ความรู้สุขภาพ

การบริหารคอและศีรษะแก้อาการวิงเวียน

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 7 นาที
Istock 499460764 %281%29

ในผู้ป่วยที่ต้องการรักษาอาการมึนงงที่ไม่ยอมหายด้วยตัวเองหมอแนะนำให้ลองใช้วิธีหนามยอกเอาหนามบ่ง  ด้วยการบริหารคอและศีรษะเพื่อกระตุ้นระบบการเคลื่อนไหวและระบบประสาทการทรงตัว

การบริหารคอและศีรษะแบบคอว์ธอร์น

การบริหารคอและศีรษะแบบคอว์ธอร์น (Cawthorne  Head – Neck  Balance  Exercise)  เป็นการบริหารเพื่อปรับสมดุลของการทรงตัวโดยการใช้  “สายตา  กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ  และข้อต่อส่วนคอ”  รวมทั้งอิริยาบถอย่างการก้ม  การเงย  และการหันศีรษะ  เพราะจะทำให้น้ำในหูชั้นในเคลื่อนไหวตามไปด้วย  จากนั้นจะมีการส่งข้อมูลไปสู่สมอง  สมองจึงรับรู้การเคลื่อนไหว  และทำงานประสานกันทำให้ควบคุมการทรงตัวได้ดี  แม้ส่วนใดส่วนหนึ่งจะบกพร่อง  สมองก็จะปรับการเคลื่อนไหวศีรษะตามสถานการณ์ในชีวิตประจำวันโดยไม่ทำให้เวียนหัว

ทั้งนี้การบริหารในช่วงแรกควรมีผู้ดูแลเพื่อป้องกันการล้ม  เพราะผู้ป่วยอาจมีอาการมึนงงและเวียนศีรษะเนื่องจากยังไม่คุ้นเคย  จึงควรเริ่มจากการทำช้า ๆ ก่อน  ต่อมาเมื่ออาการดังกล่าวลดลงจนหายไปแล้วจึงค่อยเพิ่มความเร็วขึ้น  ควรฝึกในช่วงเช้าและเย็น  เพื่อให้ได้ผลดีควรบริหารอย่างสม่ำเสมอ

ข้อสำคัญ

การทรงตัวของร่างกายของคนเรานั้น  ยิ่งฝึกยิ่งทรงตัวได้ดีเช่นเดียวกับการฝึกยิมนาสติก  และไม่ควรให้ผู้สูงอายุนอนนานๆ เพราะจะยิ่งทรงตัวได้ยาก

ท่าบริหารต่าง ๆ ประกอบไปด้วยการบริหารตา  การบริหารศีรษะ  การนั่งบริหาร  การยืนบริหารและการเคลื่อนไหว  อย่างไรก็ดี  ก่อนการบริหารทุกครั้งแนะนำให้นั่งโดยตั้งตัวและศีรษะให้ตรงก่อนเสมอ

  • การบริหารตา

1. มองขึ้น – ลงช้า ๆ แล้วค่อย ๆ เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง

2. มองไปทางซ้ายและขวาช้า ๆ  แล้วค่อยๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง 

3. มองใกล้และมองไกล  ยกแขนขวาพร้อมกับยกนิ้วชี้ขึ้นให้ห่างจากใบหน้าประมาณ 1 ช่วงแขน  มองตามนิ้วมือค่อยๆ ขยับมือเข้ามาจนห่างจากใบหน้าประมาณ 1 ฟุต  แล้วขยับมือออก  อย่าลืมว่าตาต้องมองนิ้วมือตลอดเวลา  เริ่มทำจากช้า ๆ แล้วค่อยๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น   ทำ 20 ครั้ง 

4. ยืดมือไปข้างหน้า  มองจ้องมือไว้  แล้วหันศีรษะไปทางซ้ายและขวา  โดยที่ตายังคงจ้องอยู่ที่เดิม  เริ่มจากทำช้า  ๆ  แล้วค่อยๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง

  • การบริหารศีรษะ

1. ท่าเคลื่อนไหวศีรษะในแนวดิ่ง : ตั้งตัวให้ตรง  คอตรง  ศีรษะตรง  ลืมตา  ก้มหน้าลงชิดอกช้า ๆ  แล้วค่อยๆ  แหงนหน้าไปข้างหลังให้สุด  ก่อนจะคืนกลับมาตรงกลาง  เริ่มจากทำช้า ๆ แล้วค่อย ๆ  เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง  จากนั้นให้หลับตา  ทำเช่นเดียวกันอีก 20 ครั้ง 

2. ท่าเคลื่อนไหวศีรษะในแนวราบ : ตั้งตัวให้ตรง  คอตรง  ศีรษะตรง  ลืมตา  หันศีรษะไปทางขวาให้สุด  แล้วคืนกลับมาตรงกลางจากนั้นหันศีรษะไปทางซ้ายให้สุด  แล้วคืนกลับมาตรงกลาง  เริ่มจากทำช้า ๆ  แล้วค่อย ๆ เพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง  จากนั้นให้หลับตาทำเช่นเดียวกันอีก 20 ครั้ง

  • การนั่งบริหาร

1. ยกไหล่ขึ้น – ลง  ขวาสลับซ้าย  ทำข้างละ 20 ครั้ง 

2. หันไหล่ไปทางขวา  แล้วหันไปทางซ้าย  ทำข้างละ 20 ครั้ง 

3. ก้มตัวไปข้างหน้าช้า ๆ  หยิบของจากพื้น  แล้วกลับมานั่งตัวตรง  ทำ 20 ครั้ง

  • การยืนบริหาร (ควรเตรียมลูกบอลเล็ก ๆ สำหรับฝึกด้วย)

