มะเร็งและโรคร้าย

การถ่ายภาพรังสีระนาบด้วยการปล่อยโพซิตรอน

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
การถ่ายภาพรังสีระนาบด้วยการปล่อยโพซิตรอน

การถ่ายภาพรังสีด้วยการปล่อยโพซิตรอน หรือ PET นั้นถูกใช้เพื่อสร้างภายในร่างกายออกมาเป็นรูปแบบสามมิติ

ภาพที่แสดงออกมาจะแสดงทุกส่วนของร่างกายอย่างชัดเจน ซึ่งแสดงให้เห็นการทำงานจริงของร่างกาย รวมไปถึงพื้นที่ที่เกิดความผิดปรกติ

 PET มักใช้ผสานกับการถ่ายภาพรังสีคอมพิวเตอร์ (CT) เพื่อสร้างภาพที่สุดละเอียดออกมา ซึ่งจะเรียกกรรมวิธีนี้ว่าการสแกน PET-CT

อีกทั้งยังสามารถผสานกับการถ่ายภาพด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า หรือ MRI ซึ่งจะเรียกว่า PET-MRI

ทำไมจึงมีการใช้ PET สแกน?

ประโยชน์ของ PET ก็เพื่อแสดงให้เห็นการทำงานภายในร่างกายแต่ละส่วน

ซึ่งข้อมูลนี้มักใช้เพื่อตรวจสอบยืนยันการเป็นมะเร็ง หรือเพื่อตรวจว่ามะเร็งนั้นลามไปจุดใดแล้วบ้างและมีการตอบสนองต่อการรักษาอย่างไรบ้าง

บางครั้งการสแกน PET ก็ถูกใช้เพื่อการวางแผนการผ่าตัดอย่างการผ่าตัดทำทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ หรือการผ่าตัดสมองรักษาโรคลมชัก เป็นต้น เทคนิคนี้ยังสามารถช่วยวินิจฉัยภาวะบางอย่างที่ส่งผลต่อการทำงานของสมองได้ ยกตัวอย่างเช่นภาวะสมองเสื่อม เป็นต้น

PET ทำงานอย่างไร?

เครื่องสแกน PET ทำงานโดยการตรวจจับการแผ่รังสีของสารรังสีที่เข้าไปยังทุกภาคส่วนของร่างกาย

ในการสแกน PET ส่วนมากจะใช้สารรังสีที่เรียกว่า fluorodeoxyglucose (FDG) ซึ่งเป็นสารที่มีส่วนประกอบคล้ายกลูโคสตามธรรมชาติทำให้ร่างกายของคุณจัดการกับสารนี้เหมือนกับที่ทำกับน้ำตาล

ด้วยการวิเคราะห์การไหลผ่านของสารรังสีดังกล่าวทำให้สามารถชี้ชัดได้ถึงสภาพร่างกายและความผิดปกติต่าง ๆ

ยกตัวอย่างเช่น สาร FDG ในเนื้อเยื่อของร่างกายสามารถช่วยชี้จุดของเซลล์มะเร็งได้เพราะเซลล์เนื้อร้ายดังกล่าวมีการใช้กลูโคสในความเร็วที่มากกว่าเซลล์ปกติ

เกิดอะไรขึ้นระหว่างการสแกน PET?

การสแกน PET มักดำเนินการกับผู้ป่วยนอก ซึ่งหมายความว่าหลังเสร็จสิ้นกระบวนการ คุณไม่จำเป็นต้องค้างที่โรงพยาบาล

เนื่องจากสารรังสีที่ใช้ในการสแกนมีอายุการใช้งานที่สั้นมาก หากคุณไปสายกว่าเวลาที่นัดไว้อาจทำให้สารดังกล่าวไม่สามารถใช้งานได้อีก ทำให้ต้องเลื่อนนัดไป

การเตรียมตัว

ในจดหมายแจ้งกำหนดการนัดหมายจะระบุถึงสิ่งที่คุณต้องเตรียมตัวสำหรับการสแกน

โดยคุณมักถูกห้ามไม่ให้รับประทานอะไรภายในหกชั่วโมงก่อนการสแกน แต่สามารถดื่มน้ำเปล่าได้ อีกทั้งแพทย์ยังแนะนำให้คุณเลี่ยงการออกกำลังกายหนัก ๆ ก่อนหน้าเวลานัด 24 ชั่วโมง

ควรสวมใส่เสื้อผ้าสบาย ๆ เนื่องจากคุณอาจต้องสวมใส่เสื้อผ้าดังกล่าวไปตลอดการตรวจ (แต่ก็มีบ้างที่ทางโรงพยาบาลจะเตรียมเสื้อคลุมยาวไว้ให้เปลี่ยน)

