Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS

การปัสสาวะตอนกลางคืน คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 9 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 677,293 คน

ความรู้สึกปวดปัสสาวะในตอนกลางคืนอาจทำให้การนอนหลับที่ดีเป็นไปได้ยากขึ้น จึงอาจทำให้หลายคนไม่ค่อยกระปรี้กระเปร่าในตอนเช้าเท่าที่ควร หากรู้สึกว่าตนเองต้องตื่นขึ้นกลางดึกเพื่อเข้าห้องน้ำมากกว่าสองครั้งต่อคืน อาจเกิดจากภาวะที่เรียกว่าภาวะปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน มีรายงานว่าภาวะนี้พบได้มากในผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป

การปัสสาวะช่วงกลางคืนไม่เหมือนกับการปัสสาวะรดที่นอน (Enuresis หรือ Bed-wetting) เพราะการปัสสาวะรดที่นอนคือภาวะที่ไม่สามารถควบคุมการปลดปล่อยปัสสาวะตอนกลางคืนได้ ในขณะที่การปวดปัสสาวะตอนกลางคืนจะทำให้ตื่นจากการนอนหลับและอาจเป็นอาการของภาวะสุขภาพอื่นๆ

อาการของภาวะปวดปัสสาวะตอนกลางคืน

คนส่วนมากจะนอนหลับเต็มที่ 6-8 ชั่วโมงโดยไม่เกิดความรู้สึกอยากปัสสาวะ แต่หากมีภาวะนี้จะทำให้ต้องลุกไปเข้าห้องน้ำหลายครั้งในหนึ่งคืน ในกรณีที่มีอาการรุนแรงอาจมีการลุกไปเข้าห้องน้ำมากประมาณ 5-6 ครั้งต่อคืน

อาการที่เกิดจากภาวะนี้มีทั้งมีการผลิตปัสสาวะมากเกินไป การปัสสาวะบ่อย และรู้สึกปวดปัสสาวะมากแต่มีปัสสาวะออกมาน้อย

สาเหตุการปวดปัสสาวะตอนกลางคืน

การแก่ตัวเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะปวดปัสสาวะตอนกลางคืนมากที่สุด เมื่อมีอายุขึ้น ร่างกายจะผลิตฮอร์โมนเพิ่มการดูดซับน้ำ (Antidiuretic Hormone) ลดลง ทำให้มีการผลิตปัสสาวะมากขึ้น โดยเฉพาะตอนกลางคืน กล้ามเนื้อในกระเพาะปัสสาวะเองก็มีการอ่อนตัวลงจากการอายุที่มากขึ้นเช่นกัน จึงเป็นการยากที่จะกลั้นปัสสาวะไว้มากขึ้นด้วย

ส่วนสาเหตุอื่นๆ ที่พบได้ของภาวะปวดปัสสาวะตอนกลางคืน ได้แก่ การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะแบบเรื้อรัง การดื่มน้ำมากก่อนเข้านอน โดยเฉพาะของเหลวจำพวกคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ การติดเชื้อแบคทีเรียในกระเพาะปัสสาวะ และการใช้ยาขับน้ำ (Diuretics)

ผู้หญิงบางคนอาจปวดปัสสาวะบ่อยขึ้นจากการตั้งครรภ์และการคลอดบุตร เพราะในระหว่างนี้กระเพาะปัสสาวะและผนังกล้ามเนื้อเชิงกรานจะอ่อนตัวลง

บางกรณีอาจพบว่าการปวดปัสสาวะกลางคืนเกิดจากภาวะทางการแพทย์บางชนิด เช่น ภาวะไตล้มเหลวเรื้อรัง โรคหัวใจล้มเหลว เบาหวาน ต่อมลูกหมากโต เป็นต้น และยังเป็นอาการของภาวะนอนหลับผิดปกติได้อีกด้วย เช่น โรคหยุดหายใจขณะนอนหลับ (Obstructive Sleep Apnea) นอนไม่หลับ (Insomnia) หรือกลุ่มอาการขาอยู่ไม่สุข (Restless Leg Syndrome) เป็นต้น

