สุขภาพเด็ก

สิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับส่าไข้ (Roseola)

ความรู้พื้นฐานทางกุมารเวช
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
สิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับส่าไข้ (Roseola)

ส่าไข้ (หรือไข้ผื่นกุหลาบ) เป็นการติดเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก ส่วนใหญ่แล้วจะพบในเด็กอายุระหว่าง 6 เดือนถึง 3 ปี พบได้บ่อยแค่ไหนน่ะหรือ ? เป็นที่คาดกันว่ากว่า 25% ของการไปพบแพทย์ฉุกเฉินด้วยเรื่องไข้ในเด็กเล็กมีสาเหตุมาจากส่าไข้

อาการของส่าไข้

เด็กที่เป็นส่าไข้มักมีเพียงอาการไข้สูง โดยมักสูงถึง 104 ฟาเรนไฮต์ (40 เซลเซียส) และประมาณสามถึงสี่วันต่อมาหลังจากที่ไข้ลงแล้ว เด็กจะมีผื่นนูนแดงทั่วตัว ผื่นนี้มักคงอยู่เพียงไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วัน และที่ต่างจากผื่นอื่น ๆ ในเด็กคือ ผื่นของส่าไข้จะไม่มีอาการคัน

เด็กบางคนที่ติดเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดส่าไข้จะมีอาการของการติดเชื้อไวรัสอื่น ๆ ที่พบได้บ่อยด้วย เช่น อาการน้ำมูกไหล ไอ ต่อมน้ำเหลืองโต กระสับกระส่าย และท้องเสีย อาการและอาการอื่น ๆ อาจรวมถึงอาการชักจากไข้และกระหม่อม(ส่วนที่นุ่มบนศีรษะ-fontanelle) โป่ง  เด็กบางคนที่เป็นส่าไข้จะมีตุ่มแดงที่เพดานอ่อนของปากหรือที่โคนลิ้นไก่ (Nagayama’s spot) ร่วมด้วย

สิ่งที่พบได้บ่อยกว่าคือการติดเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดอาการส่าไข้โดยที่ไม่มีอาการใด ๆ โดยทาง AMA รายงานว่าประมาณสองในสามของเด็กที่ติดเชื้อจะไม่แสดงอาการใด ๆ

ผื่นส่าไข้

นอกจากข้อเท็จจริงที่ว่าผื่นส่าไข้มักเริ่มขึ้นหลังจากไข้ลงแล้ว ยังมีลักษณะอื่น ๆ ที่ควรมองหาเพื่อให้คุณรู้ว่าผื่นนั้นเป็นผื่นส่าไข้จริงๆ  ผื่นส่าไข้มักเริ่มขึ้นที่ลำตัวและหลังของเด็ก หลังจากนั้นจะลามไปที่ใบหน้า แขน และขา ผื่นมักจะได้รับการบรรยายว่าดูเหมือนจุดเล็ก ๆ สีชมพูหรือแดงซึ่งบางครั้งอาจรวมกันจนเป็นปื้นใหญ่ได้

การวินิจฉัยส่าไข้

เมื่อเด็กที่ติดเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดส่าไข้เพิ่งจะมีไข้ ก็อาจวินิจฉัยได้ยาก คุณจะสามารถวินิจฉัยได้ก็ต่อเมื่อขึ้นผื่นที่มีรูปแบบจำเพาะหลังจากไข้ลงแล้ว และถึงตอนนั้น เด็กก็มีอาการดีขึ้นแล้ว

ถึงแม้จะเป็นเรื่องง่ายที่จะสงสัยว่าเด็กเล็กที่มีไข้จะเป็นส่าไข้ แต่ให้เตือนตนเองไว้เสมอว่าการติดเชื้ออื่น ๆ ก็ทำให้มีไข้ได้เช่นกัน อาจต้องตรวจเพาะเชื้อจากเลือดและปัสสาวะเพื่อแยกการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะซึ่งร้ายแรงกว่าออกไปก่อน  โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ถึงแม้ว่ากุมารแพทย์จะสงสัยว่าเป็นโรคส่าไข้อยู่แล้วก็ตาม

ไม่มีการตรวจจำเพาะสำหรับการวินิจฉัยส่าไข้ แต่การตรวจนับเม็ดเลือดก็อาจแสดงให้เห็นเม็ดเลือดขาวที่ลดต่ำลง (leukopenia)

การรักษาส่าไข้

ไม่มีการรักษาจำเพาะสำหรับโรคนี้ และเด็กส่วนใหญ่ก็ฟื้นตัวได้เองโดยไม่มีปัญหาใด ๆ  ยาลดไข้ เช่น acetaminophen หรือ ibuprofen จะเป็นประโยชน์เมื่อลูกของคุณมีไข้

คุณต้องรู้อะไรบ้างเกี่ยวกับส่าไข้

สิ่งอื่น ๆ ที่ควรรู้เกี่ยวกับส่าไข้ ได้แก่

  • คุณควรติดต่อกุมารแพทย์เมื่อลูกเล็กของคุณเป็นไข้ โดยเฉพาะเมื่อไม่มีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย
  • ส่าไข้ยังมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า exanthema subitum (sixth disase) ซึ่งเกิดจากเชื้อไวรัส HHV-6 (human herpesvirus 6) และยังคาดว่าเชื้อ HHV-7 ก็น่าจะทำให้เกิดส่าไข้ได้เช่นกัน
  • มีการบรรยายผื่นส่าไข้ที่รู้จักกันดีว่าเป็น “ผื่นกุหลาบ” เนื่องจากเกิดขึ้นทันทีบนร่างของเด็ก
  • ส่าไข้ต่างจากการติดเชื้ออื่น ๆ ในเด็กคือไม่สัมพันธ์กับฤดู ดังนั้นเด็กจึงติดเชื้อนี้ได้ตลอดทั้งปี และไม่ได้ติดต่อได้ง่าย ถึงแม้บางคนจะเชื่อว่าเชื้อไวรัสสามารถส่งต่อผ่านทางสารคัดหลั่งในทางเดินหายใจและน้ำลายเมื่อพวกเขามีไข้ ส่วนบางคนคิดว่าเด็กส่วนใหญ่ติดเชื้อจากผู้ที่ไม่มีอาการ (มักเป็นสมาชิกในครอบครัว) อย่างไรก็ตาม การระบาดนั้นพบได้ยาก
  • ถึงแม้ว่าลูกของคุณจะไม่สามารถไปที่ศูนย์ดูแลเด็กในช่วงที่มีไข้ได้ แต่อ้างอิงจากทาง CDC “เด็กที่มีผื่นโดยที่ไม่มีไข้สามารถกลับไปที่ศูนย์ดูแลเด็กได้”
  • คาดว่าประมาณ 1/3 ของอาการชักจากไข้ในเด็กเล็กมีสาเหตุมาจากไวรัสที่ทำให้เกิดโรคส่าไข้
  • เด็กที่อายุต่ำกว่า 6 เดือนมักได้รับภูมิคุ้มกันการติดส่าไข้จากแอนติบอดีของแม่ และเด็กที่มีอายุมากกว่า 2-3 ปี ก็มักมีภูมิคุ้มกันแล้ว กลุ่มที่อันตรายที่สุดคือผู้ที่เป็นโรคเกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน

ลูกของคุณเคยเป็นส่าไข้แล้วหรือยัง ?

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
ภาวะถุงน้ำคร่ำอักเสบ (Chorioamnionitis)
ภาวะถุงน้ำคร่ำอักเสบ (Chorioamnionitis)

ภาวะติดเชื้อในมดลูกจัดเป็นภาวะที่รุนแรง