การรักษา

ข้อแนะนำ ในการใช้ยาสามัญประจำบ้าน

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
ข้อแนะนำ ในการใช้ยาสามัญประจำบ้าน

a14.gif ในสภาวการณ์ปัจจุบัน รัฐบาลมีนโยบายได้ขยายพัฒนาการทางเทคโนโลยีสมัยใหม่ สู่ชุมชนชนบทมากขึ้นเพื่อพัฒนาคุณภาพชิวิตของประชากรชนบท และให้ทุกคนช่วยตนเองให้มากที่สุด แต่ทุกคนย่อมมีการเจ็บป่วยไม่มากก็น้อย และส่วนใหญ่ทุกคนจะต้องมีการเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ ก่อนเสมอ กระทรวงสาธารณสุขจึงมีการกำหนดเป้าหมายเป็น “ปีรณรงค์คุณภาพชีวิตของประชาชนในชาติ” สอดคล้องกันกับเป้าหมายขององค์การอนามัยโลกที่ว่า “ประชาชนจะมีสุขภาพดีถ้วนหน้าในปี 2543” จากการสำรวจตามสภาพเศรษฐกิจและสังคม ปัจจุบันของคนไทย มีความเคยชินร้อยละ 70 ที่ซื้อยารักษาโรคเองและมียาไว้ประจำบ้าน ก่อนจะไปปรึกษาแพทย์

a14.gif ด้วยเหตุนี้ประชาชนชนบทควรจะได้รับความรู้เรื่องการใช้ยาง่าย ๆ ไว้บ้าง เช่น ยาตำราหลวงซึ่งเป็นยาสามัญประจำบ้าน ยาประเภทนี้เป็นยาที่ผลิตโดยองค์การเภสัชกรรมและได้จดทะเบียนไว้กับกระทรวงพาณิชย์แล้ว ยาเหล่านี้เป็นยาสามัญประจำบ้านที่ได้รับการยกเว้นให้จำหน่ายได้ โดยไม่ต้องมีใบอนุญาตขายยา ตามประกาศไว้ในราชกิจจานุเบกษา เช่น ยาพาราเซตามอล เป็นยาสามัญ 500 มิลลิกรัม และอยู่ในขนาดบรรจุ 10 เม็ด พร้อมมีฉลากที่มีข้อความว่า “ยาสามัญประจำบ้าน” ยานี้มีจำหน่ายอยู่ตามท้องตลอด ยาสามัญประจำบ้านมี 3 ลักษณะ เช่น เม็ด, ผง, น้ำ, และขี้ผึ้งหรือครีม

วิธีการการเก็บรักษายา

a14.gif ในตู้ยาสำหรับเก็บใส่ยาสามัญประจำบ้านควรจัดให้เป็นระเบียบเพื่อง่ายและสะดวกในการใช้ยา

  • ยาชนิดรับประทาน จะต้องจัดแยกกับยาที่ใช้ทาภายนอก
  • ยาที่ไม่รับประทาน ต้องปิดฉลากด้วยสีอื่น เช่น สีแดง หรือสีชมพู
  • ยาเหล่านี้จะต้องเก็บแยก ห่างจากยาที่เป็นพิษ เช่น ยาฆ่าแมลง เป็นต้น

ตำแหน่งของตู้พยาบาล

  • จัดตั้งไว้ในที่สูงที่เด็กเอื้อมไม่ถึง
  • จัดตั้งไว้ในที่อากาศเย็น ไม่ถูกแสงแดดหรือร้อนจัด และไม่อยู่ในบริเวณชื้นและสะดวกในการจะไปหยิบใช้

