ความรู้สุขภาพ

คำถามที่ใช้ซักอาการ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
Istock 810189382 %281%29

คำถามที่ใช้ซักอาการ เพื่อหาสาเหตุของความผิดปกติของระบบทางเดินปัสสาวะ ในการจ่ายยาระบบทางเดินปัสสาวะ ควรใช้คำถามเบื้องต้น ดังนี้

1.ชักอาการปวด

อาการปวดที่เกิดขึ้นบริเวณทางเดินปัสสาวะสามารถนำมาคาดเดาได้ว่าน่าจะเกิดความผิดปกติประเภทใดกับระบบทางเดินปัสสาวะ โดยเราแบ่งอาการปวดที่เกิดกับระบบทางเดินปัสสาวะออกเป็น 4 แบบ ดังนี้

1.1 ปวดมาก-เบา ปวดอย่างรุนแรงเป็นพักๆ ทางการแพทย์เรียกว่า “ปวดดิ้น” (Colicky pain)

อาการปวดลักษณะนี้เป็นอาการปวดจากการที่ระบบทางเดินปัสสาวะมีสิ่งอุดกั้นทำให้ท่อไตหรือท่อปัสสาวะเกิดการหดตัวอย่างแรง เพื่อพยายามกำจัดสิ่งอุดกั้นออกไป และเกิดอาการปวดแบบ “ปวดดิ้น”

1.2 อาการปวดกระจายตามแนวต่างๆ หาจุดปวดที่แน่นอนไม่ได้ ทางการแพทย์เรียกว่า "ปวดร้าว" (Referred pain)

เป็นลักษณะปวดอีกแบบหนึ่งที่มักมีสาเหตุมาจากเกิดการอุดกั้นตามทางเดินปัสสาวะเช่นกัน เป็นอาการปวดที่กระจายไปตามแนวเส้นประสาท ผู้ป่วยอาจปาดลงมาตามหน้าขา บริเวณช่วงเอว และช่วงหลัง

1.3 ปวดหน่วงๆ น้ำหนักเสมอกัน อาการปวดแบบนี้เรียกว่า "ปวดตื้อ" (Dull pain)

อาการปวดหน่วงๆ บริเวณท้องน้อย และปวดแต่ละครั้งเป็นเวลานาน มักมีสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากการอักเสบติดเชื้อ จนมีการพองตัว ยืดตัวออกของกล้ามเนื้อเรียบบริเวณท่อไตหรือกรวยไต หรือแม้แต่มีการติดเชื้อที่กระเพาะปัสสาวะ

1.4 อาการปวดจี๊ดๆคล้ายมีของแทง

เป็นอาการที่มักมีสาเหตุจากการติดเชื้อจนมีหนองขังอยู่ตามบริเวณต่างๆ ของระบบทางเดินปัสสาวะ

2.ปริมาณของน้ำปัสสาวะและจำนวนครั้งที่ถ่าย

ปกติร่างกายจะขับน้ำปัสสาวะออกมาประมาณวันละ 1,200-1,500 ซีซี. แต่ถ้าเกิดความผิดปกติของระบบทางเดินปัสสาวะก็จะทำให้ปริมาณน้ำปัสสาวะต่อวัน และจำนวนครั้งที่ถ่ายปัสสาวะเปลี่ยนแปลงไป ดังนี้

ลักษณะของการถ่ายปัสสาวะ

สาเหตุ

ถ่ายปัสสาวะบ่อย

เกิดการอักเสบบริเวณกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะ

ถ่ายปัสสาวะมีปริมาณมากกว่าวันละ 3,000 ซีซี.

