เกิดอาการ แสบร้อน ในร่างกาย วูบวาบ เหนื่อย เมื่อย อ่อนเพลีย หนาวภายในร่างกาย ควรจะเริ่มตรวจจากตรงไหนคับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่