ความรู้สุขภาพ

การบริหารคอและศีรษะแก้อาการวิงเวียน

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 7 นาที
การบริหารคอและศีรษะแก้อาการวิงเวียน

ในผู้ป่วยที่ต้องการรักษาอาการมึนงงที่ไม่ยอมหายด้วยตัวเองหมอแนะนำให้ลองใช้วิธีหนามยอกเอาหนามบ่ง  ด้วยการบริหารคอและศีรษะเพื่อกระตุ้นระบบการเคลื่อนไหวและระบบประสาทการทรงตัว

การบริหารคอและศีรษะแบบคอว์ธอร์น

การบริหารคอและศีรษะแบบคอว์ธอร์น (Cawthorne  Head – Neck  Balance  Exercise)  เป็นการบริหารเพื่อปรับสมดุลของการทรงตัวโดยการใช้  “สายตา  กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ  และข้อต่อส่วนคอ”  รวมทั้งอิริยาบถอย่างการก้ม  การเงย  และการหันศีรษะ  เพราะจะทำให้น้ำในหูชั้นในเคลื่อนไหวตามไปด้วย  จากนั้นจะมีการส่งข้อมูลไปสู่สมอง  สมองจึงรับรู้การเคลื่อนไหว  และทำงานประสานกันทำให้ควบคุมการทรงตัวได้ดี  แม้ส่วนใดส่วนหนึ่งจะบกพร่อง  สมองก็จะปรับการเคลื่อนไหวศีรษะตามสถานการณ์ในชีวิตประจำวันโดยไม่ทำให้เวียนหัว

ทั้งนี้การบริหารในช่วงแรกควรมีผู้ดูแลเพื่อป้องกันการล้ม  เพราะผู้ป่วยอาจมีอาการมึนงงและเวียนศีรษะเนื่องจากยังไม่คุ้นเคย  จึงควรเริ่มจากการทำช้า ๆ ก่อน  ต่อมาเมื่ออาการดังกล่าวลดลงจนหายไปแล้วจึงค่อยเพิ่มความเร็วขึ้น  ควรฝึกในช่วงเช้าและเย็น  เพื่อให้ได้ผลดีควรบริหารอย่างสม่ำเสมอ

ข้อสำคัญ

การทรงตัวของร่างกายของคนเรานั้น  ยิ่งฝึกยิ่งทรงตัวได้ดีเช่นเดียวกับการฝึกยิมนาสติก  และไม่ควรให้ผู้สูงอายุนอนนานๆ เพราะจะยิ่งทรงตัวได้ยาก

ท่าบริหารต่าง ๆ ประกอบไปด้วยการบริหารตา  การบริหารศีรษะ  การนั่งบริหาร  การยืนบริหารและการเคลื่อนไหว  อย่างไรก็ดี  ก่อนการบริหารทุกครั้งแนะนำให้นั่งโดยตั้งตัวและศีรษะให้ตรงก่อนเสมอ

  • การบริหารตา

1. มองขึ้น – ลงช้า ๆ แล้วค่อย ๆ เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง

2. มองไปทางซ้ายและขวาช้า ๆ  แล้วค่อยๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง 

3. มองใกล้และมองไกล  ยกแขนขวาพร้อมกับยกนิ้วชี้ขึ้นให้ห่างจากใบหน้าประมาณ 1 ช่วงแขน  มองตามนิ้วมือค่อยๆ ขยับมือเข้ามาจนห่างจากใบหน้าประมาณ 1 ฟุต  แล้วขยับมือออก  อย่าลืมว่าตาต้องมองนิ้วมือตลอดเวลา  เริ่มทำจากช้า ๆ แล้วค่อยๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น   ทำ 20 ครั้ง 

4. ยืดมือไปข้างหน้า  มองจ้องมือไว้  แล้วหันศีรษะไปทางซ้ายและขวา  โดยที่ตายังคงจ้องอยู่ที่เดิม  เริ่มจากทำช้า  ๆ  แล้วค่อยๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง

  • การบริหารศีรษะ

1. ท่าเคลื่อนไหวศีรษะในแนวดิ่ง : ตั้งตัวให้ตรง  คอตรง  ศีรษะตรง  ลืมตา  ก้มหน้าลงชิดอกช้า ๆ  แล้วค่อยๆ  แหงนหน้าไปข้างหลังให้สุด  ก่อนจะคืนกลับมาตรงกลาง  เริ่มจากทำช้า ๆ แล้วค่อย ๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง  จากนั้นให้หลับตา  ทำเช่นเดียวกันอีก 20 ครั้ง 

2. ท่าเคลื่อนไหวศีรษะในแนวราบ : ตั้งตัวให้ตรง  คอตรง  ศีรษะตรง  ลืมตา  หันศีรษะไปทางขวาให้สุด  แล้วคืนกลับมาตรงกลางจากนั้นหันศีรษะไปทางซ้ายให้สุด  แล้วคืนกลับมาตรงกลาง  เริ่มจากทำช้า ๆ  แล้วค่อย ๆ เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง  จากนั้นให้หลับตาทำเช่นเดียวกันอีก 20 ครั้ง

