รวมวิธีการรักษาโรค "เอ็นฝ่าเท้าอักเสบ" และ "ผังผืดที่เท้า"

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 26 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,492,874 คน

บทความนี้ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องและเพิ่มเติมข้อมูลโดย นายแพทย์เชิดพงศ์ หังสสูต เมื่อวันที่ 29/05/2562

โรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้า เรียกอีกอย่างหนึ่งได้ว่า "โรครองช้ำ" โรคนี้จะทำให้ผู้ป่วยเกิดการเจ็บปวดบริเวณส้นเท้าที่ลามไปถึงฝ่าเท้าเวลาตื่นนอน บางครั้งก็อาจรู้สึกเจ็บปวดมากเมื่อนั่งพักนานๆ แต่เมื่อได้เดินแล้วจะรู้สึกดีขึ้น สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การมีน้ำหนักตัวมาก การรับน้ำหนักจากการยืนเป็นเวลานาน ใส่รองเท้าที่ไม่เหมาะสม มีปัญหาเท้าผิดรูป เช่น เท้าแบน อุ้งเท้าโก่งหรือสูง เป็นต้น หากไม่รีบรักษา อาจทำให้โรคนี้มีอาการรุนแรงขึ้นจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน

โฆษณาจาก HonestDocs
🦷รีเทนเนอร์หาย หรือ จัดฟันใกล้เสร็จ? ก็ทำรีเทนเนอร์ลด 30-50% ได้

ไม่ว่าคุณจะอยากได้ "แบบใส" หรือ "แบบลวด" เราก็มีให้คุณครบจบที่เดียว เริ่มต้นเพียง 1,750 บาท เท่านั้น

%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b9%80%e0%b8%97%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%99%e0%b8%ad%e0%b8%a3%e0%b9%8cadsinternal ad

อ่านเพิ่มเติมเรื่อง โรครองช้ำ 

การรักษาโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้า จะขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของอาการที่เกิดขึ้น หากอาการไม่รุนแรงมาก ผู้ป่วยสามารถกลับไปดูแลตัวเองที่บ้านได้ตามคำแนะนำของแพทย์ แต่ถ้ามีอาการรุนแรง ก็อาจต้องรักษาด้วยการใช้ยา รวมถึงการผ่าตัดและการทำหัตถการอื่นๆ

การรักษาโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้าด้วยตัวเองที่บ้าน

วิธีการรักษาเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้าด้วยตัวเองที่บ้าน มีดังต่อไปนี้

  • การพักใช้งาน (Rest) : การพักใช้งานเท้าข้างที่มีอาการของโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้า สามารถช่วยบรรเทาความเจ็บปวดและทำให้อาการดีขึ้นได้ จากการศึกษาที่ตีพิมพ์ในนิตยสารแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวในประเทศสหรัฐอเมริกา (American Family Physician) ระบุว่า ผู้ป่วยโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ 25% มีอาการดีขึ้นเมื่อพักใช้งานเท้า
  • การประคบเย็น (Icing) : โดยใช้แผ่นประคบเย็นประคบบริเวณที่ปวดเป็นเวลา 20 นาที แล้วหยุดพัก ควรทำอย่างน้อยวันละ 3-4 ครั้ง
  • การยืดกล้ามเนื้อและออกกำลังเพื่อเพิ่มความแข็งแรง (Stretching & Strengthening exercises) : การขยับหรือการยืดกล้ามเนื้อ จะช่วยลดความตึงและช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อบริเวณฝ่าเท้า ผู้ป่วยอาจใช้ขั้นบันได ไม้กระดาน หรือลูกกลิ้งเป็นอุปกรณ์ในการช่วยยืดกล้ามเนื้อได้ โดยนักกายภาพบำบัด (Physical Therapist) อาจเป็นผู้แนะนำท่าออกกำลังเฉพาะส่วนเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อขา ซึ่งจะช่วยเพิ่มความมั่นคงให้กับข้อเท้าและส้นเท้ามากขึ้น
  • รับประทานยาแก้ปวด หากรู้สึกปวดบริเวณส้นเท้ามาก สามารถรับประทานยาแก้ปวด  และยาลดการอักเสบ (Non Steroidal Anti-Inflamatory Drugs) เพื่อลดอาการปวดและการอักเสบที่เกิดขึ้น
  • การใส่เฝือกอ่อนตอนกลางคืน (Night splints) : เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยยืดกล้ามเนื้อน่องและส่วนโค้งของฝ่าเท้าขณะหลับ ซึ่งจะช่วยบรรเทาอาการปวดได้ดี
  • การพันเทป (Arch taping) : การพันเทปบริเวณเท้าที่ถูกต้อง สามารถลดแรงตึงของเส้นเอ็นและป้องกันไม่ให้เอ็นฝ่าเท้าเคลื่อนไหวมากเกินไป จึงช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวดลง

การรักษาโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้าโดยแพทย์

วิธีการรักษาเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้าโดยแพทย์ มีดังต่อไปนี้

