ความรู้สุขภาพ

วิทยาศาสตร์ของนาฬิกาชีวิตของมนุษย์

การติดตามเวลาที่มีผลต่อการนอน การตื่น ฮอร์โมนและการเผาผลาญพลังงาน
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
วิทยาศาสตร์ของนาฬิกาชีวิตของมนุษย์

นาฬิกาชีวิตของมนุษย์อาจเป็นหัวข้อที่เข้าใจได้ยากที่สุดในสาขาวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการนอน มีภาษาและการใช้คำที่ชวนให้สับสน และยังอ้างอิงจากวิทยาศาสตร์ที่ไม่สามารถเข้าถึงได้ง่ายดายนัก โชคดีที่การทำความเข้าใจเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ของเรื่องนี้สามารถทำได้จากการทำความเข้าใจโรคนอนไม่หลับและอาการง่วงนอนตอนกลางวัน

เมื่อโลกมีการหมุน

สามารถทำได้จากการทำความเข้าใจโรคนอนไม่หลับและอาการง่วงนอนตอนกลางวัน โลกใช้เวลาในการหมุนรอบตัวเองทั้งหมด 23 ชั่วโมงกับอีก 56 นาที ทำให้เกิดวงจรที่คาดเดาได้ของแสง อุณหภูมิ อาหารและกิจกรรมของผู้ล่า กระบวนการเผาผลาญของร่างกายและพฤติกรรมของเราได้ถูกตั้งให้ตอบสนองต่อเวลาเหล่านี้ระหว่างการวิวัฒนาการ Franz Halberg เป็นผู้นิยามคำว่า circadian (จากภาษาละตินที่มีความหมายว่าประมาณ 1 วัน) ในปี 1959 และได้นำมาอธิบายวงกลม 24 ชั่วโมงของสิ่งมีชีวิตเกือบทุกชนิดที่เกิดขึ้นบนโลก

นาฬิกาภายในชีวิต

ภายในร่างกายของเราจะมีระบบที่ทำการวัดเวลาและทำให้ระบบภายในนั้นสัมพันธ์กับกิจกรรมที่เกิดขึ้นในแต่ละวันภายใต้สิ่งแวดล้อมนั้น ๆ ตัวอย่างกระบวนการบางอย่างที่สำคัญเช่น

  • การนอนและการตื่น
  • การเผาผลาญพลังงาน
  • อุณหภูมิแกนกาย
  • ระดับ cortisol
  • ระดับเมลาโทนิน
  • ฮอร์โมนส์อื่น ๆ (growth hormone, thyroid hormone เป็นต้น)

การควบคุมรูปแบบต่าง ๆ เหล่านี้นั้นถูกกำหนดโดยรหัสทางพันธุกรรมที่ยังคงทำงานโดยไม่กระทบกับปัจจัยภายนอก ยีนแรกของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชื่อว่า Clock นั้นถูกค้นพบเมื่อปี 1994 และมีการระบุยีนทีหลายยีนที่ทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของนาฬิกาในระดับโมเลกุลให้กับเซลล์ เนื้อเยื่อ และการทำงานของอวัยวะ

ทุกเซลล์ในร่างกายของเราทำงานตามนาฬิกาชีวิตนี้ : ซึ่งเป็นปฏิกิริยาระหว่างสารชีวเคมีที่เกิดขึ้นในเวลาที่พอเหมาะอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่ และเกิดขึ้นพร้อม ๆ กับกลุ่มเซลล์เล็ก ๆ ที่บริเวณส่วนหน้าของสมองส่วนไฮโพทาลามัส นาฬิกากลางของร่างกายนี้ทำงานผ่านฮอร์โมนและปัจจัยอื่น ๆ ที่ยังไม่สามารถระบุได้ และทำหน้าที่ประสานนาฬิกาจากเซลล์แต่ละส่วนเข้าด้วยกัน ทั้งหัวใจ ตับ และเนื้อเยื่อไขมัน

ตาเป็นอวัยวะที่ใช้ในการรับแสงก่อนที่แสงจะเดินผ่านจอตาเข้าสู่เส้นประสาทตา เหนือต่อมบริเวณ optic chiasm ซึ่งเป็นบริเวณที่เส้นประสาทตา 2 เส้นตัดกันด้านหลังของตานั้นจะมี suprachiasmatic nucleus (SCN) อยู่ โครงสร้างนี้เป็นนาฬิกาหลักของร่างกาย โดยทำหน้าที่รวมกระบวนการทางสรีรวิทยาหลายอย่างเข้ากับช่วงเวลาของแสงและความมืดที่เกิดขึ้นในสิ่งแวดล้อม

รูปแบบนี้ยังคงเกิดขึ้นแม้ไม่มีสัญญาณของแสงจากภายนอก แต่อาจมีความแตกต่างได้จากความยาวของวันที่แท้จริง ดังนั้นเวลาของกระบวนการเหล่านี้อาจค่อย ๆ ทำงานไม่ประสานกันได้หากไม่มีตัวควบคุมจากภายนอก ความเหลื่อมของแต่ละเหตุการณ์นั้นอาจขึ้นอยู่กับโปรแกรมของรหัสพันธุกรรมของเราหรือที่เรียกว่า tau โดยคนส่วนมากจะมีนาฬิกาภายในร่างกายที่เดินนานกว่า 24 ชั่วโมง ในปัจจุบันเข้าใจว่าระบบพันธุกรรมของเราและปฏิกิริยาระหว่างปัจจัยอื่น ๆ ทางสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะแสงแดดยามเช้านั้นอาจมีผลสำคัญในการตั้งค่านาฬิกาภายในร่างกาย ปัจจัยภายนอกนี้เรียกว่า zeitgebers มาจากภาษาเยอรมันที่แปลว่าผู้ให้เวลา

เมื่อนาฬิกาทำงานไม่สัมพันธ์กัน

เมื่อนาฬิกาภายในร่างกายนั้นเกิดทำงานไม่สัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมหรือความรับผิดชอบทางสังคม อาจทำให้เกิดความผิดปกติของนาฬิกาชีวิตได้ เช่น การนอนดึกหรือนอนเร็วกว่าปกติ หรืออาจเกิดภาวะที่เรียกว่า non-24 ได้จากการที่ไม่ได้รับแสงเลย เช่น ในกรณีของผู้ที่ตาบอด ภาวะเหล่านี้มักเกี่ยวข้องกับโรคนอนไม่หลับและภาวะนอนหลับตอนกลางวันมากกว่าปกติ และความผิดปกติของจังหวะการนอนและการตื่น ซึ่งจะทำให้ไม่สามารถทำงานหรือทำตามความรับผิดชอบทางสังคมที่มีได้

โชคดีที่การรักษาความผิดปกติของนาฬิกาชีวิตนี้มีประสิทธิภาพสูงและแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การนอนหลับอาจให้คำแนะนำและแหล่งข้อมูลที่มีประโยชน์แก่คุณได้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่