Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
เทคโนโลยีด้านสุขภาพ

การแพทย์เฉพาะเจาะจง (Precision Medicine)

รู้จัก “การแพทย์เฉพาะเจาะจง” การรักษาที่ออกแบบตามพันธุกรรมของผู้ป่วยแต่ละคนโดยเฉพาะ
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 ธ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 2,249,973 คน

การแพทย์เฉพาะเจาะจง (Precision Medicine)

“ความไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ” ยังคงเป็นคำกล่าวที่แสนจริงและไม่อิงกับกระแสของยุคสมัย เพราะทุกคนล้วนปรารถนาถึงสุขภาพที่ดีกันทั้งสิ้น ด้วยเทคโนโลยีและวิชาการต่างๆที่พัฒนาขึ้นอย่างกว้างขวางทำให้ผู้คนในสังคมโลกสมัยใหม่มีอายุขัยโดยเฉลี่ยเพิ่มมากขึ้นดังจะเห็นได้จากที่หลายๆประเทศเตรียมพร้อมรับมือกับสภาวการณ์ที่จะกลายสู่ลักษณะ “สังคมผู้สูงอายุ” ในอนาคตอันใกล้ในขณะเดียวกันกับที่วิทยาการทางการแพทย์สามารถยืดอายุของประชากรให้นานขึ้น แต่ก็ยังไม่สามารถทำให้คุณภาพของสุขภาพสมบูรณ์นานตามไปได้ด้วย ดังจะเห็นได้จากจำนวนผู้ป่วยในโรงพยาบาลที่มักจะต้องเข้ารับการดูแลรักษาอาการป่วยเรื้อรังเป็นระยะเวลาหลายปี ผู้ป่วยบางรายอาจต้องพบแพทย์และกินยารักษาอาการไปตลอดชีวิต ซึ่งส่งผลกระทบต่อการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ประจำสถานพยาบาลต่างๆที่จะต้องรองรับหน้าที่ในส่วนนี้อย่างต่อเนื่องไปพร้อมๆกับรักษาผู้ป่วยนอกหรือผู้ป่วยกรณีอุบัติเหตุฉุกเฉิน ผลตามมาคือปัญหาขั้นบุคคลากรรองรับเคสผู้ป่วยไม่เพียงพอ จึงเกิดเป็นแนวคิดเพื่อให้ประชาชนป้องกันสุขภาพมากขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสุขภาพประจำปีทุกช่วงวัย

🩺 จูงมือกันไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคร้ายต่างๆ กันดีกว่า หากตรวจพบเร็ว ก็รักษาหายเร็ว

Healthcheckupinternal ad

การแพทย์แบบเฉพาะเจาะจง (Precision Medicine) เป็นการแพทย์แนวใหม่ ที่มีการวินิจฉัยจนถึงการจ่ายยาและผลิตยาให้เป็นไปตามลักษณะพันธุกรรม(Genes และข้อมูลสุขภาพเฉพาะของแต่ละบุคคลในระดับโมเลกุล เพื่อทำการดูแลรักษารวมถึงป้องกันโรคที่จะเกิดขึ้นในอนาคตโดยคำนึงถึงลักษณะเฉพาะของคนไข้เป็นรายบุคคลมาประมวลผล ไม่ว่าจะเป็นพันธุกรรม การใช้ชีวิต สภาพแวดล้อม ที่อยู่อาศัยของคนไข้ เป็นต้นต่างจากการรักษาในอดีตที่ใช้วิธีรักษาที่เป็นกลางๆ ใช้ได้กับทุกคน เพราะปัจจัยความเสี่ยงในเรื่องต่างๆ ของแต่ละบุคคลไม่เท่ากัน

