ยา

กล่องใส่ยาตราลูกกตัญญู

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 10 นาที
กล่องใส่ยาตราลูกกตัญญู

โรงพยาบาลของเรา เริ่มใช้ระบบการติดตามความต่อเนื่องทางการรักษาด้วยยา (Drug Reconciliation) มาสักพักแล้วล่ะค่ะ โดยจะมีการขอความร่วมมือจากญาติและผู้ป่วยที่มารักษาตัวแบบผู้ป่วยใน ให้นำยาโรคเรื้อรังและยาอื่น ๆ ที่ใช้อยู่ประจำมาคืนให้ห้องยา เพื่อที่เราจะได้…

  • คัดกรองรายการยาที่ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับต่อเนื่องให้แพทย์รับทราบและพิจารณาสั่งใช้ตามดุลพินิจ
  • ตรวจสอบและคัดเลือกยาซึ่งอยู่ในสภาพที่พร้อมใช้ / ไม่ซ้ำซ้อนส่งคืนให้ผู้ป่วยนำกลับไปใช้ต่ออย่างปลอดภัยเมื่อออกจากโรงพยาบาล
  • อีกทั้งเป็นการ ติดตามความร่วมมือในการรักษาเพื่อป้องกันหรือแก้ไขปัญหาที่เกิดจากการใช้ยาในผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการรักษาด้วยยาสูงสุดด้วยค่ะ

จึงไม่แปลกที่ช่วงบ่ายของแต่ละวัน จะมีภาพเภสัชกรสาวงอม เอ๊ย! สาวงามนั่งหน้ามุ่ยคุ้ยห่อสมบัติ อ่า…ถุงยา (ย้ำ! ถุงยานะคะ กรุณาอย่าตาซนเติม ง.งู แถมไปอีกเด็ดขาด ^_^) ของผู้ป่วยมือเป็นระวิง

rx15อะไรเนี่ย… เก็บยาตัวนั้นมาปนกับยาตัวนี้ แล้วจะกินถูกได้ไงกัน!

rx11อุ้ย! คุณพี่ขา… ถุงนี้มีแหนบถอนขนกะเหรียญห้าบาทปนมาด้วย พี่ว่าคุณป้าเค้าตั้งใจให้ทิปเราไหมคะ?!?

 

ค่ะ…นอกจากสมบัติประดามีที่ติดมาในถุงยา ไม่ว่าจะเป็น เหรียญเงิน, ตลับยาหม่อง, แหนบถอนขน, แหวน (ไม่แน่ใจว่าเป็น แหวนยายเนียม หรือเปล่านะคะ ^_^), ขนม ฯลฯ ที่ทำให้ดิฉันเก็บมานินทา เอ๊ย! มาเล่าสู่กันฟังแล้ว สิ่งที่พบบ่อย ๆ และนับเป็นปัญหาหนักอกก็มีค่ะ ได้แก่…

  1. การเก็บยาที่ไม่เหมาะสม ก็แหม…สภาพยาที่หลายต่อหลายท่านนำมา สภาพมันเลวร้ายเหมือนผ่านสงครามโลกครั้งที่ 2 มาเลยนะคะ กินแล้วจะป่วยยิ่งกว่าเดิมไหมเนี่ย…
  2. การใช้ยาไม่ถูกขนาด / ซ้ำซ้อน อันนี้พบบ่อยค่ะ โดยเฉพาะผู้ป่วยสูงอายุที่มีโรคเรื้อรังหลายอย่าง มาพบแพทย์แต่ละครั้งก็ได้ยากลับไปแบบแทบจะหอบกลับบ้านกันเลย แล้วบางท่านมาพบแพทย์บ่อยครั้ง ตามนัดบ้าง ก่อนนัดบ้าง ยาเดิมยังไม่หมด… ได้ยาใหม่ไปอีกแล้ว พอจับไปกอง ๆ รวมกันที่บ้าน โอ้โฮ…แค่เห็นก็อิ่มแล้ว! ยาหลายตัวแถมรับไปหลายครั้งอย่างนี้ก็ทำให้ใช้ไม่ถูกได้ง่ายค่ะ

