ซิฟิลิส (Syphilis)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.พ. 10, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ความหมาย

เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (Sexually transmitted diseases)

สาเหตุ

เกิดจากเชื้อ Treponema pallidum ซึ่งติดต่อทางเพศสัมพันธ์และการสัมผัสกับเยื่อเมือกหรือรอยโรคที่ผิวหนัง ส่วนน้อยเป็นการได้รับเชื้อโดยอุบัติเหตุ การได้รับเลือดเมื่อเลือดอยู่ในที่ 4 องศาเซลเซียส ได้ 24 ชั่วโมง การถ่ายทอดจากมารดาสู่ทารกในครรภ์ เชื้อมีระยะฟักตัว 10 – 90 วัน (เฉลี่ย 3 สัปดาห์) จึงจะพบเชื้อในเลือด

อาการ

อาการแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ

ระยะที่ 1 ผู้ป่วยจะมีตุ่มสีแดงคล้ำเกิดขึ้นบริเวณที่ได้รับเชื้อ ต่อมาจะแตกออกกลายเป็นแผลขอบแข็ง ไม่เจ็บปวดและไม่เจ็บหรือแสบเมื่อสัมผัสถูกหรือถูกสบู่ แผลจะหายได้เองภายใน 1 - 8 สัปดาห์ อาจมีต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบโต แข็งแต่ไม่เจ็บ กรณีที่ไม่ได้รับการรักษาจะเข้าสู่ระยะที่ 2

ระยะที่ 2 ประมาณ 2 – 6 สัปดาห์จากเริ่มมีอาการระยะที่ 1 ผู้ป่วยจะมีอาการผิดปกติของผิวหนังและเยื่อเมือก โดยเป็นผื่นแบบ Maculopapularlesion ขึ้นตามตัวและที่ฝ่ามือฝ่าเท้า มีแผลในคอหรือลิ้น คออักเสบ อาจมีผมร่วงเป็นกระจุก และอาการทางระบบอื่นๆ (พบร้อยละ 10) เช่น มีไข้ รู้สึกไม่สบาย น้ำหนักลด ปวดกระดูกและข้อ ต่อมน้ำเหลืองโต ปวดศีรษะ เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาการจะค่อยๆ หายไปใน 4 – 10 สัปดาห์ หากไม่ได้รักษาอาจเกิดการกลับเป็นซ้ำได้ จากนั้นจะเข้าสู่ระยะแฝง (Latent stage) ซึ่งผู้ป่วยจะไม่มีอาการนานเป็นปีๆ

ระยะที่ 3 หรือ Late syphilis จะเกิดภายใน 3 – 30 ปี จากระยะที่ 2 ผู้ป่วยจะมีอาการแทรกซ้อนของระบบหัวใจและหลอดเลือด และระบบประสาท

การวินิจฉัยโรค

จากประวัติเคยมีการสัมผัสหรือมีเพศสัมพันธ์กับผู้ป่วยที่เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ จากลักษณะอาการและอาการแสดงทางคลินิกดังกล่าวข้างต้น จากการตรวจร่างกายจะพบหงอนไก่ (Condyloma lata) ที่บริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนักและพบแผ่นเมือก (Mucous patch) ในเยื่อบุช่องคลอด อวัยวะเพศ

การเจาะน้ำไขสันหลังในผู้ป่วยที่ติดเชื้อในสมองจะพบว่ามีจำนวนเม็ดเลือดขาวและโปรตีนเพิ่มขึ้นและการทดสอบว่ามีการติดเชื้อซิฟิลิสหรือไม่ เช่น Venereal disease research laboratory (VDRL) และ Rapid plasma regain (RPR) ให้ผลบวก การเจาะตรวจ น้ำไขสันหลังในกรณีที่ต้องการวินิจฉัยโรค Neurosyphilis, Tertiary disease หรือสงสัยว่ารักษาไม่ได้ผล หรือผลการตรวจ Serum RPR หรือ VDRL titer >1: 32 หรือเป็นซิฟิลิสในผู้ป่วย HIV และตรวจในกรณีที่ต้องการติดตามผลการรักษา และการตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น การส่องตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อดูลักษณะหนองจากท่อปัสสาวะ ตกขาว หนองจากฝี น้ำเหลืองจากแผล หรือตำแหน่งอื่น ที่สงสัยว่ามีการติดเชื้อ

