สุขภาพฟัน

เคลือบหลุมร่องฟัน วิธีป้องกันฟันผุที่มีประสิทธิภาพ

เคลือบหลุมร่องฟันคืออะไร ทำไมต้องเคลือบ ป้องกันปัญหาฟันผุได้จริงหรือ ราคาเท่าไร?
เผยแพร่ครั้งแรก 18 ต.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 5 ส.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 12 พ.ย. 2019 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
เคลือบหลุมร่องฟัน วิธีป้องกันฟันผุที่มีประสิทธิภาพ

ฟันผุ ปัญหาหลักที่เกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย ส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากการแปรงฟันไม่สะอาดหรือการดูแลสุขภาพช่องปากได้ดีไม่เพียงพอ จึงมีการคิดค้นนวัตกรรมต่างๆ ที่ช่วยบรรเทาปัญหาฟันผุขึ้นมากมาย หนึ่งในนั้นคือการเคลือบหลุมร่องฟัน ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานที่ทันตแพทย์ส่วนใหญ่ยอมรับว่ามีส่วนช่วยป้องกันปัญหาฟันผุได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เคลือบหลุมร่องฟันคืออะไร ป้องกันฟันผุได้อย่างไร?

การเคลือบหลุมร่องฟันคือ การใช้วัสดุเรซินที่ออกแบบมาพิเศษ มีทั้งชนิดใสไม่มีสีและชนิดที่มีสีขาวขุ่นหรือสีคล้ายเนื้อฟัน เคลือบลงไปบริเวณหลุมและร่องฟัน โดยวัสดุเรซินนี้จะทำให้หลุมและร่องฟันตื้นขึ้น ทำให้เศษอาหารติดได้ยาก ทำความสะอาดได้ง่าย และไม่เป็นแหล่งกักเก็บเชื้อจุลินทรีย์ที่มีส่วนสำคัญทำให้เกิดฟันผุ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เคลือบหลุมร่องฟันวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 332 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 16

วัสดุเคลือบหลุมและร่องฟันจะยึดติดกับผิวเคลือบฟันด้วยเทคนิคการเตรียมผิวเคลือบฟันด้วยกรด (Acid-etch technique) เพื่อให้เกิดรูพรุน จากนั้นวัสดุเคลือบหลุมและร่องฟันจะแทรกซึมเข้าไปในรูพรุนเหล่านั้นและเคลือบฟันเอาไว้ 

ทั้งนี้ ประสิทธิภาพในการป้องกันฟันผุก็ขึ้นอยู่กับว่า วัสดุเคลือบหลุมร่องฟันเคลือบผิวฟันได้สมบูรณ์หรือไม่ หากเคลือบอย่างสมบูรณ์ ไม่มีการหลุดออก ก็สามารถป้องกันฟันผุได้เต็มประสิทธิภาพ

ใครควรเคลือบหลุมร่องฟัน?

โดยส่วนใหญ่ การเคลือบหลุมร่องฟันมักทำในเด็กชั้นประถมวัย เนื่องจากเป็นวัยที่มีความเสี่ยงในการเกิดฟันผุค่อนข้างสูง เพราะการทำความสะอาดฟันยังไม่มีประสิทธิภาพนัก โดยฟันที่ควรได้รับการเคลือบหลุมร่องฟัน ได้แก่ ฟันกรามน้ำนม และฟันกรามแท้ที่ขึ้นใหม่ในช่องปาก ซึ่งต้องมีลักษณะดังนี้

  • ฟันมีหลุมร่องฟันแคบและลึกบนด้านบดเคี้ยว
  • ไม่มีรอยผุบนด้านบดเคี้ยวและด้านประชิด
  • ตัวฟันโผล่ขึ้นมาทั้งซี่แล้ว

ทั้งนี้อายุที่เหมาะสมในการเคลือบหลุมร่องฟันเมื่อเทียบกับความเสี่ยงในการเกิดฟันผุคือ

  • อายุ 3-4 ปี เคลือบหลุมร่องฟันกรามน้ำนม
  • อายุ 6-8 ปี เคลือบหลุมร่องฟันกรามแท้ซี่แรก
  • อายุ 11-13 ปี เคลือบหลุมร่องฟันกรามแท้ซี่ที่สองและฟันกรามน้อย