 

rx05ทำไมใช้ยาซ้ำซ้อนกันล่ะคุณป้า

pt06ก็ชื่อยาไม่ใช่ภาษาไทย บางทีเม็ดยาก็ไม่เหมือนเดิม ป้าไม่รู้ว่าเป็นตัวเดียวกันก็เลยกินทั้งคู่น่ะซี

 

อืมม์… น่าเห็นใจค่ะ ปัญหาเรื่องการอ่านพบได้บ่อยในผู้ป่วยสูงอายุ อย่าว่าแต่ชื่อยาที่เป็นภาษาอังกฤษเลย ขนาดวิธีใช้ที่เป็นภาษาไทย ผู้ป่วยบางรายของดิฉันยังอ่านกันลำบาก ทั้งปัญหาเรื่องสายตาด้วย ปัญหาเรื่องการศึกษาน้อยด้วย

อีกทั้งยาที่ได้รับในเวลาที่ต่างกัน อาจเป็นยาต่างรุ่น-ต่างบริษัทยากันแล้ว จึงทำให้เข้าใจผิดว่าแพทย์อาจจะปรับเปลี่ยน หรือเพิ่มยาตัวใหม่ให้ จึงเกิดปัญหาการใช้ยาซ้ำซ้อนกันได้

 

rx05ทำไมมียาเหลือเยอะ ใช้ยาไม่ครบหรือเปล่าคุณลุง

pt07ก็หมอให้ยาไปหลายเดือน มันก็เลยเหลือมาเยอะน่ะสิ

rx13โว่ว ๆ ๆ ๆ คุณลุงคะ เภสัชไม่เคยจัดโปรโมชั่นรับยา 2 เดือน แถมยาอีก 1 เดือนนะคะ แพทย์นัดเท่าไหร่ก็จ่ายไปเท่านั้น ถ้าคุณลุงใช้ยาถูกต้องและครบถ้วนจริง ๆ แล้วก็ไม่ได้มาผิดนัด ยาจะต้องหมดพอดีหรือเหลืออยู่ก็นิดหน่อยสิคะ

 

กรณีเช่นนี้พบบ่อยค่ะ และเมื่อซักถามการใช้ยาโดยละเอียด ก็จะพบว่าผู้ป่วยใช้ยาไม่ครบจริง ๆ อาจโดยตั้งใจเพราะเบื่อการใช้ยาเยอะ หรือเข้าใจผิดว่าการใช้ยาเยอะอาจเป็นอันตรายจึงลดหรืองดยาบางตัวเอง หรือโดยไม่ตั้งใจเพราะมียาหลายซอง เลยสับสนว่าต้องใช้ยาจากซองไหนบ้าง
ปัญหาเหล่านี้ป้องกันได้ง่ายค่ะ ด้วยความรักและเอาใจใส่ดูแลจากบุตรหลาน อย่างบุตรสาวของผู้ป่วยรายหนึ่งซึ่งดิฉันประทับใจมาก ซาบซึ้งในความรักและความพยายามในการดูแลการใช้ยาของคุณพ่อของเธอ ผู้ซึ่งจำเป็นต้องใช้ยาหลายชนิดมาก..ก…ก…. และใช้บ่อยมื้อ ทั้งก่อนอาหารเช้า หลังอาหารเช้า ก่อนอาหารเที่ยง หลังอาหารเที่ยง ก่อนอาหารเย็น หลังอาหารเย็น และก่อนนอน โอ้โฮ…ครบชุด ^_^ แถมยังมียาอื่น ๆ ที่ใช้ตามอาการ เช่น ยาแก้ปวด แก้วิงเวียน ฯลฯ

 

rx03โดยเธอจะจัดยาของคุณพ่อใส่ซองขนาดเล็ก ๆ เตรียมไว้ให้หยิบใช้เป็นมื้อ ๆ …ความคิดบรรเจิดมากค่ะ
ขนาดไม่เคยมาดูงานจ่ายยาคลินิกวัณโรคของดิฉันเลยนะคะเนี่ย

 

 