  • ยาสเตียรอยด์ (Corticosteroid injections) ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรง แพทย์อาจฉีดยาสเตียรอยด์ให้เพื่อลดอาการปวดชั่วคราว แต่การฉีดสเตียรอยด์หลายๆ ครั้ง สามารถทำให้เกิดการฉีกขาดของเอ็นฝ่าเท้าหรือเกิดการหดตัวของเนื้อเยื่อไขมันที่ปกคลุมบริเวณส้นเท้า ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงมากขึ้น
  • การผ่าตัด (Surgery) : โดยการลอกเอ็นฝ่าเท้าซึ่งยึดติดอยู่กับกระดูกส้นเท้าให้แยกออกจากกระดูกส้นเท้า หรือยืดความยาวของมัดกล้ามเนื้อน่อง อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดรักษาโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบอาจทำให้โครงสร้างฝ่าเท้าที่มีลักษณะโค้ง มีความแข็งแรงลดลง ดังนั้นการผ่าตัดมักจะเป็นทางเลือกในการรักษาลำดับท้ายๆ
  • การใช้พลังงานทางกายภาพ (Physical Agent) ในการบำบัดรักษา เช่น คลื่นเสียงความถี่สูง (Ultrasound Therapy) และคลื่นกระแทก (Extracorporeal Shock Wave Therapy)กระบวนการนี้จะเป็นการใช้พลังงานบำบัดบริเวณที่มีอาการปวด เพื่อลดการอักเสบ และกระตุ้นการรักษาตัวเองของเนื้อเยื่อ แต่หลังจากการรักษาด้วยวิธีนี้อาจทำให้มีอาการบวม ช้ำเขียว ปวด หรือชา 
  • การใช้อุปกรณ์พยุงส้นเท้าและฝ่าเท้าชนิดหล่อพิเศษเฉพาะราย (Therapeutic Custom made Total Contact Foot Orthosis) : เนื่องจากอักเสบของเอ็นฝ่าเท้า มักเกิดจากการใช้เท้า การสะสมของแรงกระทำที่เท้า ซึ่งเรียกว่าชีวกลศาสตร์ที่ก่อให้เกิดโรค (Patomechanics) การตรวจในด้านนี้ เช่น ตรวจหาแรงกดที่ฝ่าเท้า (Pedobarogram) การตรวจการเคลื่อนไหว (Gait Motion Analysis) จะช่วยบ่งชี้ต้นตอของโรคได้ ซึ่งจะนำไปสู่การรักษาที่เจาะจง ด้วยการสร้างกายอุปกรณ์โดยหล่อแบบเท้าเฉพาะจากคนไข้ในแต่ละข้าง โดยมีการ Off loading ในจุดลงน้ำหนักที่ก่อให้เกิดการอักเสบ รวมถึงการ support เพื่อหยุดการเคลื่อนไหวที่ไม่พึงประสงค์ เช่น เท้าล้มเข้าด้านในมาก (Hyper Pronation)

การป้องกันการเกิดโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้า

มีหลายวิธีที่ช่วยป้องกันการเกิดโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ หรือโรคผังผืดที่เท้าได้ เช่น

  • การควบคุมน้ำหนัก : การที่น้ำหนักมากเกินไปจะทำให้เกิดแรงกดที่เส้นเอ็นฝ่าเท้า ซึ่งอาจทำให้อาการของโรครุนแรงมากขึ้น หากต้องการลดน้ำหนักด้วยการออกกำลังกาย ตวรยืดกล้ามเนื้อก่อนออกกำลังทุกครั้ง และควรมีการ Warm Up ก่อนออกกำลักายเพื่อช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ รวมถึงลดโอกาสเกิดการบาดเจ็บของข้อต่อและเส้นเอ็น
  • สวมใส่รองเท้าที่เหมาะสม : เนื่องจากการสะสมของแรงกระแทกที่เท้า เป็นต้นตอของการอักเสบ จึงควรพิจารณาใช้แผ่นรองเท้าที่เหมาะสมกับรูปเท้า และมีการดูดซับแรงกระแทกที่ดี พยายามหลีกเลี่ยงการเดินด้วยเท้าเปล่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งบนพื้นแข็งๆ เลือกสวมใส่รองเท้าที่มีขนาดพอดี ผู้ที่มีปัญหาเท้าผิดรูป เช่น เท้าแบน หรืออุ้งเท้าโก่ง ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อตัดรองเท้าที่มีการออกแบบให้เข้ากับลักษณะของเท้าที่มีความผิดปกติ เพื่อลดอาการบาดเจ็บและป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ
  • เปลี่ยนรองเท้าที่หมดสภาพ : สำหรับนักวิ่ง หรือนักกีฬาที่ต้องวิ่งเป็นประจำ ควรเปลี่ยนรองเท้าหลังจากที่ผ่านการใช้เกินระยะ 500 ไมล์ (800 กม.) เพราะพื้นรองเท้าส่วนกลางที่มีหน้าที่รับแรงกระแทก (Midsole) หมดสภาพในการรับแรงกระแทกแล้ว

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความก่อนหน้า
เอ็นฝ่าเท้าหรือพังผืดใต้ฝ่าเท้าอักเสบ (Plantar Fasciitis)
เอ็นฝ่าเท้าหรือพังผืดใต้ฝ่าเท้าอักเสบ (Plantar Fasciitis)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

มีอาการปวดฝ่าเท้า ตอนอากาศเย็น ไม่ทราบว่าเป็นโรคอะไรคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เวลาตื่นตอนเช้ามีอาการปวดสันเท้ามาก เกินจากสาเหตุใด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่