ความรู้สุขภาพ

การตากฝนจะทําให้เป็นหวัดใช่ไหม?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
Istock 687863952 %281%29

ทุกคนน่าจะเคยมีประสบการณ์แบบนี้มาแล้ว น้ำมูกไหลไม่หยุด หัวซื้อและปวดตุบ ๆ โพรงไซนัสข้างจมูกปวดแน่นจนเหมือนจะระเบิด ตาแดงและคัน ส่วนคอหอยก็ทั้งคัน อยากไอและเจ็บร้าวในเวลาเดียวกัน จะมีความเจ็บป่วยอะไรแย่ไปกว่า “ไข้หวัดธรรมดา” นี่อีกไหม ?

เมื่อพูดถึงการป้องกัน ผมเชื่อว่าคุณก็รู้หมดแล้วเหมือนผมนั่นแหละ ทุกอย่างเริ่มต้นด้วยคําว่า “อย่า” แล้วแต่ใครจะเจอข้อไหน อย่าตากฝน อย่าเข้านอนทั้งๆ ที่ผมยังเปียก อย่านั่งตากลม อย่าออกไปข้างนอกหนาวๆ โดยไม่สวมเสื้อกันหนาว คุณพอนึกออกแล้วใช่ไหม

คําโบราณเหล่านี้ ถูกส่งผ่านรุ่นต่อรุ่นหลายชั่วอายุคน ตอนเราเป็น วัยเตาะแตะ ปู่ย่าตายายตลอดจนพ่อแม่ก็เตือนเราอย่างนี้ ครั้นพอเรากลาย เป็นพ่อแม่เองบ้าง ผมต้องห้ามตัวเองแทบแย่ ไม่ให้หลุดปากบ่นลูกชายที่ แต่งตัวไปโรงเรียน ใส่แค่เสื้อยืดชั้นเดียวในวันอากาศเย็นจัด เรื่องพวกนี้หยั่งรากกลายเป็นสิ่งอัตโนมัติในใจเราไปแล้ว ถึงจะมีผลการศึกษาวิจัยแล้ววิจัยอีกออกมาว่า ข้อห้ามเหล่านี้ไม่จริง หวัดไม่ได้เกิดจากการโดนอากาศหนาวเย็นและเรียกว่าแทบไม่มีหลักฐานสนับสนุนเลยว่า ระบบภูมิต้านทานจะลดลงถ้าหนาวสั่นหรือผมเปียก

ก่อนที่เราจะมาถกกันว่า แล้วทําไมความเชื่อเช่นนี้ถึงยังดํารงสืบมา เรามาทบทวนความรู้พื้นฐานกันสักหน่อยก่อน การติดเชื้อใด ๆ ก็ตามเกิดจากการผสานกันของ 3 ปัจจัยครับ เชื้อก่อโรค คน และสภาพแวดล้อมไข้หวัดเกิดจากเชื้อไวรัสที่แพร่จากคนหนึ่งไปยังคนอื่นๆ นั่นคือ กับตัวเชื้อแล้วสงสัยบ้างไหมครับว่าทําไมบางคนไม่เป็นหวัดเลยและก็เป็นทั้งปีทั้งชาติ บางคนมีระบบภูมิต้านทานที่เข้มแข็ง หมั่นล้างมือบ่อยๆ โอกาสสัมผัสเชื้อน้อยกว่าคนอื่น นี่คือส่วนที่เกี่ยวกับตัวบุคคล สุดท้ายมาถึงสภาพแวดล้อม มีปัจจัยของสภาพแวดล้อมหลายอย่างที่บ่งชี้ว่าเชื้อไวรัสหวัดจะแพร่ได้ง่ายดาย อย่างเช่น การอยู่กันอย่างใกล้ชิดแออัดก็ทําให้การ แพร่เชื้อเป็นไปโดยสะดวก