แต่กรณีนี้พบว่ามีปัญหาเพราะว่ายาที่เธอจัดไว้ล่วงหน้าไม่เป็นปัจจุบัน เนื่องจากครั้งล่าสุดที่ผู้ป่วยมาพบแพทย์ก่อนนัด แพทย์ได้มีการปรับเปลี่ยนยาไปแล้ว ซึ่งผู้ป่วยก็จะยังใช้ยาที่บุตรสาวจัดไว้ให้ ไม่ได้เปลี่ยนแปลงตามที่แพทย์ปรับยา อีกทั้งเนื่องจากผู้ป่วยต้องใช้ยาหลายมื้อ การจัดโดยแบ่งเป็น 7 ซองต่อวันอาจยุ่งยาก เธอเลยจัดแบ่งเป็น 3 ซอง ตามเวลา เช้า-กลางวัน-เย็น แทน แล้วให้ผู้ป่วยจำและใช้ยาแยกมื้อก่อนอาหาร-หลังอาหาร หรือมื้อเย็น-ก่อนนอนเอง ซึ่งก็ยังเสี่ยงที่ผู้ป่วยจะใช้คลาดเคลื่อนหากจำผิด และการใช้ยาไม่ถูกเวลาจะส่งผลให้ประสิทธิภาพของยาลดลงได้ค่ะ

 

จากกรณีตัวอย่างที่นำมาเล่าสู่กันฟัง ดิฉันชื่นชมในเจตนาและการกระทำของญาติผู้ป่วยรายนี้มากค่ะ และคิดว่าหากมีเครื่องมือที่เหมาะสมมาช่วยในการจัดยา ก็น่าจะทำให้ผู้ป่วยได้ใช้ยาอย่างถูกต้องและเหมาะสมยิ่งขึ้น โดยที่ไม่เป็นภาระกับญาติผู้ดูแลมากนัก และปรับเปลี่ยนได้ง่ายเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงยาที่ใช้

 

rx07

ตัวช่วยที่ดิฉันคิดว่าสามารถนำมาใช้ได้ดี ก็คือ… กล่องใส่ยา ค่ะ

.

กล่องใส่ยาหาซื้อได้ง่ายค่ะ ตามมุมขายของกระจุกกระจิกในห้างสรรพสินค้า, ร้านสะดวกซื้อ, หรือแม้แต่ตลาดนัด (บางแห่ง)

รูปแบบก็มีหลากหลายให้เลือกตามเหมาะสมกับความต้องการใช้งานของผู้ป่วยแต่ละราย

 

1 pill box
ตัวอย่างแรกนี้ มีช่องเก็บยาช่องเดียว เหมาะกับใช้ยาหลายชนิดที่มีการใช้แค่วันละครั้งพร้อมกัน หรือใช้เก็บยาชนิดเดียว อาจจะเป็นยาโรคเรื้อรังชนิดเดียว หรือเป็นยาที่ใช้เวลามีอาการใดอาการหนึ่ง ซึ่งผู้ป่วยจะพกติดตัวได้ง่าย

หรืออาจใช้หลายกล่อง สำหรับการใช้หลายมื้อ เช่น มีกล่องสีเหลืองใส่ยาที่รับประทานมื้อเช้า และกล่องสีฟ้าใส่ยาที่รับประทานมื้อเย็น เป็นต้น

 

2 pill box

แบบที่สองจะมีสองช่องในกล่องเดียวกัน เหมาะกับการแบ่งเป็นช่องใส่ยาก่อนอาหารและช่องใส่ยาหลังอาหาร โดยอาจจัดเตรียม 1 กล่อง สำหรับ 1 มื้อ หรือ 1 วัน หรือหลายวัน ตามความสะดวกของผู้ใช้ หรือความเหมาะสมของปริมาณยาหรือความซับซ้อนของวิธีการใช้

 

4 pill box

แบบที่สามจะมีสี่ช่อง ซึ่งลักษณะตามภาพตัวอย่างจะเหมาะสำหรับการแบ่งยาไว้รับประทานใน 1 วัน โดยแบ่งเป็น 4 มื้อ ได้แก่ มื้อเช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน

 

แต่สำหรับผู้ที่ต้องการจัดยาไว้ทั้งสัปดาห์ ก็ยังสามารถเลือกกล่องยาแบบต่าง ๆ ดังต่อไปนี้…

 

