โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก (Prostate gland malignancy)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.พ. 5, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก (Prostate gland malignancy)

ความหมาย

เป็นเนื้องอกชนิดเนื้อร้ายของต่อมลูกหมากที่มีการแบ่งเซลล์อย่างรวดเร็วและผิดปกติจนควบคุมไม่ได้ อาจเกิดที่ต่อมลูกหมากเองหรือกระจายมาจากอวัยวะหรือบริเวณอื่น

สาเหตุ

สาเหตุที่ทำให้เกิดยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าโรคนี้มีความสัมพันธ์กับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ เช่น การติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ การสัมผัสสารแคดเมี่ยม สังกะสี ปุ๋ย การทำงานในโรงงานอุตสาหกรรม ยาง เครื่องยนต์ การมีเพศสัมพันธ์กับคนหลายคน มีเพศสัมพันธ์บ่อย ดื่มแอลกอฮอล์มาก เป็นต้น

พยาธิสรีรภาพ

โรคมะเร็งต่อมลูกหมากส่วนใหญ่เป็นชนิด Adenocarcinoma มักพบบริเวณส่วนนอกของต่อมลูกหมาก รองลงมาพบบริเวณส่วนกลาง พบน้อยบริเวณรอบๆ ท่อปัสสาวะ มะเร็งปฐมภูมิจะพบในบริเวณที่เป็นกระเปาะของต่อมหรือท่อต่อมอาจมีลักษณะเป็นก้อนนูนแข็งก้อนเดียวหรือหลายก้อน ส่วนมะเร็งทุติยภูมิจะเกิดจากการกระจายหรือการลุกลามของมะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ใหญ่ หรือมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ

เมื่อมีการรบกวนของแอนโดรเจนทำให้เซลล์เจริญหรือเพิ่มจำนวนมากผิดปกติทำให้โครงสร้างของต่อมลูกหมากผิดปกติ ต่อมลูกหมากจะมีขนาดโตขึ้นมีผลทำให้เกิดการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ ลักษณะการถ่ายปัสสาวะจะผิดปกติ อาจทำให้การแข็งตัวของอวัยวะเพศผิดปกติ หากมะเร็งแพร่กระจายไปทั่วต่อมลูกหมากจะทำให้มีลักษณะแข็ง มะเร็งต่อมลูกหมากอาจกระจายไปยังท่อนำเชื้อ คอกระเพาะปัสสาวะ ต่อมน้ำเหลืองในอุ้งเชิงกราน ตับ กระดูก ปอด ต่อมหมวกไต หรือระบบประสาทส่วนกลาง พบว่ามะเร็งต่อมลูกหมากจะแพร่กระจายไปยังกระดูกบริเวณเอว อก ต้นขา และซี่โครงถึงร้อยละ 85 ของผู้ป่วยที่เสียชีวิตจากโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก

การเจริญของเซลล์ต่อมลูกหมากที่ไม่อาจควบคุมได้จะทำให้ระดับแอนติเจนเฉพาะของต่อมลูกหมาก (Prostate specific antigen; PSA) และแอนติเจนเฉพาะของเยื่อบุต่อมลูกหมาก (Prostate specific membrane antigen) สูงขึ้น ส่วนกรดฟอสฟาเตสจะสูงในผู้ป่วยที่มีการกระจายของโรคออกไปนอกแคปชูลเพราะเนื้อเยื่อของต่อมลูกหมากหลั่งสารตัวนี้ จึงอาจเรียกอีกอย่างว่ากรดฟอสฟาเตสของต่อมลูกหมาก (Prostatic acid phosphatase) จะตรวจพบกรดฟอสฟาเตสสูงในผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากร้อยละ 85-95 ซึ่งมะเร็งต่อมลูกหมากแบ่งเป็น 4 ระยะ ดังนี้

ระยะที่ 1 (Stage A) เป็นระยะที่ตรวจไม่พบอาการทางคลินิกมักพบก้อนมะเร็งจากการผ่าตัดต่อมลูกหมากโตเมื่อนำชิ้นเนื้อไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์จึงพบเซลล์มะเร็ง