พยายามไม่สวมใส่เครื่องประดับหรือเสื้อผ้าที่มีเหล็ก (อย่างเช่น ซิป เป็นต้น) หากมีสิ่งเหล่านี้อยู่ คุณจะถูกขอให้เปลี่ยนหรือถอดสิ่งนั้นออก

การฉีดสารรังสี

ก่อนการสแกนจะมีการฉีดสารรังสีเข้าไปในเส้นเลือดที่แขนหรือขา หลังจากนั้นคุณต้องนั่งรอเงียบ ๆ เป็นเวลาเกือบหนึ่งชั่วโมงเพื่อให้สารดังกล่าวถูกเซลล์ในร่างกายดูดซึมเข้าไป

คุณต้องพยายามผ่อนคลายและอยู่ให้นิ่งที่สุดเท่าที่จะทำได้ พยายามไม่พูดคุยระหว่างการนั่งรอ เนื่องจากการเคลื่อนไหวทุกอย่างจะส่งผลต่อการเคลื่อนที่ของสารรังสีในร่างกายคุณ แต่หากจำเป็นต้องไปห้องน้ำก็สามารถทำได้

การสแกน

สำหรับการสแกนนั้น คุณต้องนอนราบลงบนตียงที่ค่อย ๆ ขยับเข้าไปในเครื่องสแกนที่มีลักษณะเป็นท่อกลมขนาดใหญ่ที่มีรูตรงกลาง

คุณต้องนอนนิ่ง ๆ ในเครื่องโดยไม่พูดจาเพื่อให้เครื่องจับภาพร่างกายของคุณ โดยจะใช้เวลาดำเนินงานประมาณ 30 นาที

การสแกนนี้ไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดใด ๆ แต่คุณอาจรู้สึกไม่สบายตัวเนื่องจากการนอนนิ่ง ๆ เป็นเวลานาน ๆ บนเตียง หากคุณรู้สึกไม่สู้ดี จะมีปุ่มฉุกเฉินให้กด ซึ่งจะมีทีมแพทย์เข้ามาให้การช่วยเหลือคุณตลอดเวลาการตรวจ

สำหรับบางคนที่มีภาวะกลัวที่แคบ ควรแจ้งทางโรงพยาบาลก่อนวันที่นัดทำการสแกนเพื่อให้พวกเขาจัดเตรียมยาระงับประสาทเพื่อให้คุณผ่อนคลายขึ้นขณะการสแกนในเครื่องจักร

หลังกระบวนการ

การสแกน PET นั้นไม่มีผลข้างเคียงใด ๆ และคุณสามารถกลับบ้านได้ทันทีที่เสร็จสิ้นกระบวนการ

ส่วนมากผลการสแกนร่างกายของคุณจะไม่ได้ในทันที เพราะต้องมีการส่งข้อมูลที่ได้ไปให้ผู้เชี่ยวชาญถอดรหัสก่อน โดยจะมีการนัดหมายคุณในภายหลังเพื่อมาฟังผล

มีความเสี่ยงหรือไม่?

การสัมผัสกับรังสีระหว่างการสแกนนั้นมีความเสี่ยงต่อเนื้อเยื่อที่น้อยมาก ๆ จนแทบไม่มีผลต่อการสร้างมะเร็งในร่างกายในภายหลัง

เครื่องจักร PET ที่ใช้นั้นมีมาตรฐานความปลอดภัยที่ดี ซึ่งจะมีการปล่อยรังสีออกมาปริมาณเทียบเท่ากับปริมาณรังสีที่คุณสะสมจากธรรมชาติเป็นเวลา 3 ปี (ดวงอาทิตย์)

สารรังสีที่ใช้จะสลายกัมมันตภาพรังสีไปเองตามกาลเวลา โดยมากมักจะหายไปเองตามธรรมชาติภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ซึ่งการดื่มน้ำหลังการสแกนมาก ๆ จะช่วยขับสารดังกล่าวออกจากร่างกาย

เพื่อการป้องกันไว้ก่อน คุณจะถูกห้ามไม่ให้เข้าใกล้สตรีมีครรภ์ เด็กเล็ก หรือทารกเป็นเวลาไม่กี่ชั่วโมงหลังการสแกนร่างกาย เนื่องจากระหว่างนี้คุณจะมีสารกัมมันตภาพรังสีตกค้างอยู่เล็กน้อย

กรรมวิธี PET-CT ก็มีการใช้รังสีปริมาณที่น้อยมากเช่นกัน ทำให้ความเสี่ยงที่วิธีนี้จะก่อให้เกิดปัญหากับร่างกายในอนาคตมีอยู่ต่ำมาก

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่