แทนที่เราจะตั้งข้อกล่าวหาอากาศหนาวหรือฝนตก มากล่าวโทษเชื้อ ที่เพื่อนร่วมงานหรือลูกๆ เอามาฝากคุณดีกว่า บางที่พวกเขาก็มอบให้คุณ ผ่านการจามหรือไอและที่บ่อยกว่านั้นคือเกิดจากการสัมผัสผ่านมือ เมื่อผู้ป่วยแตะจมูก ตาหรือตรงไหนๆ ที่มีเชื้อ (หรือจามใส่มือ) แล้วมาสัมผัส คุณ หรือสัมผัสสิ่งที่คุณไปสัมผัสภายหลังครับ

เรากําลังพูดถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการแพร่เชื้อหวัด ลองกลับมาดูข้อสงสัยใหญ่ที่ว่า แล้วการที่เปียกแฉะหรือหนาวเย็นจัดละจะทําให้เป็นหวัดหรือเปล่า ทฤษฎีสัมพันธภาพระหว่างไข้หวัดกับอุณหภูมิหนาวเยือกนี้ มีที่มาตั้งแต่สมัยศตวรรษที่ 19 โน่นแน่ะครับ แต่ผลการศึกษาทั้งหลายสรุป ได้ว่า ไม่มีความเกี่ยวข้องกันแต่อย่างใด ระหว่างรู้สึกหนาวกับการเป็นหวัด (ในภาษาอังกฤษ สองอย่างนี้ต่างก็เรียกว่า Cold) มีนักวิจัยที่ทดลองถึง ขนาดที่เอาเชื้อไวรัสหวัดมาป้ายในจมูกอาสาสมัคร 2 กลุ่ม โดยกลุ่มหนึ่งให้ไปสัมผัสอากาศหนาวเย็น ส่วนอีกกลุ่มให้อยู่ในที่อุ่นและแห้ง ผลปรากฏว่าอัตราการป่วยเป็นหวัดในสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน

แล้วทําไมความเชื่อนี้ถึงอยู่ยงคงกระพันนัก ? น่าจะเป็นเพราะ หลักฐานทางสภาพแวดล้อมชวนให้เชื่อแบบนั้น ในสหรัฐอเมริกาและอีก หลายๆ ที่ในโลก ไข้หวัดจะระบาดในช่วงเดือนอากาศเย็นในฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาวซึ่งผู้คนจะอยู่ในที่ปิดมิดชิด ซึ่งเป็นสภาวะที่ง่ายต่อการแพร่เชื้อ และบ้านไหนที่มีเด็กๆ จะทราบดีว่า ในห้องเรียนที่มีนักเรียนมากนั้น เด็กๆ ต่างก็แลกเชื้อโรคกันไปมาอยู่ตลอดช่วงวันหยุดฤดูหนาวก็เป็นเวลาวุ่นวาย มากธุระ อาจทําให้เครียด นอนไม่พอ และหมดแรง เราไปกระจุกตัวในห้างงสรรพสินค้า ในเครื่องบิน เพื่อจับจ่ายซื้อของและท่องเที่ยว อีกประการหนึ่ง เชื้อหวัดแพร่ได้ง่ายขึ้นเมื่อความชื้นต่ำ เวลาความชื้นต่ำ เยื่อบุช่องจมูก จะแห้งลงซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

ที่สุดแล้ว ถึงเราจะห่มผ้าให้คนที่เรารักอบอุ่นและแห้งสบาย อันเป็นการสร้างมาตรการปกป้องสุขภาพ หรือจะเพราะอยากเบียดกันให้อุ่นสบาย ก็ตามที สิ่งที่ทํานั้นเราก็ไม่ได้เป็นอันตรายอะไร (ยกเว้นแต่ ลูกผมบอกว่า “น่ารําคาญจริง ๆ”) นี่ก็เป็นหนึ่งในเรื่องที่เราทําตามความเชื่อที่ถ่ายทอดกันมา โดยไม่มีหลักฐานทางการแพทย์สนับสนุน แต่ก็ไม่มีผลเสียต่อสุขภาพ ผมจึงเอนเอียงไปทางใครอยากจะเชื่อก็ตามใจ เพราะด้วยเนื้อแท้แล้วเป็น การนําไปสู่การกระทําที่แทนคําพูดจากใจว่า ฉันรักเธอ และอยากช่วยให้ เธอแข็งแรงดี