แนวความคิดเรื่องการแพทย์เฉพาะเจาะลงมีการนำมาใช้เป็นระยะเวลานานแล้ว เช่น กรณีการถ่ายเลือด และการปลูกถ่ายอวัยวะ ที่ต้องมีการตรวจเช็กถึงการเข้ากันได้ทางพันธุกรรมระหว่างผู้ให้และผู้รับว่าเป็นไปได้ไหม รวมทั้งการใช้ยารักษาที่จะต้องตรวจหาผลตอบรับในร่างกายของผู้รับยาว่าจะมีปฏิกิริยาเฉพาะตัวต่อตัวยาไปในทิศทางใด ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการแทรกซ้อน และจะนำมาขยายเป็นการวินิจฉัยเพื่อป้องกันการเกิดโรคจนเกิดเป็นแนวทางการวินิจฉัยใหม่นี้โดยการศึกษาเรื่องการเปลี่ยนแปลงของยีนมาใช้นั้น ทำได้ด้วยการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจและพิจารณาประกอบกับข้อมูลเฉพาะบุคคล เช่น ประวัติการรักษาของครอบครัวว่าเคยเป็นโรคอะไรมาก่อนบ้าง และตรวจหาโอกาสเสี่ยงภายในยีนส์ของบุคคลนั้น เช่น เช่น ผู้หญิงที่มี BRCA1 หรือ BRCA2 mutation จะมีโอกาสในการเป็นโรคมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่สูง ในขณะที่คนมี Lynch syndrome จะมีโอกาสในการเป็นโรคมะเร็งลำไส้ หรือคนที่มี Familial hypercholesterolemia ก็มักจะเป็นโรคหัวใจ ซึ่งเมื่อทราบถึงผลที่อาจเกิด จะได้หาวิธีป้องกันโรคแต่เนิ่นๆ ได้ซึ่งพบว่าการรักษาเฉพาะคนนี้ได้ผลดีขึ้นมากถึง 70-80% คนไข้มีอายุยาวขึ้น และเมื่อใช้ยาเพิ่มภูมิคุ้มกันในร่างกาย พบว่าสามารถตอบสนองได้ยาวกว่า

กรณีศึกษาที่เห็นได้ชัด คือโรคพันธุกรรมเด่นที่มีการถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นถึง 50% หนึ่งในนั้นคือ มะเร็ง มีการกล่าวถึงการรักษาและป้องกันโดยวินิจฉัยผ่านกระบวนการการแพทย์เฉพาะเจาะจงนี้ ดังบทสัมภาษณ์ของ นพ.ภูชัย พิทักษ์กิจนุกูร แพทย์อายุรศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็งวิทยา กล่าวว่า 10 ปีที่ผ่านมามีความก้าวหน้าเรื่องการตรวจและรักษามากขึ้น ทั้งการผ่าตัด ฉายแสง ใช้ยา จากแต่ก่อนที่มีเฉพาะเคมีบำบัดซึ่งใช้วิธีการนี้รักษาทุกคนเหมือนกันหมด แต่พบว่าได้ผลเฉพาะบางคน ดังนั้นการรักษาวันนี้จึงมุ่งเน้นไปเฉพาะเจาะจงถึงระดับพันธุกรรม ซึ่งพบว่าการรักษาเฉพาะคนนี้ได้ผลดีขึ้นมากถึง 70-80% คนไข้มีอายุยาวขึ้น และเมื่อใช้ยาเพิ่มภูมิคุ้มกันในร่างกาย พบว่าสามารถตอบสนองได้ยาวกว่าจากเดิมโรคมะเร็งปอดสามารถคุมการแพร่กระจายได้ 6 เดือน แต่เมื่อใช้วิธีนี้สามารถควบคุมได้ 2-3 ปี ซึ่งเป็นการฉีดเพื่อให้เม็ดเลือดขาวไปฆ่ามะเร็งได้ดีขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจสุขภาพประจำปีทุกช่วงวัย

🩺 จูงมือกันไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคร้ายต่างๆ กันดีกว่า หากตรวจพบเร็ว ก็รักษาหายเร็ว