ในตู้ยาประจำบ้านควรมีอะไรบ้าง

  1. สำลี สะอาด
  2. ผ้าพันแผล หรือผ้าก๊อซ
  3. ปลาสเตอร์สำหรับปิดยึดผ้าพันแผลม้วน
  4. แอลกอฮอล์ 75%
  5. น้ำยาไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์
  6. ปากคีบ
  7. กรรไกร

a14.gif ยาทั้งชนิดน้ำ ชนิดเม็ด ส่วนมากจะมีอายุของตัวยาที่ประกอบในยาแต่ละอย่าง หากเก็บไว้นานเกินไปจนหมดอายุ ก็เป็นยาเสื่อมคุณภาพ จะใช้ในการรักษาโรค หรืออาการของโรคได้ไม่ดี ยาบางชนิดเมื่อหมดอายุ หากรับประทานไปแล้วเกิดโทษได้อีก ยาที่มีอายุของตัวยา ผู้ผลิตจะบอกวันที่หมดอายุ ไว้ที่ซองหรือฉลากกล่องยา ยาที่มีอายุส่วนมากเป็นยาปฏิชีวนะ รักษากำจัดเชื้อโรคในร่างกายจึงไม่จำเป็นซื้อเก็บไว้ในตู้ยานาน ๆ
 


การสังเกตดูการเสื่อมสภาพของยา

ยาชนิดน้ำใส

  • สังเกตจากสีจะเปลี่ยนไปจากสีที่มีอยู่เดิม โดยมากสีจะคล้ำไปจากเดิม
  • น้ำยาจะเริ่มขุ่น และอาจมีตะกอนแขวนลอยอยู่ หรือนอนที่ก้นขวด
  • กร่อนจะมีลักษณะกลิ่นบูดเปรี้ยว รสจะเปลี่ยนไปจากเดิม
  • ยาน้ำชนิดแขวนตะกอน
  • สีจะเปลี่ยนไป
  • ตะกอนทำให้ขุ่นมาก ตะกอนอาจจะแข็งตัวขึ้นเขย่าแล้วไม่แตกเป็นเนื้อเดียวกัน
  • รสและกลิ่นจะเปลี่ยนไป

ยาเม็ดธรรมดา

  • สีจะคล้ำไปจากสีเดิม
  • ยาบางชนิดจะตกผลึกเป็นเกล็ดรูปเข็มเล็ก ๆ เกาะติดเม็ดยา
  • มีกลิ่นน้ำส้มเช่น แอสไพริน ที่ถูกความชื้นจากอากาศ
  • รสจะเปลี่ยนไปบ้างแต่ไม่มากเหมือนยาน้ำ เป็นยาที่ไม่ควรนำไปรับประทาน
  • ยาเม็ดชนิดมีน้ำตาลเคลือบ
  • สีของน้ำตาลเคลือบจะเปลี่ยนซีดลงและยาเม็ดเยิ้ม สีละลายจากที่ถูกความร้อนหรือความชื้นอากาศสีจะด่างซีดไม่เสมอกัน
  • เม็ดอาจจะแตกแยกออก หรือน้ำตาลเคลือบแตกกร่อน
  • รสจะเปลี่ยนไป เนื่องจากน้ำตาลหวานที่เคลือบแตกหลุด ตัวยาจะซึมออกมา

ยาชนิดบรรจุในแคปซูล

  • โดยมากเป็นผงละเอียดอยู่
  • สีภายในยาจะเปลี่ยนไป
  • แคปซูลแตกออกหรือพองออก เพราะยาถูกความชื้นจะชื้นบวมดันแคปซูลพอง
  • กลิ่นและรสจะเปลี่ยนไป เนื่องจากยาแตกหรือซึมออกจากแคปซูล

ยาชนิดขี้ผึ้งหรือครีม

  • สีจะคล้ำไป ยาครีมหรือขี้ผึ้งส่วนมากจะเป็นสีขาวหรือใส จะพบมีจุดด่างดำเกิดขึ้นมีการแยกตัว เช่น น้ำมันอาจจะลอยแยกออกจากกัน ลักษณะจะแข็งขึ้นจากเดิม ทำให้แข็งตัวในหลอดบีบไม่ออกหรืออกยากขึ้น

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่