ยา

มาตรฐานด้านเภสัชกรรม (การปรุงยา) และคุณสมบัติผู้ปรุงยา

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มาตรฐานด้านเภสัชกรรม (การปรุงยา) และคุณสมบัติผู้ปรุงยา

>คำจำกัดความ ความหมาย

เภสัชวัตถุ : คือต้องรู้จักตัวยา คือ รู้จักรูป สี กลิ่น รส และชื่อของพืช สัตว์ แร่ธาตุทุกชนิดที่จะนำมาปรุงยา
สรรพคุณเภสัช : คือต้องรู้จักรสและสรรพคุณของยาไทยซึ่งจำแนกเป็น 2 ลักษณะ

  • ยารสประธาน 3 รส คือ รสเย็น, รสร้อน, รสสุขุม
  • ยา 9 รส

คณาเภสัช : คือต้องรู้จักยาที่มีชื่อต่าง ๆ กันรวมเรียกเป็นชื่อเดียวกัน (พิกัดยา)
เภสัชกรรม : คือต้องรู้จักการปรุงยาและผสมยาใช้ตามวิธีต่าง ๆ

ผู้ที่จะให้บริการด้านเภสัชกรรม ควรจะต้องมีคุณสมบัติดังนี้

  • ต้องเข้าใจกลวิธีในการพัฒนาสมุนไพรครบวงจร
  • ต้องมีความรู้เรื่องเภสัชวัตถุ, สรรพคุณเภสัช, คณาเภสัชและเภสัชกรรม
  • ต้องมีความรู้วิธีการปรุงยาที่ใช้บ่อยในการรักษาโรคดังต่อไปนี้

a16.gif ยาต้ม เหมาะสำหรับยาที่ดูดซึมง่าย ออกฤทธิ์เร็ว ไม่เก็บไว้นาน เพราะขึ้นราได้ง่าย วิธีทำคือนำตัวยาสมุนไพรที่ใช้ต้มสับเป็นชิ้น ๆ ขนาดพอดีใส่หม้อเทน้ำลงไปพอให้น้ำท่วมยาเล็กน้อย (ประมาณ 3-4 แก้ว) ถ้าปริมาณยาน้อยให้ลดปริมาณน้ำลงตามส่วน ต้มให้เดือดนาน 10-30 นาที แล้วแต่ว่าต้องการเข้มข้นหรือเจือจาง

a16.gif ยาชง ปกตินิยมใช้ยาแห้งชม คือนำตัวยาสด ๆ มาหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ บาง ๆ ตากแดดให้แห้ง ถ้าต้องการให้มีกลิ่นหอมให้นำไปอบ/คั่วเสียก่อน แล้วจึงนำมาชงโดยเติมน้ำเดือดลงไปในอัตราส่วน สมุนไพร 1 ส่วน ต่อ น้ำเดือด 10 ส่วน ปิดฝาตั้งทิ้งไว้ 15-20 นาที (หรือตามปริมาณที่ระบุ-ไว้ในตำรับยานั้น ๆ)


a16.gif ยาดอง นิยมใช้ทั้งตัวยาแห้งและยาเดี่ยว โดยนำตัวยามาบดให้หยาบ ๆ ห่อด้วยผ้าขาวบางหลวม ๆ เผื่อยาพองตัว เวลาอมน้ำเติมเหล้าขาวให้ท่วมยาตั้งทิ้งไว้ 7 วัน และเขย่าขดยาให้ทั่ววันละ 1 ครั้ง (ข้อควรระวัง  ยาดองเหล้าเป็นยาที่ค่อนข้างแรง ห้ามใช้กับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หญิงมีครรภ์ และผู้ที่แพ้เหล้า เป็นต้น)

a16.gif ยาผง เป็นยาที่ปรุงจากส่วนของพืชสมุนไพรบดละเอียดชนิดเดียวหรือหลายชนิดผสมกันก็ได้


a16.gif ยาปั้นลูกกลอน นำผงยาที่ต้องการจะปั้นลูกกลอนจำนวน 1+2 ส่วน ผสมกับน้ำผึ้งหรือน้ำเชื่อม 1 ส่วน (ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับลักษณะของผลสมุนไพร) ผสมผงยาให้กลมกลืนตั้งทิ้งไว้ 2 ชม. เพื่อให้ยาขึ้นง่ายและไม่ติดมือ จากนั้นนำตัวยามาปั้นเป็นลูกกลอน ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.8-1 ซม. หรืออาจใช้รางไม้ปั้นเป็นลูกกลอนก็ได้ เมื่อปั้นเรียบร้อยแล้วจึงนำไปอบแห้งหรือตากแดดจัด 1-2 วันเก็บตัวยาใส่ภาชนะที่มีดชิดและสะอาด

a16.gif ยาบรรจุแคปซูล นำผงยาที่ต้องการจะบรรจุแคปซูลชั่งน้ำหนักตามขนาดที่ต้องการ จากนั้นเทผงยาลงบนเครื่องบรรจุแคปซูลที่บรรจุแคปซูลเปล่าไว้เรียบร้อยแล้ว อัดผงยาที่ชั่งไว้ลงในแคปซูลให้หมด ปิดฝาแคปซูลให้เรียบร้อยแล้วนำแคปซูลยาที่ได้มาทำความสะอาดโดยใช้ผ้ากรอสเช็ด ต่อจากนั้นนำแคปซูลยาที่ได้ไปบรรจุใส่ภาชนะที่มิดชิดและสะอาด

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่