ยา

"รางจืด" สมุนไพรช่วยล้างพิษ จากตำราแพทย์แผนไทย

Istock 92693911 m

รางจืด จัดอยู่ในกลุ่มของว่านมงคล และเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะสมุนไพรช่วยล้างพิษได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในอดีตแพทย์แผนไทยนิยมนำไปใช้เป็นส่วนประกอบสำหรับแก้พิษไข้ แก้พิษยาสั่ง พิษยาฆ่าแมลงและสัตว์ หรือแก้พิษเห็ด เป็นต้น นอกจากสรรพคุณทางด้านแก้พิษแล้ว รางจืด ยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพด้านอื่นๆ อีกเป็นจำนวนมาก นิยมนำมาดื่มและกินกันอย่างแพร่หลาย เพื่อความเข้าใจที่ปลอดภัยในการกินสมุนไพรชนิดนี้ และเพื่อให้ได้ผลในการรักษาที่ดีที่สุดไปพร้อมๆ กัน

ลักษณะของ รางจืด

  • รางจืด หรือว่านรางจืด มีชื่อสามัญว่า Laurel Clockvine, Blue Trumphet Vine และชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Thunbergia laurifolia Lindl. อยู่ในวงศ์เดียวกันกับเหงือกปลาหมอ มีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ เช่น รางเย็น คาย ทิดพุด ย่ำแย้ แอดแอ น้ำนอง จอลอดิเออ ซั้งกะ ปั้งกะล่ะ และดุเหว่า เป็นต้น
  • ลักษณะของต้น รางจืด จะเป็นพืชสมุนไพรประเภทไม้เถาหรือไม้เลื้อย เป็นไม้เนื้อแข็ง เจริญเติบโตด้วยการเลื้อยพาดไปกับต้นไม้อื่นๆ ส่วนของเถาหรือลำต้นจะกลมและเป็นปล้องสีเขียวเข้มหรือเขียวสด ไม่มีขนปกคลุม เลื้อยเกาะกิ่งไม้อื่นๆ ได้โดยไม่มีมือจับเหมือนต้นมะระหรือตำลึง แต่จะใช้วิธีพันตัวลำต้นขึ้นไป
  • สามารถพบพืชสมุนไพรชนิดนี้ได้ตามประเทศเขตร้อน โดยเพาะในทวีปเอเชีย พบมากตามป่าดิบชื้นของไทยเกือบทุกภาค เจริญเติบโตได้เร็ว ใช้เพียงเถาปักชำก็สามารถขยายพันธุ์ได้แล้ว
  • ใบของต้นรางจืด จะออกเป็นใบเดี่ยวๆ ตรงข้ามกัน รูปทรงของใบคล้ายรูปหัวใจ บางใบจะออกเป็นขอบขนานหรือรูปไข่ บริเวณโคนใบมีความมนเว้าเข้าหากัน ปลายใบเรียวแหลม มีความกว้างประมาณ 4-6 เซนติเมตร และยาวประมาณ 8-14 เซนติเมตร มีเส้นที่มองเห็นได้ชัดออกจากโคนใบ 3 เส้น
  • ผลรางจืด เป็นฝักกลมมีปลายเป็นจะงอย เมื่อแก่จัดแล้วจะแตกออกเป็น 2 ซีก
  • ดอกของรางจืด จะออกดอกเป็นช่อห้อยลงมาอยู่ตามซอกใบ ออกช่อละ 3-4 ดอกรวมกัน มีสีม่วงหรือม่วงอมฟ้า ด้านล่างจะมีใบประดับเป็นสีเขียวประแดง กลีบเลี้ยงลักษณะเป็นรูปจาน ส่วนดอกลักษณะเหมือนรูปแตรสั้น โคนกลีบเป็นสีเหลืองอ่อนลักษณะเป็นหลอดกรวยยาวประมาณ 1 เซนติเมตร ภายในมักจะมีน้ำหวานสะสมอยู่ 

ประโยชน์จากการรับประทานรางจืด

การรับประทานรางจืด ให้ประโยชน์ที่เด่นๆ ในฐานะที่เป็นยาถอนพิษชั้นยอด นิยมนำเอาใบ ราก และเถาสดมาใช้ สรรพคุณทางด้านตัวยาที่นิยมนำเอามารับประทานกัน มีหลากหลายวิธีขึ้นอยู่กับอาการที่ต้องการแก้ สามารถเอาใบสดมาคั้นผสมกับน้ำซาวข้าว ผสมเข้าด้วยกัน กรองเอาแต่น้ำดื่ม เพื่อช่วยล้างพิษ

[caption id="" align="alignnone" width="600"] ใบรางจืด[/caption]

ส่วนของรากและเถานิยมนำมากินเป็นยาแก้ไข้ แก้ร้อนใน แก้กระหายน้ำ และช่วยแก้พิษร้อน โดยหลักๆ ประโยชน์ในการกินคือช่วยเน้นสำหรับการล้างพิษและบำรุงร่างกายไปในตัว