7 pill box a

กล่องยา 7 ช่อง โดยจะแบ่ง 1 ช่อง ต่อ 1 วัน มีขนาดเล็ก พกพาสะดวก เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเดินทางไกลหลายวัน

หรือสำหรับผู้ที่ต้องรับประทานยาหลายชนิดในแต่ละวัน และมีขนาดและวิธีการใช้ค่อนข้างหลากหลาย ทำให้จดจำได้ยาก บุตรหลานก็ยังสามารถดัดแปลงกล่องยา 7 ช่องนี้มาใช้ใส่ยาแบบวันต่อวันได้ค่ะ โดยแทนที่จะแบ่งเป็นช่องวันอาทิตย์, จันทร์, อังคาร, พุธ, พฤหัสบดี, ศุกร์ และเสาร์ ก็เปลี่ยนเป็นช่องก่อนอาหารเช้า, หลังอาหารเช้า, ก่อนอาหารกลางวัน, หลังอาหารกลางวัน, ก่อนอาหารเย็น, หลังอาหารเย็น และก่อนนอน

ซึ่งการจัดยาแบบวันต่อวันนี้ก็มีข้อดีตรงที่สามารถปรับเปลี่ยนขนาดการใช้ได้ทันทีที่แพทย์มีการปรับขนาดการใช้ยา โดยไม่ต้องยุ่งยากรื้อยาของเก่าที่จัดเผื่อไว้(กรณีจัดล่วงหน้าเป็นเดือนหรือเป็นสัปดาห์)มาจัดใหม่ และตรวจสอบได้แบบวันต่อวันว่าผู้ป่วยใช้ยาครบถ้วนหรือไม่ เช่น หากบุตรหลานจัดยาเตรียมไว้ทุกคืน เมื่อถึงเวลาจัดยา ก็จะเห็นยาที่เหลือในช่องที่ผู้ป่วยลืมรับประทาน ซึ่งหากพบซ้ำบ่อย ๆ ก็จะได้ปรึกษาแพทย์และเภสัชกรเพื่อพิจารณาหาแนวทางป้องกันหรือแก้ไขต่อไปได้

 

7 pill box b

กล่องยา 14 ช่อง จะแบ่งได้ละเอียดขึ้นเป็น 2 ช่องต่อ 1 วัน เอาไว้แยกยาก่อนอาหารและยาหลังอาหาร

 

7 pill box c

หากยังไม่หนำใจ (ฮ่า…) เอาไปเลย! กล่องยา 28 ช่อง ประกอบด้วย 7 กล่องใหญ่สำหรับแต่ละวัน และในหนึ่งกล่องใหญ่ก็จะประกอบด้วย 4 ช่องย่อย สำหรับแยกยาเป็นมื้อเช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน แต่แหม… จากภาพตัวอย่าง ถ้าปรับเรื่องสีให้เข้ากับความคุ้นเคยแบบชาวไทยว่าวันจันทร์สีเหลือง วันอังคารสีชมพู วันพุธสีเขียว ฯลฯ จะได้ใจผู้ใช้ชาวไทยกว่านี้นะคะ ^_^

 

31 pill box

และตัวอย่างสุดท้ายที่นำมาให้ชม ก็คือกล่องยาแบบ 1 เดือน! แหม… มโหฬารพันลึกอะไรขนาดนี้ (ฮ่า…) ซึ่งจะมี 31 กล่องใหญ่ ที่ประกอบด้วย 4 ช่องย่อย เพื่อแบ่งยาเป็น 4 มื้อเช่นกัน การจัดแบบนี้… เวลาจัดคงจะยุ่งยากใหญ่โตเหมือนเป็นงานช้างนะคะ ^_^ แต่ก็ดีในแง่ที่ว่าไม่ต้องจัดกันบ่อย ๆ

