Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

ภาวะขาดประจำเดือน คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 22 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 707,329 คน

ผู้หญิงเกือบทุกคนอาจเคยประสบกับภาวะขาดประจำเดือน โดยเฉพาะช่วงตั้งครรภ์หรือช่วงหลังวัยทอง แต่หากภาวะนี้เกิดขึ้นนอกเหนือจากช่วงเวลาเหล่านี้ ก็อาจเป็นอาการของภาวะทางการแพทย์ต่างๆ ได้

ภาวะขาดประจำเดือนมีอยู่ 2 ประเภท กรณีแรก คือผู้หญิงที่ยังไม่มีประจำเดือนแม้จะมีอายุย่าง 16 ปีแล้ว จะถูกวินิจฉัยว่าเป็นภาวะขาดประจำเดือนปฐมภูมิ (Primary Amenorrhea) ซึ่งคำศัพท์นี้ยังใช้ได้กับความผิดปกติในระบบสืบพันธุ์ที่ทำให้ไม่มีเลือดประจำเดือนด้วย

กรณีที่สอง คือการไม่มีประจำเดือนติดกันสามเดือนหลังจากมีรอบเดือนเป็นปกติติดกัน 9 เดือน อาจเกิดจากภาวะขาดประจำเดือนทุติยภูมิ (Secondary Amenorrhea) ที่พบได้มากกว่าแบบปฐมภูมิ

สาเหตุของภาวะขาดประจำเดือน

ภาวะขาดประจำเดือนเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ภาวะขาดประจำเดือนชนิดปฐมภูมิมักเป็นผลจากปัญหาด้านโครงสร้างของอวัยวะสืบพันธุ์ และอาจเป็นสัญญาณของภาวะที่รังไข่เติบโตน้อยเกินหรือผิดปกติก็ได้

ส่วนภาวะขาดประจำเดือนชนิดทุติยภูมิ มักเกิดจากปัญหาของต่อมใต้สมองหรือต่อมไทรอยด์ เพราะในสถานการณ์ปกติที่ต่อมเหล่านี้ทำงานได้ดีจะมีหน้าที่ผลิตฮอร์โมนที่จำเป็นต่อการมีประจำเดือน

นอกจากสาเหตุดังกล่าว ยังมีสาเหตุอื่นๆ ที่ทำให้เกิดภาวะขาดประจำเดือน ดังนี้

  • ภาวะอ้วน (Obesity)
  • ภาวะทุพโภชนาการ (Malnutrition)
  • โรคอะโนเร็กเซีย (Anorexia Nervosa)
  • น้ำหนักลดเร็วมาก
  • การออกกำลังกายมากเกิน
  • กลุ่มอาการถุงน้ำรังไข่หลายใบ (Polycystic Ovarian Syndrome)
  • มะเร็งมดลูกหรือเนื้องอกรังไข่
  • ก้อนซีสต์ที่รังไข่
  • มดลูกเป็นแผลจากการถ่างขยายและการขูดมดลูก (Dilation and Curettage)
  • การผ่าตัดรังไข่หรือมดลูก
  • ปัญหาที่ต่อมไทรอยด์
  • ภาวะฮอร์โมนไม่สมดุล (Hormonal Imbalances)
  • ความเครียดหรือภาวะซึมเศร้า
  • การใช้ยาบางประเภท เช่น ยาต้านจิตเภท
  • การใช้ยาคุมกำเนิด เช่น การเริ่ม การหยุด หรือการเปลี่ยนวิธีคุมกำเนิด

การวินิจฉัยภาวะขาดประจำเดือน

ควรไปพบแพทย์พบว่าตนเองขาดประจำเดือนติดต่อกันสามครั้ง หรือมีอายุ 16 ปีแล้วแต่ยังไม่มีประจำเดือน เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะทางการแพทย์ที่จำเป็นต้องได้รับการรักษา

ในการวินิจฉัยภาวะขาดประจำเดือน แพทย์จะตรวจสอบการตั้งครรภ์และช่วงหมดประจำเดือนก่อน จากนั้นจะมีการสอบถามอาการและประวัติสุขภาพด้วยคำถามต่างๆ เช่น อาการต่างๆ ที่เกิดขึ้น ประจำเดือนครั้งสุดท้ายมาเมื่อไรและมีระยะเวลานานเท่าใด การคุมกำเนิดที่ใช้อยู่ การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของร่างกาย เช่น น้ำหนัก การออกกำลังกาย และอาหารที่รับประทาน เป็นต้น

แพทย์อาจพิจารณาให้มีการตรวจเชิงกรานหรือตรวจภายในเพิ่มเติม และอาจมีการทดสอบวินิจฉัยอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น การตรวจเลือด ปัสสาวะ หรือการถ่ายภาพร่างกาย

การรักษาภาวะขาดประจำเดือน

การรักษาที่แพทย์แนะนำจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของภาวะขาดประจำเดือน เช่น หากเกิดจากภาวะอ้วน แพทย์จะแนะนำโปรแกรมลดน้ำหนักให้ แต่หากว่าภาวะนี้เกิดจากน้ำหนักลดลงมากเกิน หรือจากการออกกำลังกายอย่างหนักหน่วง แพทย์จะแนะนำให้คุณเพิ่มน้ำหนักหรือออกกำลังกายให้น้อยลง

ส่วนการรักษาภาวะขาดสมดุลทางฮอร์โมนหรือปัญหาที่ต่อมไทรอยด์นั้น แพทย์อาจรักษาด้วยการใช้ยาชดเชยฮอร์โมนหรือการผ่าตัด สำหรับการรักษามะเร็งรังไข่หรือมะเร็งมดลูก แพทย์อาจแนะนำการรักษาทั้งการใช้ยา การบำบัดรังสี และการทำเคมีบำบัดร่วมกัน เป็นต้น

การป้องกันภาวะขาดประจำเดือน

การป้องกันภาวะขาดประจำเดือนนั้นสามารถทำได้ด้วยการพยายามคงระดับน้ำหนักให้เป็นปกติ รับประทานอาหารที่สมดุลและดีต่อสุขภาพ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และเรียนรู้วิธีจัดการกับความเครียด

แม้ว่าการขาดประจำเดือนอาจไม่ใช่ปัญหาร้ายแรง แต่หากว่าภาวะขาดประจำเดือนเชื่อมโยงกับการเปลี่ยนแปลงทางฮอร์โมนก็อาจส่งผลต่อความหนาแน่นของกระดูก ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะกระดูกหักและโรคกระดูกพรุน (Osteoporosis) และยังทำให้ผู้ป่วยตั้งครรภ์ได้ยากขึ้นด้วย


ที่มาของข้อมูล

Amber Erickson Gabbey, not having a period (https://www.healthline.com/symptom/no-menstrual-period), 21 พฤศจิกายน 2016

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

การมีประจำเดือนมาไม่ปกติเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่