Healthcheckupinternal ad

รวมถึงคำกล่าวจาก ดร.นพ.โอบจุฬ ตราชู แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านชีววิทยาโมเลกุลการแพทย์ ที่กล่าวถึงว่า มะเร็ง ที่เกิดจากความผิดปกติของพันธุกรรมโดยกำเนิด 5% ปัจจุบันประเทศไทยมีความพร้อมในหลายๆ ด้าน เราสามารถถอดรหัสพันธุกรรมที่มากถึง 20,000 ยีนทั้งร่างกาย หรือการตรวจมะเร็ง 30-50 ยีนไปพร้อมๆ กัน ซึ่งผู้ที่ควรได้รับการตรวจยีนเพื่อหาความเสี่ยงมะเร็ง คือผู้ที่มีประวัติครอบครัวเสียชีวิตโรคมะเร็งชนิดต่าง ๆ ผู้ที่ตรวจสุขภาพประจำปีแล้วไม่พบความผิดปกติแต่มีสัญญาณเหนื่อยเรื้อรัง น้ำหนักลดอย่างรวดเร็ว ท้องผูกสลับท้องเสีย มีตุ่มหรือก้อนเนื้อ เป็นต้น

ในประเทศไทยการแพทย์เฉพาะเจาะจงเริ่มมีการศึกษาและวางโครงการวินิจฉัยเพื่อการป้องกันและรักษาและนำออกสื่อประชาสัมพันธ์ตามโรงพยาบาลที่เริ่มนำเข้ามาใช้ ดังนี้

  • โรงพยาบาล สมิติเวช สุขุมวิท
  • ศูนย์มะเร็งฮอไรซัน โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์

การแพทย์เฉพาะเจาะจงนับเป็นนวัตกรรมที่อาจปฏิวัติกระบวนการรักษาและวงการสาธารณสุข เพื่ออนาคตที่ปราศจากและป้องกันความเสี่ยงได้ตั้งแต่ระดับยีนส์ แต่ทั้งนี้นับเป็นรูปแบบใหม่ที่ยังคงต้องศึกษาและทดลองในเชิงปฏิบัติ รวมทั้งบริหารจัดการสู่ผู้ใช้บริการในวงกว้างกันต่อไป ทั้งนี้ทั้งนั้นการใส่ใจสุขภาพโดยพื้นฐานด้วยตัวเองก็ยังคงเป็นวิธีป้องกันการเกิดโรคที่ดีที่สุดที่เราควรตระหนักและปฏิบัติอย่างตั้งใจก่อนเข้าสู่กระบวนการรักษาของแพทย์ สุขภาพที่ดีเกิดได้จากตัวเราก่อนเป็นอันดับแรก

3 การอ้างอิง
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
  • MGR Online, สมิติเวช เปิดตัวการแพทย์ยุคใหม่ Precision Medicine เฉพาะเจาะจงแต่ละบุคคลลึกถึงระดับยีน รักษามะเร็งได้ผลดีกว่า พร้อมหยุดยั้งการส่งต่อโรคทางพันธุกรรม https://mgronline.com/entertainment/detail/9610000020005, 27 กุมภาพันธ์ 2561.
  • The Matter, การแพทย์สมัยใหม่ Precision Medicine ออกแบบมาเฉพาะคุณลึกระดับยีน (https://thematter.co/sponsor/precision-medicine/44600), 6 กุมภาพันธ์ 2561.
  • โรงพยาบาลสมิติเวช, Precision Medicine การแพทย์เฉพาะเจาะจง ( https://www.samitivejhospitals.com/th/precision-medicine/), อ้างอิงเมื่อ 7 มีนาคม 2562.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
สถิติของผู้รอดชีวิตจากโรคมะเร็งขั้นพื้นฐาน
สถิติของผู้รอดชีวิตจากโรคมะเร็งขั้นพื้นฐาน

ข้อเท็จจริงจากสมาคมโรคมะเร็งแห่งสหรัฐอเมริกา (American Cancer Society) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC)

5 สถานที่ที่คุณสามารถหาวิกผมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายระหว่างการรักษามะเร็ง
5 สถานที่ที่คุณสามารถหาวิกผมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายระหว่างการรักษามะเร็ง

เคมีบำบัดนั้นต่อสู้กับมะเร็งแต่สามารถทำให้เกิดผมร่วงได้เช่นกัน

เหงื่ออกตอนกลางคืน เป็นอาการของโรคมะเร็งหรือไม่
เหงื่ออกตอนกลางคืน เป็นอาการของโรคมะเร็งหรือไม่

ปรึกษาปัญหาเรื่องเหงื่อออกตอนกลางคืนกับแพทย์ของคุณ

ดูในแอป