บทสรุปของหมอเบซเซอร์

ถ้าอยากหลีกเลี่ยงจากไข้หวัด จงใส่ใจการรักษาความสะอาดของมือให้เป็นนิสัย อยู่ห่างผู้ป่วย ทําทุกอย่างที่ช่วยให้ระบบภูมิต้านทานแข็งแรง ดีกว่ามัวไปห่วงเรื่องอุณหภูมิครับ

 คู่มือเผชิญหวัด

เมื่อคุณเป็นไข้หวัด ปฏิบัติตามคําแนะนําต่อไปนี้ เพื่อให้คุณรู้สึก สบายขึ้น และช่วยป้องกันการแพร่เชื้อไปยังผู้อื่น

  • อย่ากินยาปฏิชีวนะ ไข้หวัดเกิดจากเชื้อไวรัส ส่วนยาปฏิชีวนะมีไว้ ต่อสู้เชื้อแบคทีเรียครับ ยาปฏิชีวนะไม่ได้ช่วยให้หวัดหาย หนําซ้ำยังจะเพิ่ม โอกาสติดเชื้อแบคทีเรียชนิดดื้อยาเสียอีกด้วย
  • มีสุขอนามัยที่ดี งดจับมือกับคนอื่นเมื่อไม่สบาย ถ้ารู้สึกป่วย จริงๆ ควรหยุดไปทํางาน เชื่อผมเถอะครับ ไม่มีใครอยากให้คุณทําตัว “ถึง ป่วยก็ยังลุย” หรอก โดยเฉพาะถ้าพวกเขามีสิทธิ์รับเชื้อจากคุณเต็ม ๆ
  • ดื่มน้ำให้มาก ๆ ร่างกายจะเสียความชุ่มชื้นทางน้ำมูก เสมหะ คุณอาจมีภาวะขาดน้ำ ผมเลือกดื่มน้ำอุ่นเมื่อมีอาการเจ็บคอหรือคัดแน่นจมูก ของยอดนิยมของผมคือ ซุปไก่ กับชาร้อนใส่มะนาว น้ำผึ้ง และขิงทุบ มีบางคนแก้เจ็บคอด้วยไอศกรีมแท่งกับเครื่องดื่มเย็น ๆ เลือกเอาแบบที่คุณชอบ และได้ผลนะครับ
  • บรรเทาอาการเจ็บคอด้วยการกลัวคอด้วยน้ำเกลือ หรืออมยาอม แก้เจ็บคอ
  • อาบน้ำฝักบัวที่อุ่นจัด ๆ ช่วยให้โพรงจมูกโล่ง หายใจสะดวกขึ้น โดยเฉพาะในเช้าที่ตื่นขึ้นมาจมูกคัดแน่น
  • ทําตัวสบาย ๆ นอนให้มาก ๆ ให้เวลาร่างกายได้พักและเยียวยา ตัวเอง เป็นเรื่องดีที่ได้ให้โอกาสตา คอ และสมองของคุณได้พักผ่อน
  • ใช้โลชั่นทาผิว ทาบริเวณรอบจมูกที่แดง เจ็บ ระบมแสบ
  • ลองกินยาบรรเทาอาการหวัดสูตรที่ขายกันทั่วไป ถ้าอาการไข้ทําให้ คุณรู้สึกไม่สบายเอาเสียเลย (แต่ไข้ต่ำ ๆ นั้นไม่มีอันตราย และทําให้ระบบภูมิต้านทานของร่างกายต่อต้านไวรัสได้ดีขึ้นด้วย)

 หากคุณเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์และอยากอ่านเกี่ยวกับหัวข้อนี้เพิ่มเติม สามารถสนับสนุนผู้แต่ง นายแพทย์ริชาร์ด เบซเซอร์  ได้โดยการซื้อหนังสือ “ความจริงจากหมอไขข้อกังขาปัญหาสุขภาพ”

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่