สำหรับผู้อยู่ในช่วงวัยอื่นๆ ที่ต้องการเคลือบหลุมร่องฟันเพื่อป้องกันปัญหาฟันผุนั้น ควรปรึกษาทันตแพทย์ เพื่อพิจารณาว่าฟันของคุณสามารถเคลือบหลุมร่องฟันได้หรือไม่

ขั้นตอนในการเคลือบหลุมร่องฟัน

ขั้นตอนการเคลือบหลุมร่องฟันนั้นไม่ยุ่งยาก และใช้เวลาทำไม่นาน เพียงซี่ละประมาณ 10 นาทีเท่านั้น โดยผู้ป่วยจะไม่รู้สึกเจ็บและไม่ต้องใช้ยาชา มีรายละเอียดดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เคลือบหลุมร่องฟันวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 332 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 16
  1. ทันตแพทย์จะตรวจสอบฟันผุ หากไม่สามารถพิจารณาด้วยตาเปล่าได้ อาจมีการเอกซเรย์ฟันเพื่อประกอบการวินิจฉัย หากไม่มีฟันผุ จึงเริ่มต้นกระบวนการเคลือบหลุมร่องฟัน
  2. ทันตแพทย์จะเตรียมฟันให้แห้ง โดยใช้สำลีหรือใช้แผ่นยางกันน้ำลาย
  3. ทำความสะอาดฟัน ขจัดคราบหินปูน คราบจุลินทรีย์และคราบอาหารต่างๆ
  4. เตรียมผิวฟันด้วยกรดเพื่อให้ผิวฟันเกิดรูพรุน
  5. ล้างกรดออกด้วยน้ำสะอาดและทำให้ฟันแห้งสนิท
  6. ทาวัสดุเคลือบหลุมร่องฟัน โดยให้วัสดุไหลไปตามหลุมและร่องฟันอย่างช้าๆ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดฟองอากาศ
  7. ทำให้วัสดุแข็งตัวด้วยเครื่องฉายแสง
  8. ตรวจสอบความสมบูรณ์ของการเคลือบหลุมร่องฟัน ได้แก่ ตรวจสอบการยึดติดของวัสดุ หากวัสดุเคลือบไม่สมบูรณ์ เช่น มีฟองอากาศหรือไม่คลุมหลุมร่องฟันทั้งหมด ต้องทาวัสดุเคลือบหลุมร่องฟันและฉายแสงใหม่ ตรวจสอบการสบกันของฟัน หากสูงไปต้องปรับแต่ง กรอวัสดุเคลือบหลุมร่องฟันให้เหมาะสม

เคลือบหลุมร่องฟัน ต้องทำซ้ำหรือไม่?

หลังเคลือบหลุมร่องฟัน ทันตแพทย์จะนัดตรวจสุขภาพฟันพร้อมตรวจสอบวัสดุเคลือบหลุมร่องฟันทุก 6 เดือน หากพบว่ามีการหลุดออก จะต้องเคลือบซ้ำ โดยทั่วไปวัสดุเคลือบหลุมร่องฟันจะมีอายุการใช้งานประมาณ 2-4 ปี

เคลือบหลุมร่องฟันต่างจากการอุดฟันอย่างไร?

หลายคนอาจสับสนระหว่างการเคลือบหลุมร่องฟันกับการอุดฟันว่าเหมือนกันหรือไม่ จริงๆ แล้วการเคลือบหลุมร่องฟันเป็นการป้องกันฟันผุ ซึ่งฟันซี่นั้นๆ จะต้องไม่มีร่องรอยการผุมาก่อน ต่างจากการอุดฟันเป็นการรักษาฟันที่ผุ สึกกร่อนหรือหัก โดยเติมวัสดุสังเคราะห์เข้าไปที่ตัวฟัน ทดแทนเนื้อฟันที่สูญเสียไป 

ข้อควรรู้ก่อนเคลือบหลุมร่องฟัน

ก่อนพิจารณาเคลือบหลุมร่องฟันนั้น จำเป็นต้องทราบข้อมูลโดยละเอียดเพื่อประกอบการตัดสินใจดังนี้