อาจมากจากดื่มน้ำมาก เป็นโรคเบาหวานหรือเป็นโรคเบาจืด

ปัสสาวะลำบาก เวลาถ่ายปัสสาวะต้องออกแรงแบ่งมากกว่าปกติ กว่าจะถ่ายออกมาหมดต้องใช้เวลานาน

อาจมาจากต่อมลูกหมากโต ทำให้บีบรัดท่อปัสสาวะหรือมีก้อนนิ่วอุดตันบริเวณท่อไตกระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาวะ

ปัสสาวะไม่ออก เกิดการคั่งของน้ำปัสสาวะในกระเพราะปัสสาวะ ทำให้ไม่สามารถถ่ายปัสสาวะได้

อาจมากจากเกิดการอุดกั้นที่ระบบทางเดินปัสสาวะเช่น มีนิ่วที่ท่อปัสสาวะ หรือท่อปัสสาวะตีบ การช็อกหรือร่างกายเกิดภาวะขาดน้ำรุนแรง เช่น กรณีท้องเดินรุนแรง

ปัสสาวะน้อยกว่าปกติ เช่น ถ่ายปัสสาวะน้อยกว่าวันละ 400 ซีซี

อาจมาจากการขาดน้ำ  ท้องเดิน ไข้สูงหรือมีการเสียเลือดมาก

3.สีของน้ำปัสสาวะ

สีของน้ำปัสสาวะสามารถบอกถึงสาเหตุของความผิดปกติที่เกิดขึ้นในระบบทางเดินปัสสาวะได้เช่นกันลักษณะของน้ำปัสสาวะที่เราใช้ซักถามผู้ป่วย เพื่อค้นหาสาเหตุของความผิดปกติที่เกิดขึ้นมีดังนี้

  • ถ่ายปัสสาวะเป็นเลือดหรือมีสีชมพูจางๆ
  • ปัสสาวะออกมาเป็นสีแดงสด เป็นลมหรือสีแดงคล้ำ สาเหตุอาจเกิดจากการที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของอวัยวะถูกกระแทก เป็นเนื้องอกหรือมะเร็ง หรือมีนิ่ว เป็นต้น
  • ปัสสาวะขุ่นเหมือนมีก้อนไขมันลอย
  • มักมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อโรคแล้วเกิดการอักเสบเป็นหนองตามทางเดินปัสสาวะร่วมกับการมีเม็ดเลือดขาวปนออกมากับน้ำปัสสาวะ
  • ปัสสาวะขุ่นเป็นเม็ดทราย
  • มักมีสาเหตุมาจากการมีนิ่วหรือผลึกของ เกลือในปัสสาวะมาก

กรณีที่ผู้ป่วยไม่ทราบลักษณะของน้ำปัสสาวะว่าเป็นอย่างไรควรแนะนำให้ผู้ป่วยปัสสาวะใส่ภาชนะเพื่อดูลักษณะของน้ำปัสสาวะนั้น

4.อาการรร่วมอื่น ๆ

การหาสาเหตุความผิดปกติของโรคระบบทางเดินปัสสาวะนอกจากอาการปวดที่เกิดขึ้นปริมาณของน้ำปัสสาวะ ลักษณะการถ่ายและสีของน้ำปัสสาวะแล้ว ยังสันนิษฐานสาเหตุได้จากอาการต่างๆ ดังต่อไปนี้

ตัวบวม อาจมาจากไตไม่สามารถขับโซเดียมออกจากร่างกายได้

มีไข้อาจมีการติดเชื้อที่ทางเดินปัสสาวะส่วนใดส่วนหนึ่ง เช่น กรวยไต กระเพาะปัสสาวะ เป็นต้น

คลื่นไส้อาเจียน อาจมาจากการมีนิ่วในไตและทำให้มีอาการปวดรุนแรง นอกจากนั้นอาจเกิดจากนิ่วที่อยู่ในระบบทางเดินปัสสาวะไปทำให้การทำงานของลำไส้ผิดปกติผู้ป่วยจึงรู้สึกคลื่นไส้ อาเจียน

ตารางสรุปโรคและแนวทางการรักษาโรคระบบทางเดินปัสสาวะ

คำถามที่ใช้เป็นแนวทางในซักแยกโรคและหาสาเหตุ

นิ่ว

ต่อมลูกหมากโต

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

กรวยไตอักเสบ

1. ตำแหน่งและอาการปวดที่เกิดขึ้นลักษณะอย่างไร

  • ปวดบั้นเอว หลังสีข้างหรือปวดร้าวไปตามขาหลัง หน้าขา หรือปลายท่อปัสสาวะ
 

อาจปวดหลังหรือบริเวณหัวเหน่าเล็กน้อยปวดแบบหน่วงๆ

ปวดหลัง บั้นเอว บริเวณข้างที่เป็น

2. ลักษณะของการถ่ายปัสสาวะเป็นอย่างไร?