การวินิจฉัยภาวะปวดปัสสาวะตอนกลางคืน

แพทย์จะวินิจฉัยภาวะปวดปัสสาวะกลางคืนได้จากการประเมินอาการและการตรวจร่างกาย รวมถึงอาจมีการสอบถามเพื่อหาสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้ขึ้น เช่น จำนวนครั้งที่ตื่นไปเข้าห้องน้ำตอนกลางคืน ระยะเวลาที่เริ่มมีอาการนี้ และทำกิจกรรมอะไรก่อนเข้านอนบ้าง

แพทย์อาจจัดให้มีการทดสอบหาสาเหตุของภาวะนี้ ด้วยการตรวจปัสสาวะเพื่อดูองค์ประกอบทางเคมีของปัสสาวะ หรือการทดสอบความเข้มข้นปัสสาวะเพื่อดูว่าไตกำจัดของเสียและน้ำดีน้อยเพียงไหน และอาจมีการทดสอบอื่นๆ เช่น การเพาะเชื้อปัสสาวะกับการทดสอบปัสสาวะเหลือค้างหลังปลดปล่อย (Post-void Residual Urine Measurements) ด้วยการอัลตราซาวด์บริเวณเชิงกรานเพื่อดูว่ามีปริมาณปัสสาวะเหลือหลังปัสสาวะมากน้อยแค่ไหน

แพทย์อาจจัดให้มีการทดสอบอื่นๆ เพิ่มเติม หากคาดการณ์ว่าภาวะดังกล่าวเกิดจากภาวะทางการแพทย์บางชนิด เช่น การวัดระดับน้ำตาลในเลือด การตรวจค่า Blood Urea Nitrogen การตรวจออสโมลาริตีในเลือด (Blood Osmolality) การชำระล้างครีอะทินิน (Creatinine Clearance) และ Serum Electrolytes

การทดสอบข้างต้นสามารถชี้ชัดการทำงานของไตได้ รวมทั้งยังเป็นการวัดองค์ประกอบทางเคมีบางตัวในเลือด ทำให้สามารถระบุได้ว่าอาการปัสสาวะกลางคืนนั้นเป็นผลข้างเคียงจากโรคไต ภาวะขาดน้ำ และเบาหวานหรือไม่

การรักษาภาวะปวดปัสสาวะตอนกลางคืน

การรักษาภาวะปวดปัสสาวะตอนกลางคืนมักขึ้นอยู่กับสาเหตุ เช่น หากดื่มน้ำก่อนเข้านอนมากเกิน ไป แพทย์จะจำกัดปริมาณของเหลวที่ดื่มในช่วงเวลานั้นๆ ลง เป็นต้น พฤติกรรมบางอย่าง ก็ทำให้มีการปัสสาวะตอนกลางคืนถี่ขึ้นได้เช่นกัน เช่น การนอนกลางวัน และการยกขาขึ้นสูงระหว่างวัน ซึ่งจะต้องมีการปรับพฤติกรรมใหม่ทั้งหมด

บางกรณี แพทย์อาจจ่ายยาที่ช่วยลดการปัสสาวะตอนกลางคืนลงและบรรเทาอาการต่างๆ ลง เช่น กลุ่มยา Anticholinergics ที่สามารถคลายการกระตุกของกล้ามเนื้อในกระเพาะปัสสาวะ และยังช่วยลดความถี่ของการปวดปัสสาวะลงได้ หากมีการปัสสาวะรดที่นอนก็มียา Anticholinergics บางตัวที่สามารถลดอาการนี้ลงได้ แต่ก็ไม่อาจรักษาภาวะนี้ได้อย่างสมบูรณ์ เพราะเมื่อใดที่หยุดใช้ยา อาการต่างๆ จะกลับมาอีกครั้ง


ที่มาของข้อมูล

Rachel Nall, nocturia (https://www.healthline.com/symptom/night-time-urination), 23 กุมภาพันธ์ 2016

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

มีปัญหาเรื่องปัสสาวะเล็ดอยู่ตลอดเวลา จะมีทางรักษาไหม
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ฉี่บ่อยเวลากลางคืนจะเป็นไรไหมครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่