สุขภาพจิต

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับความผิดปกติด้านบุคลิกภาพ (Personality Disorder)

มีการเปลี่ยนแปลงไม่มากนักในตำราวินิจฉัยด้านความผิดปกติทางจิตฉบับที่ 5 (DSM-5)
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
Istock 493155910 m

ความผิดปกติด้านบุคลิกภาพ (Personality Disorder) เป็นภาวะทางจิตที่เริ่มต้นในวัยรุ่นหรือวัยผู้ใหญ่ตอนต้นอย่างต่อเนื่องหลายปี ก่อให้เกิดความยากลำบากในการดำรงชีวิต กระทบความสามารถในการทำงาน การเรียน หรือการคบเพื่อน โดยตำราวินิจฉัยด้านความผิดปกติทางจิตฉบับที่ 5 (DSM-5) กล่าวถึงภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพ 10 ชนิด รวมถึงภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดก้ำกึ่ง (Borderline PersonalityDisorders หรือ BPD) ไว้ด้วย

จะวินิจฉัยภาวะผิดปกติทางบุคลิกภาพได้อย่างไร?

ตำราวินิจฉัยด้านความผิดปกติทางจิตฉบับที่ 4 (DSM-4) ใช้ระบบวินิจฉัยแบบหลายๆ แกน โดยให้ความสนใจใน 5 ลักษณะเด่นที่สามารถแยกแยะการวินิจฉัยรายบุคคล การวินิจฉัยภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพแบบแกนที่สองเป็นเงื่อนไขเดียวที่ใช้วินิจฉัยลักษณะปัญญาอ่อนมายาวนาน แต่ในตำราวินิจฉัยด้านความผิดปกติทางจิตฉบับที่ 5 (ซึ่งเป็นฉบับล่าสุด) ไม่ได้ใช้การแบ่งแบบหลายๆ แกนอีกต่อไป

การแบ่งกลุ่มของภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพ

มีการจัดแบ่งความผิดปกติด้านบุคลิกภาพออกเป็น 3 กลุ่ม ทั้งในตำราฉบับเก่าและฉบับใหม่ ในแต่ละกลุ่มจะมีลักษณะสำคัญบ่งชี้หรืออาจมีบางอาการที่ทับซ้อนกัน

ความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม A

กลุ่ม A มีความผิดปกติด้านบุคลิกภาพด้วยการแสดงพฤติกรรมแปลกๆ หรือผิดปกติ มีแนวโน้มที่จะเจอกับการถูกบอกเลิกหรือยุติความสัมพันธ์เพราะมีพฤติกรรมแปลกประหลาด แยกตัว และทำตัวน่าสงสัย ซึ่งความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม A จะรวมอาการอื่นๆ ดังนี้

  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดแปลก (Schizotypal Personality Disorder) เช่น มีความเชื่อ ท่าทาง หรือคำพูดที่แปลกๆ
  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดหวาดระแวง (Paranoid Personality Disorders)
  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดแยกตัว (Schizoid Personality Disorders)

ความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม B

ความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม B จะมีพฤติกรรมเจ้าอารมณ์เหมือนแสดงละคร เอาแน่ไม่ได้ มักเคยอยู่ในภาวะที่มีการใช้อารมณ์รุนแรง อาจทำตัวแบบในหนัง สำส่อน ทำผิดกฎหมาย ซึ่งความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม B จะรวมอาการอื่นๆ ดังนี้

  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorders หรือ BPD)
  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดเจ้าอารมณ์เหมือนแสดงละคร (Histrionic Personality Disorders)
  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดต่อต้านสังคม (Antisocial Personality Disorders)
  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดหลงตัวเอง (Narcissistic Personality Disorders)

ความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม C

ความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม C มีลักษณะเด่น คือ กังวลและหวาดกลัว ซึ่งความผิดปกติด้านบุคลิกภาพของกลุ่ม C จะรวมอาการอื่นๆ ดังนี้

  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดพึ่งพาคนอื่น (Dependent Personality Disorders)
  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดครอบงำ (Obsessive Personality Disorders)
  • ภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดหลีกเลี่ยงสังคม (Avoidant Personality Disorders)

การรักษาภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพ

มีการศึกษาเกี่ยวกับการรักษาความผิดปกติด้านบุคลิกภาพค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับความผิดปกติทางอารมณ์ (Mood Disorder) การวิจัยส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นไปที่การรักษาภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดก้ำกึ่ง ซึ่งมีการรักษาที่มีประสิทธิภาพทั้งด้านการใช้ยารักษาและจิตบำบัด

โดยทั่วไปผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่าการรักษาความผิดปกติด้านบุคลิกภาพเป็นการรักษาที่ค่อนข้างยาก เพราะเป็นบุคลิกภาพที่ติดตัวยาวนาน ทั้งยังไม่มีการวิจัยที่ดีพอ จำเป็นต้องวิจัยเพิ่มเติมเพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพของการรักษา อย่างไรก็ตาม ก็มีการวิจัยที่แสดงให้เห็นว่าการรักษาความผิดปกติด้านบุคลิกภาพในปัจจุบันดีขึ้นกว่าเดิมจากผู้ที่มีอาการดีขึ้นเมื่อได้รับการรักษาต่อเนื่อง

ความผิดปกติด้านบุคลิกภาพและภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ

ผู้มีความผิดปกติของบุคลิกภาพ มักมีภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ร่วมด้วยถึง 85% ตามข้อมูลสถาบันสุขภาพจิตแห่งชาติ เช่น ผู้มีภาวะความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดก้ำกึ่ง มักมีความผิดปกติด้านบุคลิกภาพชนิดอื่นๆ หรือมีความผิดปกติด้านอารมณ์อย่างน้อยหนึ่งอย่างร่วมด้วย

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
สถิติของโรคบุคลิกภาพแปรปรวนแบบก้ำกึ่ง
สถิติของโรคบุคลิกภาพแปรปรวนแบบก้ำกึ่ง

โรคบุคลิกภาพแปรปรวนแบบก้ำกึ่งพบได้บ่อยกว่าที่คุณคิด

ภาวะบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง Borderline personality disorder (BPD) จะมีผลต่อเพศสัมพันธ์ของคุณอย่างไร
ภาวะบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง Borderline personality disorder (BPD) จะมีผลต่อเพศสัมพันธ์ของคุณอย่างไร

ภาวะบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง Borderline personality disorder (BPD) จะบั่นทอนความใกล้ชิดของคู่รักได้อย่างไร

จะช่วยเพื่อนที่มีภาวะบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder; BPD) ให้มีชีวิตที่ดีขึ้นได้อย่างไร
จะช่วยเพื่อนที่มีภาวะบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder; BPD) ให้มีชีวิตที่ดีขึ้นได้อย่างไร

การเป็นเพื่อนที่ดีของคนที่มีอาการบุคลิกภาพผิดปกติชนิดก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder; BPD)