ปัสสาวะได้ตามปกติ ยกเว้นถ้านิ่วก้อนโตแล้วเกิดการอุดตันตามทางเดินปัสสาวะจะทำให้เกิดอาการขัดเบา

ปัสสาวะลำบาก ต้องออกแรงเบ่งอยู่นานจึงปัสสาวะออก ลำปัสสาวะพุ่งอ่อนแรงหรือปัสสาวะออกเป็นหยด

ปวดแสบเวลาถ่ายและปวดมากขณะถ่ายปัสสาวะจะสุด

ปัสสาวะขัด

3. จำนวนครั้งของการถ่ายปัสสาวะมากน้อยเพียงไร?

ถ่ายปัสสาวะบ่อยและกะปริดกะปรอย (ออทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง)

ถ่ายปัสสาวะบ่อยทั้งกลางวันและกลางคืน

ถ่ายปัสสาวะบ่อย

 

คำถามที่ใช้เป็นแนวทางในซักแยกโรคและหาสาเหตุ

นิ่ว

ต่อมลูกหมากโต

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

กรวยไตอักเสบ

4. สีของน้ำปัสสาวะเป็นอย่างไร?

บางรายอาจมีน้ำปัสสาวะเป็นเลือดหรือสีชมพูจาง ๆ ซึ่งเกิดจากก้อนนิ่วครูดตามผนังของเยื่อบุทางเดินปัสสาวะหรืออาจถ่ายปัสสาวะเป็นปกติแต่น้ำปัสสาวะขุ่นและมีก้อนนิ่วออกมา

 

น้ำปัสสาวะอาจขุ่นเป็นหนอง

น้ำปัสสาวะขุ่น เป็นหนอง และมักมีสีแดงจาง ๆ

5. อาการอื่น ๆ

  • อาจมีไข้ ถ้ามีการติดเชื้อร่วมด้วย
  • คลื่นไส้ อาเจียน

อาจมีไข้ ถ้ามีอาการติดเชื้อร่วมด้วย

 
  • มีไข้สูง หนาวสั่น
  • อ่อนเพลีย น้ำหนักลด
  • อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน เป็นบางครั้ง

6. การรักษา

  • ให้ยาแก้ปวดกลุ่มคลายการบีบเกร็งของกล้ามเนื้อเรียบ เช่น ฟลาโวเซต
  • ดื่มน้ำวันละ 3-4 ลิตร
  • แนะวิธีปฏิบัติตัว
  • ถ้าอาการไม่ดีขึ้นควรส่ง รพ.

เช่นเดียวกับนิ่ว

  • ให้ยาปฏิชีวนะร่วมกับยาแก้ปวดกลุ่มคลายการบีบเกร็งของกล้ามเนื้อเรียบ เช่น ฟลาโวเซต
  • ถ้าอาการไม่ดีขึ้นควรส่ง รพ.
  • ถ้าปวดมากให้ยาแก้ปวดกลุ่มคลายการบีบเกร็งของกล้ามเนื้อเรียบ เช่น ฟลาโวเซต
  • ให้ยาลดไข้
  • ให้ยาปฏิชีวนะ
  • แนะวิธีปฏิบัติตัว

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
อาการปวดของกระดูกหัวเหน่า(Pubic Bone)ในช่วงตั้งครรภ์
อาการปวดของกระดูกหัวเหน่า(Pubic Bone)ในช่วงตั้งครรภ์

แนวประสานกระดูกหัวเหน่ามีความผิดปกติ (Symphysis Pubis Dysfunction)

จัดการกับอาการปวดคอด้วย Cervical Roll
จัดการกับอาการปวดคอด้วย Cervical Roll

จัดให้คอของคุณอยู่ในท่าที่เหมาะสมขณะหลับ