รางจืดกับสรรพคุณกำจัดพิษ

เหตุที่สรรพคุณโดดเด่นของรางจืดที่ช่วยล้างพิษ ทำหน้าที่ขับสารพิษหลากหลายชนิดออกจากร่างกายได้อย่างน่าอัศจรรย์ นั่นเป็นเพราะว่าในสมุนไพรชนิดนี้ประกอบด้วยสารพิเศษที่มีฤทธิ์ต่อต้านอนุมูลอิสระ ช่วยกำจัดการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัส อันเป็นสาเหตุของโรคงูสงัด โรคเริม และการอักเสบต่างๆ

เนื่องจากในใบรางจืดมีสารสกัดพิเศษที่ช่วยทำหน้าที่กำจัดสารพิษได้ โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ได้รับสารอันตรายจากยาฆ่าแมลงในกลุ่มมออร์กาโนฟอสเฟต หรือคนที่ได้รับพิษจากแมงดาทะเล จะช่วยถอนพิษออกได้ในผู้ป่วยที่อยู่ในขั้นวิกฤติ

เพราะภายหลังจากการได้รับสารสกัดจากรางจืดในรูปของน้ำ ผู้ป่วยเริ่มมีการตอบสนองที่ดีขึ้น ปริมาณของพิษในร่างกายลดลง และช่วยแก้ไขให้ผู้ป่วยรอดพ้นจากการเสียชีวิตได้ นอกจากนี้รางจืดยังสามารถลดพิษของตะกั่วที่สะสมในระยะยาว ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการทำงานของสมองในด้านความจำและการเรียนรู้ รางจืดจะเข้าไปช่วยป้องกันการตายของเซลล์สมอง กำจัดพิษตะกั่ว และลดการเกิดสารอนุมูลอิสระ

การนำรางจืดไปใช้แก้พิษ

  1. หากเกิดพิษที่รุนแรงเข้าสู่ร่างกาย จะนำใบรางจืดมารับประทานครั้งละ 10-12 ใบ ตำรวมกับน้ำซาวข้าว แล้วใช้รากสดอายุ 2 ปีขึ้นไป 1 ราก มาฝนผสมลงไปกับน้ำซาวข้าวจนได้ความข้นประมาณหนึ่ง เทรวมกันประมาณครึ่งแก้ว ดื่มในทันทีในขณะกำลังมีอาการ จะช่วยให้ผู้ป่วยดีขึ้นภายใน 15-60 นาที แต่อาจะมีผลข้างเคียงตามมาจากพิษที่ร่างกายขับออกยังไม่หมด
  2. การใช้ใบรางจืดแห้งประมาณ 300 กรัม ผสมกับน้ำ 1 ลิตร นำไปต้มน้ำดื่มครั้งละ 1 แก้ว นำมาดื่มขณะอุ่นๆ อยู่ จะช่วยกำจัดพิษร้ายแรงได้อีกทางหนึ่ง
  3. ส่วนของรากฝอย สามารถนำเอามาหั่น นำไปผึ่งลมตากให้แห้ง บดให้เป็นผง ผสมน้ำดื่ม หรือจะปั้นเป็นเม็ดรับประทาน ประมาณ 5 กรัมต่อเม็ด รับประทานทุกๆ 1-2 ชั่วโมง สำหรับแก้พิษรุนแรง
  4. ในการใช้รางจืดแก้ไขหรือร้อนใน รวมไปถึงการถอนพิษไข้และพิษสุรา ใช้ใบรางจืดสดประมาณ 4-5 ใบ นำมาชงกับน้ำดื่ม หรือทำเป็นเม็ดรับประทาน วันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร จะช่วยทำให้อาการดีขึ้นได้
  5. นำใบรางจืดตากแห้ง ทำเป็นชาสมุนไพร ดื่มวันละแก้วเพื่อบำรุงร่างกาย

ข้อควรระวังในการกินรางจืด

การรับประทานรางจืดอย่างเหมาะสมและให้ปลอดภัยมากที่สุด หากเป็นการแก้พิษที่มีความรุนแรง จะต้องมีความรู้ในการนำรางจืดไปใช้อย่างถูกต้อง ส่วนในกรณีที่ไม่รุนแรง โดยเฉพาะในกลุ่มที่ต้องการใช้เพื่อบำรุงร่างกาย ควรรับประทานในปริมาณที่ไม่เข้มข้นจนเกินไป หลีกเลี่ยงการดื่มติดต่อกันทุกวัน เพราะจะทำให้ร่างกายเสียสมดุล มีการสะสมของสารบางชนิดมากเกินควรจนส่งผลเสียต่อสุขภาพตามมาได้

เมื่อรางจืดก็เป็นเหมือนกับสมุนไพรทั่วไป ที่มีสรรพคุณโดดเด่นหลากหลายด้าน ทั้งช่วยรักษาและบำรุงร่างกาย ดังนั้นเพื่อความเข้าใจในการนำไปใช้ ก็ควรทำการศึกษาวิธีรับประทานอย่างถูกหลัก จะได้ปลอดภัยและให้ผลลัพธ์ที่ดีต่อสุขภาพมากที่สุดนั่นเอง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