  • การนั่งบริหาร

1. ยกไหล่ขึ้น – ลง  ขวาสลับซ้าย  ทำข้างละ 20 ครั้ง 

2. หันไหล่ไปทางขวา  แล้วหันไปทางซ้าย  ทำข้างละ 20 ครั้ง 

3. ก้มตัวไปข้างหน้าช้า ๆ  หยิบของจากพื้น  แล้วกลับมานั่งตัวตรง  ทำ 20 ครั้ง

  • การยืนบริหาร (ควรเตรียมลูกบอลเล็ก ๆ สำหรับฝึกด้วย)

1. ยืนขึ้น  ลืมตา  แล้วค่อย ๆ นั่งลง  ค่อยๆเพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง  จากนั้นให้หลับตา  แล้วทำซ้ำเช่นเดียวกันอีก 20 ครั้ง 

2. โยนลูกบอลจากมือหนึ่งไปอีกมือหนึ่ง (เหมือนการรับ – ส่ง)  โดยให้ลูกบอลอยู่สูงเหนือระดับสายตา  ทำ 10 ครั้ง 

3. ก้มตัวลง  เหยียดมือทั้งสองข้างลงพื้น  จากนั้นโยนลูกบอลจากมือหนึ่งไปอีกมือหนึ่ง  โดยให้ลูกบอลอยู่ระดับใต้เข่า  ทำ 10 ครั้ง 

4. ลุกจากเก้าอี้  ยืนหมุนตัวไปทางขวาแล้วนั่งลง  หลังจากนั้นลุกขึ้นแล้วหมุนตัวไปทางซ้ายแล้วนั่งลง  ทำข้างละ 10 ครั้ง

  • การเคลื่อนไหว  

1. เดินจากมุมห้องด้านหนึ่งไปยังอีกด้านหนึ่งขณะลืมตา 10 ครั้ง  และขณะหลับตาอีก 10 ครั้ง

2. เดินขึ้น – ลงทางลาดขณะลืมตา 10 ครั้ง  และหลับตาอีก 10 ครั้ง 

3. เดินขึ้น – ลงบันไดขณะลืมตา 10 ครั้ง  และหลับตาอีก 10 ครั้ง

4. อาจเล่นกีฬาที่ต้องหันศีรษะหรือจ้องมองวัตถุที่เคลื่อนไหว  เช่น  บาสเกตบอล  แบดมินตันแชร์บอล  แฮนด์บอล  หรือการโยนลูกบอลไป – มา ซึ่งเป็นการช่วยบริหารคอและศีรษะอีกทางหนึ่ง

ประโยชน์ของการบริหารคอและศีรษะแบบคอว์ธอร์น

  1.  เพื่อให้กล้ามเนื้อคอและไหล่เกิดการผ่อนคลาย
  2. เพื่อป้องกันหรือลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อที่มักใช้ในการเคลื่อนไหว
  3. ช่วยให้การไหลเวียนเลือดดีขึ้น
  4. เป็นการฝึกการเคลื่อนไหวของลูกตาและศีรษะให้เป็นไปอย่างอิสระ
  5. เป็นการฝึกให้เกิดความสมดุลของการทรงตัวระหว่างการใช้สายตากับการใช้กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ตามสถานการณ์หรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน 

6. การฝึกหลับตาและลืมตา  เพื่อให้เกิดความเคยชินกับการเคลื่อนไหวตามธรรมชาติทั้งในเวลากลางวันและเวลากลางคืน
7. เป็นการสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ป่วย

อย่าลืมนะคะว่า  ควรบริหารเป็นประจำและสม่ำเสมอ  ถ้ากลัวลืมแนะนำให้ทำเป็น “สิ่งแรกทุกเช้า”  และทำ “เป็นสิ่งสุดท้าย”  ก่อนนอนนะคะ

เซอร์เทอเรนซ์  เอดเวิร์ด  คอว์ธอร์น (Sir  Terence  Edward  Cawthorne)  
ศัลยแพทย์แห่งสหราชอาณาจักรผู้เชี่ยวชาญด้านโสต  ศอ  นาสิกวิทยา  ซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วงปี  ค.ศ.1902 – 1970  นอกจากเป็นแพทย์แล้ว  เซอร์เทอเรนซ์ยังทำงานวิชาการด้านการค้นคว้าวิจัยโรคเกี่ยวกับหูและระบบประสาทมานาน  เคยได้รับเชิญเป็นอาจารย์สอนที่มหาวิทยาลัยชั้นนำของสหราชอาณาจักร  ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติมากมาย  ทั้งยังได้รับการยอมรับจากวงการแพทย์ในสหรัฐอเมริกาแคนาดา  ออสเตรเลีย  และเดนมาร์ก
เซอร์เทอเรนซ์ยังเป็นผู้คิดค้นการบริหารคอและศีรษะขึ้นเพื่อปรับสมดุลของการทรงตัวโดยการใช้สายตา  กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ  และข้อต่อส่วนคอ  การบริหารนี้มีประโยชน์มากและยังได้รับการปฏิบัติสืบเนื่องมาจนปัจจุบัน

คุณสามารถอ่านข้อมูลดี ๆ มีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน" โดยศาสตราจารย์เกีนรติคุณ แพทย์หญิงสุจิตรา ประสานสุข จากสำนักพิมพ์ Amarin Health เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่