สารสื่อประสาทคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ต.ค. 8, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

ความผิดปกติทางจิตและระบบประสาทหลายชนิดเกี่ยวข้องกับปัญหาที่เกิดกับสารสื่อประสาท

สารสื่อประสาทเป็นสารเคมีชนิดพิเศษที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในร่างกาย หน้าที่ของมันคือการส่งสัญญาณประสาทจากสมองส่วนหนึ่งไปอีกส่วนหนึ่ง และจากสมองไปสู่ทั่วร่างกาย

สารสื่อประสาทนี้ทำงานโดยการส่งสัญญาณทางเคมีระหว่างเซลล์ประสาทที่เรียกว่า neuron ซึ่งพบได้ทั่วสมอง ไขสันหลัง และระบบประสาททั้งหมด โดยมีสารสื่อประมาณหลายสิบตัวที่แตกต่างกันซึ่งทำงานในระบบประสาทของคุณ

ตัวอย่างสารสื่อประสาทที่สำคัญบางชนิด เช่น

  • Glutamate
  • Serotonin
  • Dopamine
  • Acetylcholine
  • GABA
  • Histamine

สารสื่อประสาทสามารถแยกออกได้เป็น 2 กลุ่มคือสารสื่อประสาทชนิดกระตุ้น (Excitatory neurotransmitters) และสารสื่อประสาทชนิดยับยั้ง (Inhibitory neurotransmitters) โดยสารสื่อประสาทชนิดกระตุ้นจะกระตุ้นให้เกิดการทำงานของเซลล์ประสาท ในขณะที่ชนิดยับยั้งจะยับยั้งหรือลดการทำงานของเซลล์ประสาท

ความเจ็บป่วยทางจิตใจ เช่นโรคซึมเศร้าอาจเกิดเมื่อระดับสารสื่อประสาทบางชนิดอยู่ในระดับที่ไม่สมดุล

ความผิดปกติทางระบบประสาท เช่นโรคอัลไซเมอร์, โรคพาร์กินสันหรือโรคลมชักก็มีความเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของการสร้าง หรือการใช้สารสื่อประสาทในสมองเช่นกัน

ตัวรับสารสื่อประสาท

มียาหลายตัวที่ใช้รักษาอาการเจ็บป่วยทางจิตใจและระบบประสาทที่พุ่งเป้าไปที่สารสื่อประสาทในสมองหรือตัวรับสารสื่อประสาทบทเซลล์ที่ทำหน้าที่รับสัญญาณทางเคมี ยาที่เข้าไปจับกับตัวรับสารสื่อประสาทซึ่งเป็นการเลียนแบบการทำงานของสารเคมีของสีสื่อประสาทนั้นจะเรียกว่า Agonist

ในขณะที่ยากลุ่ม antagonist ทำหน้าที่ยับนั้งการตอบสนองทางเคมีของตัวรัยสารสื่อประสาท

ยาแก้ปวดกลุ่ม Opioid เช่น morphine และ cocaine เป็นตัวอย่างของยากลุ่มที่เลียนแบบการทำงานของสารสื่อประสาท โดยจะเข้าไปจับกับตัวรับสารสื่อประสาทและกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกแก้ปวด

ยาที่ใช้รักษาโรคจิตเภทและโรคทางจิตเวชอื่น ๆ เช่น clozapine (Clozaril) และ haloperidol (Haldol) เป็นยากลุ่ม antagonist ที่ยับยั้งการทำงานของตัวรับ dopamine ภายในสมอง

สารสื่อประสาทกับอาการติดยา

ยาเสพติดบางชนิดเช่น cocaine, methamphetamine, heroin, marijuana, nicotine, แอลกอฮอล์ และยาแก้ปวดบางชนิดสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของคนได้โดยการจัดขวางสารสื่อประสาทและการสื่อสารตามปกติระหว่างเซลล์ในสมอง

การติดยานั้นอาจเกิดจากผลของการสะสมของปริมาณยาต่อสัญญาณประสาท เมื่อเวลาผ่านไป การใช้ยาบางชนิดซ้ำ ๆ ก็จะส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างสมองและสารสื่อประสาทที่สมองสร้างขึ้นได้ถาวร

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

หากคุณยังมีคำถามเพิ่มเติม กรุณาเขียนถามคุณหมอที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่