แต่ในมุมมองของดิฉันเอง มองว่ามันไม่ค่อยยืดหยุ่นค่ะ เพราะสมมติว่าจัดไปครบทั้งเดือนแล้ว บังเอิญว่าต้นสัปดาห์ที่สองของเดือน ผู้ป่วยเกิดป่วยแบบกะทันหันต้องไปพบแพทย์ก่อนวันนัดปกติ แล้วสามวันต่อมา พอจะออกจากโรงพยาบาล แพทย์ก็สั่งปรับขนาดการใช้ยาใหม่ แหม่…จากงานช้างกลายเป็นงานช้างแม่ลูกอ่อนเลยนะคะ ต้องมานั่งรื้อยาของเก่าที่จัดไว้แล้วมาจัดใหม่อีกรอบ คล้าย ๆ กับกรณี “ลูกดีเด่นขวัญใจเภสัชกร” ที่ฉันกล่าวถึงมาข้างต้น เฮ้อ… แค่คิดก็เหนื่อยแทน

 

ถ้าถามดิฉันว่ากล่องใส่ยาแบบไหนดีที่สุด ดิฉันก็คงตอบไม่ได้ล่ะค่ะ เพราะการเลือกใช้นั้นคงต้องพิจารณาตามความเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย
rx04เช่น ยาที่ใช้มีปริมาณมากน้อยแค่ไหน ขนาดและวิธีการใช้ยุ่งยากซับซ้อนหรือไม่ ผู้ป่วยหรือญาติที่ดูแลสะดวกที่จะจัดยาเตรียมไว้ล่วงหน้าบ่อยครั้งหรือเปล่า ฯลฯ

 

 

หากมีเวลาว่าง… ท่านผู้อ่านที่เป็นบุตรหลานก็อาจจูงมือพาผู้ป่วยไปเดินเลือกซื้อกล่องใส่ยาที่ถูกใจดูนะคะ ดูกันไป… เถียง เอ๊ย! คุยกันไป… นอกจากจะได้ตัวช่วยเพื่อเพิ่มความปลอดภัยและเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาด้วยยาแล้ว ยังถือเป็นกิจกรรมกระชับความสัมพันธ์ในครอบครัวไปในตัว (ฮ่า…)

กลับถึงบ้านแล้วก็ช่วยจัดยาใส่กล่องไว้ให้ผู้ป่วยใช้ล่วงหน้า เท่าที่สังเกตมา ผู้ป่วยสูงอายุมักขี้เกรงใจค่ะ ปากก็บอกว่าไม่อยากให้มาวุ่นวาย แต่ในใจจริงๆ นั้นกลัวจะเป็นภาระหรือรบกวนเวลาของลูก ๆ หลาน ๆ …แต่พอมีคนทำให้ก็แอบรู้สึกดีนะ (ฮ่า…) ซึ่งจริง ๆ แล้วก็ใช้เวลาไม่นานหรอกค่ะ เพราะคนอายุน้อยกว่ามักยังมีสายตาดี อ่านได้คล่อง ทำความเข้าใจวิธีการใช้บนฉลากยาได้ง่าย และหยิบจัดยาได้ว่องไว (แต่ต้องหยิบจัดอย่างตั้งใจนะคะ ไม่ใช่จัดมั่ว ๆ ไป แหม่…)

แล้วก็ติดตามดูการใช้ว่าผู้ป่วยมีหลงลืมกินยาบ้างไหม เพื่อหาแนวทางจัดการที่เหมาะสม การเสียเวลาเล็กน้อยในส่วนนี้ เทียบกับประโยชน์ที่ได้รับ คือผู้ป่วยได้รับยาอย่างถูกต้องครบถ้วนตามที่แพทย์สั่ง การรักษาก็ได้ผลดีตามมา นอกจากสุขภาพกายที่จะดีขึ้นแล้ว ยังทำให้สุขภาพจิตดีขึ้นเพราะได้รับการดูแลเอาใจใส่จากบุตรหลาน แหม… คุ้มเกินคุ้มกับเวลาที่เสียไปใช่ไหมคะ ^_^
rx12ถ้าทำได้อย่างนี้… ต่อให้ไม่ได้รับรางวัลลูกกตัญญูจากหน่วยงานไหนก็อย่าได้แคร์ค่ะ เดี๋ยวดิฉันแจก ‘ชวนป่วย’ เอ๊ย! ‘ชวนป๋วยปี่แปกอ ตราลูกกตัญญู’ ปลอบใจให้สักโหลแทนนะคะ (ฮ่า…)

 

 

ขอขอบคุณภาพประกอบจาก… http://www.healthaccessories.com/pill-organizers/all

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่