  • การเคลือบหลุมร่องฟันนั้นไม่สามารถป้องกันปัญหาฟันผุได้ 100% แต่มีส่วนช่วยป้องกันปัญหาได้ระดับหนึ่งเท่านั้น โดยจากการวิจัยในปี พ.ศ.2560 ของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ที่วิจัยเรื่องประสิทธิผลของการเคลือบหลุมร่องฟัน พบว่าเด็กที่เคยได้รับการเคลือบหลุมร่องฟันในช่วงวัยประถมศึกษาปีที่ 1 เมื่อตรวจสุขภาพฟันอีกครั้งในช่วงวัยประถมศึกษาปีที่ 6 พบการเกิดฟันผุบนด้านที่ได้รับการเคลือบหลุมร่องฟันประมาณร้อยละ 52.4 แสดงให้เห็นว่าแม้จะเคลือบหลุมร่องฟันแล้ว ก็ยังมีโอกาสเกิดฟันผุได้
  • การเคลือบหลุมร่องฟัน ไม่จำเป็นต้องเคลือบฟันทุกซี่ ส่วนใหญ่แพทย์จะพิจารณาเคลือบหลุมร่องฟันเฉพาะซี่ที่มีความเสี่ยงที่จะเกิดฟันผุสูง คือมีร่องลึกหรืออยู่ในจุดที่ทำความสะอาดได้ยากเท่านั้น เพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย
  • การเคลือบหลุมร่องฟันจะต้องเคลือบในซี่ที่ยังไม่ ผุและบริเวณรอบข้างต้องไม่มีการผุด้วย

ค่าใช้จ่ายในการเคลือบหลุมร่องฟัน

การเคลือบหลุมร่องฟันนั้นเป็นวิธีทางทันตกรรมที่ทันตแพทย์ส่วนใหญ่แนะนำให้ทำในเด็กประถมวัย เพราะมีส่วนช่วยบรรเทาปัญหาฟันผุได้ โดยค่าใช้จ่ายในการเคลือบหลุมร่องฟันนั้นเริ่มต้นที่ซี่ละประมาณ 300 บาท ไปจนถึง 800 บาท ขึ้นอยู่กับตำแหน่งฟัน ค่าบริการทางการแพทย์ และค่าบริการของโรงพยาบาลหรือคลินิกนั้นๆ

แม้ว่าการเคลือบหลุมร่องฟันจะเป็นวิธีการป้องกันฟันผุที่ทันตแพทย์ส่วนใหญ่ยอมรับ แต่อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่า ไม่สามารถช่วยป้องกันปัญหาฟันผุได้ 100% ดังนั้นควรดูแลสุขภาพช่องปากอย่างเหมาะสม แปรงฟันให้สะอาดทุกครั้งหลังรับประทานอาหาร ใช้ไหมขัดฟันอย่างสม่ำเสมอ ที่สำคัญควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพฟัน ขูดหินปูนทุก 6 เดือน เพียงเท่านี้ก็มั่นใจได้ว่าฟันของคุณจะห่างไกลจากปัญหาฟันผุแน่นอน


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
ทญ. กุลยา รัตนปรีดากุล, โรงพยาบาลกรุงเทพ, การเคลือบหลุมร่องฟัน, (http://www.bangkokhealth.com/health/article/การเคลือบหลุมร่องฟัน-1252).
โรงพยาบาลสุขุมวิท, เคลือบหลุมร่องฟัน...ป้องกันฟันผุ, (http://www.sukumvithospital.com/content.php?id=35).
ทพญ. ศันสนีย์ ตีระลัภนานนท์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, การเคลือบหลุมร่องฟัน, (https://med.mahidol.ac.th/dental_division/th/article/09172014-0830-th).

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
5 อาหารที่น่าตกใจสำหรับการมีสุขภาพฟันที่ดี
5 อาหารที่น่าตกใจสำหรับการมีสุขภาพฟันที่ดี

อาหารที่สามารส่งเสริมสุขภาพของช่องปากได้อย่างน่ามหัศจรรย์

อ่านเพิ่ม