โดยนำสารคัดหลั่งจากรอยโรคมาย้อมสีซึ่งจะพบสิ่งผิดปกติของเซลล์หรือพบเม็ดเลือดขาวหรือติดสีต่างๆ ที่บ่งบอกถึงการติดเชื้อ และนำมาเพาะแยกเชื้อ โดยเพาะในอาหารเลี้ยงเชื้อหรือเซลล์เพาะเลี้ยงสำหรับเชื้อชนิดต่างๆ และตรวจทางน้ำเหลืองซึ่งเป็นการทดสอบแอนติเจนและแอนติบอดีของเชื้อ นอกจากนี้ผู้ป่วยทุกรายควรได้รับการตรวจกรองสำหรับเชื้อซิฟิลิสด้วย การถ่ายภาพรังสีทรวงอก การตรวจ Arch of aorta คลื่นไฟฟ้าหัวใจ ใช้วินิจฉัย Latent หรือ Late syphilis

การรักษา 

ให้ยาต้านจุลชีพ การรักษาซิฟิลิสในระยะแรก (Early syphilis) จะให้ยา Benzathine penicillin G 2.4 ล้านยูนิต (MU) ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) Doxycycline 100 มิลลิกรัม รับประทานวันละ 2 ครั้ง 2 สัปดาห์ หรือ Erythromycin 500 มิลลิกรัม รับประทานวันละ 4 ครั้ง 2 สัปดาห์ หรือ Tetracycline 500 มิลลิกรัม รับประทานวันละ 4 ครั้ง 2 สัปดาห์ หรือ Ceftriaxone 125 มิลลิกรัม ฉีดทางกล้ามเนื้อวันละครั้ง 10 วัน หรือ 250 มิลลิกรัม ฉีดทางกล้ามเนื้อวันเว้นวัน 5 ครั้ง หรือ 1 กรัม ฉีดทางกล้ามเนื้อวันเว้นวัน 4 ครั้ง

การรักษาซิฟิลิสในระยะปลาย (Late syphilis) จะให้ยา Benzathine penicillin G 2.4 ล้านยูนิต (MU) ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) สัปดาห์ละครั้ง 3 สัปดาห์ หรือ Penicillin G 2.4 ล้านยูนิต (MU) ฉีดเข้าทางหลอดเลือดดำ (IV) ทุก 4 ชั่วโมง 10 – 14 วัน หรือ Doxycycline 100 มิลลิกรัม รับประทานวันละ 2 ครั้ง 4 สัปดาห์ หรือ Tetracycline 500 มิลลิกรัม รับประทานวันละ 4 ครั้ง 4 สัปดาห์

การรักษาซิฟิลิสประสาทหรือมีการติดเชื้อที่ระบบประสาทส่วนกลาง จะให้ยา Procaine Penicillin G 2.4 ล้านยูนิต (MU) ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM) ฉีดวันละครั้งหรือ Probenecid 500 มิลลิกรัม รับประทานวันละ 4 ครั้ง 10-14 วัน

การรักษาซิฟิลิสแต่กำเนิด จะรักษาด้วย Penicillin G 50,000 ยูนิต/กิโลกรัม IV ทุก 12 ชั่วโมง 1 สัปดาห์ หรือ 50,000 ยูนิต/กิโลกรัม IV ทุก 8 ชั่วโมง 10-14 วัน Procaine Penicillin G 50,000 ยูนิต/กิโลกรัม IM วันละครั้ง 10-14 วัน

การพยาบาล

ให้คำแนะนำที่เหมาะสมกับผู้ป่วย ร่วมกับการประคับประคองด้านจิตใจทั้งในระยะการตรวจวินิจฉัยและการรักษาโรค วิธีการป้องกันการติดโรคซ้ำ ดูแลผู้ป่วยเพื่อลดความเจ็บปวด โดยให้รับประทานยาแก้ปวดและยาปฏิชีวนะวินะตามแผนการรักษา ประคบแผลด้วยน้ำเกลือ ดูแลให้พักผ่อนให้เพียงพอ และป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ เน้นเกี่ยวกับการทำความสะอาดบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ การรับประทานยาให้ครบถ้วนและถูกต้องตามที่แพทย์สั่ง การมาตรวจตามนัด

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่