ฝันร้าย คืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 31 ก.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 721,481 คน

ฝันร้าย เป็นสิ่งที่มีความหมายที่แตกต่างกันออกไปตามการตีความของแต่ละบุคคล แต่ส่วนมากจะเป็นฝันเกี่ยวกับการตกจากที่สูง การถูกตามล่า หลงทาง ถูกขัง หรือสูญเสียคนที่รัก การฝันร้ายมักทำให้คนส่วนมากรู้สึกโกรธ เศร้า หวาดกลัว และวิตกกังวลในขณะที่ฝัน ซึ่งหลายคนก็อาจมีความรู้สึกทางลบไปอย่างต่อเนื่อง แม้จะตื่นนอนแล้วก็ตาม

ทุกเพศทุกวัยสามารถฝันร้ายได้ทั้งนั้น แต่ส่วนมากความฝันที่ไม่ดีจะพบได้บ่อยในเด็กมากกว่า โดยเฉพาะเด็กผู้หญิงที่อายุต่ำกว่า 10 ปี ฝันร้ายอาจเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการตามปกติ ไม่ใช่อาการของภาวะทางการแพทย์หรือทางจิตแต่อย่างใด ยกเว้นในกรณีที่เกิดจากภาวะเครียดผิดปกติหลังประสบเหตุร้ายแรง (Post-Traumatic Stress Disorder: PTSD)

สาเหตุของฝันร้าย

มีปัจจัยหลายอย่างที่กระตุ้นให้เกิดฝันร้ายได้ เช่น

  • การดูภาพยนตร์ อ่านหนังสือ หรือเล่นวิดีโอเกมที่มีเนื้อหาน่ากลัว
  • การรับประทานขนมขบเคี้ยวก่อนเข้านอน
  • ภาวะเจ็บป่วย เช่น ไข้หวัด
  • การใช้ยา เช่น ยาต้านซึมเศร้า (Antidepressants) ยาแก้ปวดนาร์โคซิส (Narcotics) และยากล่อมประสาทกลุ่ม Barbiturates
  • การใช้ยานอนหลับที่หาซื้อได้จากร้านขายยา
  • ฤทธิ์ถอนยานอนหลับหรือยาแก้ปวดที่เสพติดได้
  • การบริโภคแอลกอฮอล์หรือรับประทานยามากเกิน
  • ความเครียด ความกังวล หรือภาวะซึมเศร้า
  • ภาวะผิดปกติที่ทำให้เกิดฝันร้ายบ่อยครั้ง
  • ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)
  • โรคลมหลับ (Narcolepsy) ภาวะผิดปกติของการนอนหลับที่ทำให้มีอาการง่วงนอนอย่างรุนแรงในระหว่างวันและตามมาด้วยการสัปหงกกะทันหัน
  • PTSD หรือภาวะเครียดผิดปกติที่มักเกิดขึ้นหลังประสบเหตุรุนแรงต่าง ๆ เช่น ถูกล่วงละเมิดทางเพศ หรือประสบพบเห็นเหตุฆาตกรรม เป็นต้น

ฝันร้ายไม่เหมือนกับการเดินละเมอ (Somnambulism) ที่ทำให้คนที่นอนหลับอยู่เดินไปเดินมาได้ และยังแตกต่างจากการฝันผวา (Sleep Terrors) โดยเด็กที่มีอาการฝันผวาจะมีอาการผวากลางดึกและไม่สามารถจดจำได้ว่าเกิดอะไรขึ้นบ้างเมื่อตื่นขึ้นมา นอกจากนี้ยังทำให้เด็กมีแนวโน้มเดินละเมอและปัสสาวะรดที่นอนบ่อยครั้ง

การวินิจฉัยภาวะฝันร้าย

เด็กและผู้ใหญ่ส่วนมากจะมีอาการฝันร้ายเป็นครั้งเป็นคราวอยู่แล้ว แต่หากฝันร้ายเป็นเวลานานจนเริ่มรบกวนรูปแบบการนอนหลับและการใช้ชีวิตในแต่ละวัน ให้รีบไปพบแพทย์ทันที แพทย์จะสอบถามเกี่ยวกับปัจจัยกระตุ้นที่อาจทำให้เกิดฝันร้าย เช่น คาเฟอีน แอลกอฮอล์ และยาผิดกฎหมายบางประเภท รวมถึงสอบถามเกี่ยวกับการใช้ยาและอาหารเสริมทั้งที่หาซื้อมาใช้เองหรือที่แพทย์จ่าย เพื่อหาสาเหตุว่าฝันร้ายที่เกิดขึ้นมีสาเหตุจากอะไรกันแน่

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีทดสอบวินิจฉัยฝันร้ายแบบเฉพาะเจาะจง แต่แพทย์อาจแนะนำให้เข้ารับการทดสอบการนอนหลับ ซึ่งเป็นการให้ผู้ป่วยพักค้างคืนในห้องปฏิบัติการและมีการใช้เซนเซอร์ตรวจจับการทำงานต่างๆ ของร่างกาย เช่น การเต้นของหัวใจ การทำงานของคลื่นสมอง การหายใจ ระดับออกซิเจนในเลือด การเคลื่อนไหวของดวงตา การเคลื่อนไหวของขา และความตึงของกล้ามเนื้อ เป็นต้น หากแพทย์คาดการณ์ว่าฝันร้ายเกิดจากภาวะอื่น เช่น ภาวะ PTSD หรือภาวะวิตกกังวล ก็อาจทดสอบด้วยวิธีอื่นๆ เพิ่มเติมต่อไป

การรักษาฝันร้าย

หากฝันร้ายเกิดจากผลของภาวะ PTSD แพทย์อาจให้ใช้ยาความดันโลหิตลดความดันโลหิต หรือแนะนำให้เข้ารับการปรึกษาและเรียนรู้เทคนิคลดความเครียด ภาวะวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าที่ทำให้เกิดฝันร้ายขึ้น

การป้องกันฝันร้าย

การเปลี่ยนแปลงวิธีการใช้ชีวิตอาจช่วยลดความถี่ของฝันร้ายได้ เช่น

  • ออกกำลังกายอย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์
  • จำกัดปริมาณการบริโภคแอลกอฮอล์และคาเฟอีน
  • หลีกเลี่ยงการใช้สารกดประสาท
  • ใช้เทคนิคผ่อนคลาย เช่น โยคะหรือทำสมาธิก่อนเข้านอน
  • จัดรูปแบบการนอนให้เป็นเวลาเดิมทุกคืนและตื่นนอนเวลาเดียวกันทุกเช้า

หากฝันร้ายเกิดขึ้นกับเด็กๆ ในครอบครัวบ่อยครั้ง ให้พยายามชวนให้เด็กเล่าความฝันออกมา และอธิบายว่าฝันนั้นไม่สามารถทำร้ายพวกเขาได้ พร้อมกับปฏิบัติตามคำแนะนำดังต่อไปนี้

  • จัดตารางการนอนให้เด็กเป็นเวลาเดียวกันทุกคืน
  • ช่วยเด็กเขียนตอนจบของฝันร้ายขึ้นใหม่
  • ให้เด็กจดบันทึกความฝันไว้
  • ให้ตุ๊กตาสัตว์ ผ้าห่ม หรือสิ่งของสร้างความสุขสบายและคลายกังวลแก่เด็กไว้ในเวลานอนหลับ
  • ใช้ไฟกลางคืนและเปิดประตูห้องนอนของเด็กแง้มเอาไว้ทั้งคืน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ใจสั่นผิดปกติค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่