ระยะที่ 2 (Stage B) เป็นระยะที่พบอาการทางคลินิกโดยพบก้อนในต่อมลูกหมากแต่ไม่ติดยึดแน่นกับแคปซูลหรือท่อปัสสาวะ ตรวจเลือดพบกรดฟอสฟาเตสปกติ

ระยะที่ 3 (Stage C) เป็นระยะที่เซลล์มะเร็งกระจายออกไปยังตำแหน่งอื่น เช่น ท่อนำอสุจิ ท่อปัสสาวะ กระเพราะปัสสาวะ ต่อมน้ำเหลืองในอุ้งเชิงกราน ตรวจเลือดพบกรดฟอสฟาเตสสูงระยะที่ 4 (Stage D) เป็นระยะที่เซลล์มะเร็งกระจายออกไปยังตำแหน่งอื่นที่ไกลออกไปจากระยะที่ 3 เช่น กระจายไปยังบริเวณนอกอุ้งเชิงกรานและกระดูกอาการ มีการขับถ่ายปัสสาวะผิดปกติ มีเลือดในปัสสาวะ มีอาการปวดเวลาถ่ายปัสสาวะ กลั้นปัสสาวะไม่ได้เมื่อรู้สึกปวด ปัสสาวะบ่อยโดยเฉพาะเวลากลางคืน ปัสสาวะลำบาก ปวดหรือแสบ ต้องเบ่งปัสสาวะ ปัสสาวะไม่สุด ปัสสาวะเป็นหยดไม่เป็นลำไม่พุ่ง ปัสสาวะคั่ง มีอาการของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ ไม่สุขสบายและละเหี่ย อาจมีหลังแข็ง ปวดหลังและต้นขา ปวดสะโพกและกระดูกสะโพกหักง่าย อาจปวดอุ้งเชิงกราน

การวินิจฉัยโรค

โดยการตรวจคลำทางทวารหนัก มีประวัติถ่ายปัสสาวะลำบาก มีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ปัสสาวะมีเลือดปน ปวดหลัง สะโพก ต้นขา อุ้งเชิงกราน มีประวัติโรคมะเร็งในครอบครัว มีการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์บ่อย สัมผัสกับสารก่อมะเร็ง ดื่มแอลกอฮอล์มาก ตรวจทางทวารหนัก (Rectal examination) พบต่อมลูกหมากมีก้อนแข็งและก้อนนูนติดแน่น ตรวจเลือดหา Prostatic specific antigen (PSA) พบมีค่าสูงมากกว่า 10 นาโนแกรม/มิลลิลิตร ตรวจหากรดฟอสฟาเตสมีค่าสูง ตรวจปัสสาวะพบเม็ดเลือดแดงหรือการติดเชื้อตรวจทางทวารหนักด้วยอัลตราซาวด์ (Transrectal ultrasonography; TRUS) พบก้อนที่คลำไม่ได้ด้วยนิ้วมือ ตรวจกระดูก (Bone scan) เพื่อดูว่าการกระจายไปกระดูกหรือไม่ ทำ Biopsy ดูลักษณะเซลล์มะเร็ง

การรักษา

รักษาด้วยการผ่าตัด รังสีรักษา หรือเคมีบำบัด ให้ฮอร์โมน ยาลดการหดตัวของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะ หากปวดมากให้ยาปฏิชีวนะเพื่อลดการอักเสบ

การพยาบาล

ช่วยให้มีความสุขสบายขึ้น ป้องกันภาวะเลือดจางและช็อก ลดความกลัว ความวิตกกังวล และความเศร้าโศก ป้องกันไม่ให้เกิดความผิดปกติของการขับถ่ายและการติดเชื้อ

ขอบคุณข้อมูลดีๆจากหนังสือ "คู่มือโรค" โดยปราณี ทู้ไพเราะ จากจากโรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

อาการเริ่มแรกของมะเร็งต่อมลูกหมาก
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ปัสวะตอนกลางคืนบ่อย รู้สึกวันๆอยากเพลียอยากจะนอน
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
พ่อเป็นต่อมลูกหมากโตจะซื้อยาตัวนี้ได้ที่ไหนค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่