1. ยืนขึ้น  ลืมตา  แล้วค่อย ๆ นั่งลง  ค่อยๆเพิ่มความเร็วขึ้น  ทำ 20 ครั้ง  จากนั้นให้หลับตา  แล้วทำซ้ำเช่นเดียวกันอีก 20 ครั้ง 

2. โยนลูกบอลจากมือหนึ่งไปอีกมือหนึ่ง (เหมือนการรับ – ส่ง)  โดยให้ลูกบอลอยู่สูงเหนือระดับสายตา  ทำ 10 ครั้ง 

3. ก้มตัวลง  เหยียดมือทั้งสองข้างลงพื้น  จากนั้นโยนลูกบอลจากมือหนึ่งไปอีกมือหนึ่ง  โดยให้ลูกบอลอยู่ระดับใต้เข่า  ทำ 10 ครั้ง 

4. ลุกจากเก้าอี้  ยืนหมุนตัวไปทางขวาแล้วนั่งลง  หลังจากนั้นลุกขึ้นแล้วหมุนตัวไปทางซ้ายแล้วนั่งลง  ทำข้างละ 10 ครั้ง

  • การเคลื่อนไหว  

1. เดินจากมุมห้องด้านหนึ่งไปยังอีกด้านหนึ่งขณะลืมตา 10 ครั้ง  และขณะหลับตาอีก 10 ครั้ง

2. เดินขึ้น – ลงทางลาดขณะลืมตา 10 ครั้ง  และหลับตาอีก 10 ครั้ง 

3. เดินขึ้น – ลงบันไดขณะลืมตา 10 ครั้ง  และหลับตาอีก 10 ครั้ง

4. อาจเล่นกีฬาที่ต้องหันศีรษะหรือจ้องมองวัตถุที่เคลื่อนไหว  เช่น  บาสเกตบอล  แบดมินตันแชร์บอล  แฮนด์บอล  หรือการโยนลูกบอลไป – มา ซึ่งเป็นการช่วยบริหารคอและศีรษะอีกทางหนึ่ง

ประโยชน์ของการบริหารคอและศีรษะแบบคอว์ธอร์น

  1.  เพื่อให้กล้ามเนื้อคอและไหล่เกิดการผ่อนคลาย
  2. เพื่อป้องกันหรือลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อที่มักใช้ในการเคลื่อนไหว
  3. ช่วยให้การไหลเวียนเลือดดีขึ้น
  4. เป็นการฝึกการเคลื่อนไหวของลูกตาและศีรษะให้เป็นไปอย่างอิสระ
  5. เป็นการฝึกให้เกิดความสมดุลของการทรงตัวระหว่างการใช้สายตากับการใช้กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ตามสถานการณ์หรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน 

6. การฝึกหลับตาและลืมตา  เพื่อให้เกิดความเคยชินกับการเคลื่อนไหวตามธรรมชาติทั้งในเวลากลางวันและเวลากลางคืน
7. เป็นการสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ป่วย

อย่าลืมนะคะว่า  ควรบริหารเป็นประจำและสม่ำเสมอ  ถ้ากลัวลืมแนะนำให้ทำเป็น “สิ่งแรกทุกเช้า”  และทำ “เป็นสิ่งสุดท้าย”  ก่อนนอนนะคะ

เซอร์เทอเรนซ์  เอดเวิร์ด  คอว์ธอร์น (Sir  Terence  Edward  Cawthorne)  
ศัลยแพทย์แห่งสหราชอาณาจักรผู้เชี่ยวชาญด้านโสต  ศอ  นาสิกวิทยา  ซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วงปี  ค.ศ.1902 – 1970  นอกจากเป็นแพทย์แล้ว  เซอร์เทอเรนซ์ยังทำงานวิชาการด้านการค้นคว้าวิจัยโรคเกี่ยวกับหูและระบบประสาทมานาน  เคยได้รับเชิญเป็นอาจารย์สอนที่มหาวิทยาลัยชั้นนำของสหราชอาณาจักร  ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติมากมาย  ทั้งยังได้รับการยอมรับจากวงการแพทย์ในสหรัฐอเมริกาแคนาดา  ออสเตรเลีย  และเดนมาร์ก
เซอร์เทอเรนซ์ยังเป็นผู้คิดค้นการบริหารคอและศีรษะขึ้นเพื่อปรับสมดุลของการทรงตัวโดยการใช้สายตา  กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ  และข้อต่อส่วนคอ  การบริหารนี้มีประโยชน์มากและยังได้รับการปฏิบัติสืบเนื่องมาจนปัจจุบัน

คุณสามารถอ่านข้อมูลดี ๆ มีประโยชน์แบบนี้ได้เพิ่มเติมที่หนังสือ "โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน" โดยศาสตราจารย์เกีนรติคุณ แพทย์หญิงสุจิตรา ประสานสุข จากสำนักพิมพ์ Amarin Health เพื่อสนับสนุนผู้แต่ง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
พอกันทีกับการซิทอัพ ถึงเวลาเล่นโยคะและพีลาทีสเพื่อกล้ามเนื้อหน้าท้อง
พอกันทีกับการซิทอัพ ถึงเวลาเล่นโยคะและพีลาทีสเพื่อกล้ามเนื้อหน้าท้อง

หลากหลายวิธีเพื่อช่วยสร้างความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อหน้าท้อง

7 วิธีเดินเผาผลาญพลังงาน
7 วิธีเดินเผาผลาญพลังงาน

ใช้เทคนิคต่อไปนี้มาช่วยเผาผลาญพลังงานระหว่างการเดินกันเถอะ